سقوط سنگین بیتکوین؛ زنگ خطر برای بازار رمزارزها
بازار جهانی رمزارزها بار دیگر شاهد نوساناتی شدید و هشداردهنده است؛ نوساناتی که اینبار نهتنها سرمایهگذاران خرد، بلکه بازیگران نهادی و شرکتهای بزرگ دارنده بیتکوین را نیز تحت فشار قرار داده است. افت بیش از ۱۶ درصدی قیمت بیتکوین در یک هفته و کاهش بیش از ۲۲ درصدی در مقیاس ماهانه، نشانهای از تضعیف اعتماد عمومی به بزرگترین رمزارز جهان است؛ داراییای که زمانی از آن بهعنوان پناهگاه امن در برابر بحرانهای مالی یاد میشد، اما اکنون بیش از هر زمان دیگر در معرض تردید قرار گرفته است.
افت قیمت بیتکوین و شکسته شدن سطوح روانی
در روزهای منتهی به شنبه، قیمت بیتکوین برای مدت کوتاهی تا مرز ۶۰ هزار دلار عقبنشینی کرد؛ سطحی که پایینترین قیمت این رمزارز از اکتبر ۲۰۲۴ به شمار میرود. این افت، ادامه روند نزولی شدیدی بود که از آخر هفته پیش و همزمان با سقوط بیتکوین به زیر ۸۰ هزار دلار آغاز شد و بسیاری از سطوح حمایتی مهم را در هم شکست. هرچند در معاملات صبح جمعه نشانههایی از بهبود مشاهده شد و قیمت با رشد ۳.۳ درصدی به محدوده ۶۴ هزار دلار رسید، اما این بازگشت کوتاهمدت نتوانست نگرانیهای عمیق بازار را کاهش دهد.
صبح شنبه نیز بیتکوین با رشد روزانه بیش از ۶.۵ درصدی در سطح حدود ۶۹ هزار دلار معامله شد، اما فاصله چشمگیر آن با رکورد تاریخی ۱۲۲ هزار و ۲۰۰ دلاری ثبتشده در اکتبر سال گذشته، همچنان یادآور سقوط حدود ۴۷ درصدی این دارایی دیجیتال است. این شکاف قیمتی، پرسشهای جدی درباره پایداری رشدهای پیشین بیتکوین و ماهیت چرخههای صعودی آن مطرح کرده است.
حمایت سیاسی ترامپ و انتظارات برآوردهنشده بازار
بخش مهمی از رشد قبلی بیتکوین پس از پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا شکل گرفت؛ زمانی که فعالان بازار انتظار داشتند دولت جدید رویکردی نرمتر و حمایتیتر نسبت به رمزارزها اتخاذ کند. همین انتظارات موجب شد بیتکوین در دسامبر ۲۰۲۴ برای نخستینبار از مرز ۱۰۰ هزار دلار عبور کند و موجی از خوشبینی در بازار شکل گیرد.
با این حال، این خوشبینی دیری نپایید. بیتکوین عملاً تمام رشدی را که پس از انتخاب مجدد ترامپ به دست آورده بود، از دست داده است. از اکتبر ۲۰۲۵ و همزمان با تشدید نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی و افزایش فشارهای نظارتی، بازار وارد یک مارپیچ نزولی شد که تاکنون نیز ادامه دارد. توقف لایحه مورد حمایت ترامپ برای تنظیم بازار داراییهای دیجیتال در سنای آمریکا، بهدلیل اختلافات میان بانکها و شرکتهای رمزارزی، ضربهای جدی به اعتماد سرمایهگذاران وارد کرد.
حاشیههای سیاسی و نگرانی از تضاد منافع
افزون بر بنبستهای قانونی، گزارشهای رسانهای درباره حمایت یکی از اعضای خاندان سلطنتی امارات از سرمایهگذاری ۵۰۰ میلیون دلاری در شرکت «ورلد لیبرتی فایننشیال» وابسته به خانواده ترامپ، این پرونده را به کانون توجه کنگره آمریکا کشانده است. دموکراتها و برخی ناظران مستقل نسبت به تضاد منافع احتمالی رئیسجمهور آمریکا و خلأهای نظارتی دولت فعلی هشدار دادهاند؛ موضوعی که فضای بیاعتمادی پیرامون بازار رمزارزها را تشدید کرده است.
در چنین شرایطی، بازارها نسبت به نامزدی کوین وارش برای ریاست فدرال رزرو آمریکا نیز واکنش منفی نشان دادهاند. وارش به حمایت از نرخهای بهره بالاتر شناخته میشود و افزایش نرخ بهره معمولاً به کاهش جذابیت داراییهای پرریسک مانند بیتکوین منجر میشود. همین نگرانیها، فشار فروش را در بازار رمزارزها تشدید کرده است.
تردیدهای جدی درباره «طلای دیجیتال»
بیتکوین که پس از بحران مالی ۲۰۰۸ با هدف ایجاد یک نظام مالی غیرمتمرکز و مستقل از بانکهای سنتی متولد شد، اکنون با پرسشهای بنیادینی درباره نقش خود بهعنوان ابزار ذخیره ارزش روبهرو است. در حالی که قیمت بیتکوین طی ۱۲ ماه گذشته حدود ۲۸ درصد کاهش یافته، بهای طلا در همین بازه زمانی ۷۲ درصد رشد کرده است. این مقایسه، جایگاه بیتکوین بهعنوان «طلای دیجیتال» را بیش از پیش زیر سؤال برده و نشان داده است که در دورههای نااطمینانی، سرمایهگذاران همچنان به داراییهای سنتی اعتماد بیشتری دارند.
رفتار قیمتی بیتکوین در ماههای اخیر نیز این تردیدها را تقویت کرده است. در زمان تشدید ریسکهای اقتصاد کلان و ژئوپلیتیکی، این رمزارز اغلب همجهت با بازار سهام حرکت کرده و ویژگی پناهگاه امن را از خود نشان نداده است. برای نمونه، حدود یک هفته پس از اعلام تعرفههای موسوم به «روز آزادی» ترامپ در دوم آوریل ۲۰۲۵، قیمت بیتکوین نزدیک به ۱۰ درصد افت کرد و همزمان شاخص S&P 500 نیز کاهش محسوسی را تجربه کرد.
خروج سرمایه نهادی و فشار بر ETFهای بیتکوین
یکی دیگر از نشانههای تضعیف جایگاه بیتکوین، کاهش اشتیاق سرمایهگذاران نهادی است. صندوقهای قابل معامله در بورس بیتکوین در ماههای اخیر خروج سرمایه قابلتوجهی را ثبت کردهاند. بر اساس گزارش دویچهبانک، تنها در ژانویه بیش از سه میلیارد دلار سرمایه از این صندوقها خارج شده است؛ رقمی که به خروج دو میلیارد دلاری دسامبر و حدود هفت میلیارد دلاری نوامبر سال گذشته افزوده میشود.
این روند خروج سرمایه نشان میدهد که حتی بازیگران بزرگ و حرفهای بازار نیز نسبت به چشمانداز کوتاهمدت و میانمدت بیتکوین محتاطتر شدهاند. همزمان، نگرانیها درباره ریسکهای فنی، از جمله احتمال هک شدن شبکه یا آسیبپذیریهای زیرساختی، بیش از گذشته در تصمیمگیری سرمایهگذاران نقش دارد. به گفته تحلیلگران، این ریسکها اکنون بهطور مستقیم در قیمت بیتکوین منعکس میشود.
سرایت بحران به شرکتهای دارنده بیتکوین
نوسانات شدید بازار رمزارزها تنها به خود بیتکوین محدود نمانده و سهام شرکتهایی را که این دارایی دیجیتال را در ترازنامه خود نگهداری میکنند، بهشدت تحت تأثیر قرار داده است. بسیاری از این شرکتها در سالهای اخیر با الهام از موفقیت شرکت «استراتژی» متعلق به مایکل سیلور، خرید گسترده بیتکوین را در دستور کار قرار داده بودند و از رویکرد دوستانه دولت ترامپ نسبت به رمزارزها بهره میبردند.
اما اکنون همین استراتژی به نقطه ضعف آنها تبدیل شده است. سهام شرکت «استراتژی» که بزرگترین دارنده شرکتی بیتکوین محسوب میشود، از اوج ۴۵۷ دلار در تابستان گذشته به حدود ۱۱۱ دلار سقوط کرده و به پایینترین سطح خود از اوت ۲۰۲۴ رسیده است. افت بیش از ۱۱ درصدی سهام این شرکت در یک روز، نمادی از فشار شدیدی است که بازار رمزارزها بر شرکتهای وابسته وارد کرده است.
بر اساس گزارشها، این وضعیت به سایر شرکتها نیز سرایت کرده است. سهام شرکت انگلیسی «اسمارتر وب کامپانی» حدود ۱۸ درصد کاهش یافته و شرکتهای ناکاموتو و متاپلنت ژاپن نیز افتهای قابلتوجهی را تجربه کردهاند؛ روندی که نشان میدهد بحران بیتکوین به یک چالش گستردهتر در اکوسیستم رمزارزها تبدیل شده است.
جمعبندی
آنچه امروز در بازار بیتکوین مشاهده میشود، فراتر از یک اصلاح قیمتی مقطعی است. افت شدید قیمت، خروج سرمایه نهادی، تردیدهای سیاسی و نظارتی، و مقایسه نامطلوب با داراییهای امنی مانند طلا، همگی حکایت از دورهای پرچالش برای بزرگترین رمزارز جهان دارد. هرچند بازگشتهای کوتاهمدت قیمتی میتواند بارقههایی از امید ایجاد کند، اما تا زمانی که نااطمینانیهای کلان اقتصادی و سیاسی برطرف نشود، بیتکوین همچنان در معرض نوسانات شدید و فشار فروش باقی خواهد ماند. آینده این رمزارز، بیش از هر زمان دیگر، به بازسازی اعتماد و شفافیت در سطح جهانی گره خورده است.






