بازار کالاهای اساسی زیر ذره‌بین: لبنیات گران شد، تخم‌مرغ ارزان‌تر+ جدول قیمت

رصد بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ نشان می‌دهد علیرغم برخی کاهش‌های مقطعی، تورم مواد غذایی همچنان فشار محسوسی بر بودجه خانوارها وارد می‌کند. کاهش قیمت تخم‌مرغ بعد از چند ماه نوسان، ثبات نسبی بازار مرغ و افزایش محسوس قیمت در بازار لبنیات و کنسرو از مهم‌ترین شاخص‌های این هفته بود. هم‌زمان با اجرای مرحله دوم طرح کالابرگ الکترونیک، رفتار مصرف‌کنندگان در خرید اقلام ضروری نیز شکل تازه‌ای به خود گرفته است.

ثبات در بازار مرغ و کاهش محدود در تخم‌مرغ

بازار تخم‌مرغ که در ماه‌های اخیر با رشد سریع قیمت مواجه بود، این هفته روندی نزولی در پیش گرفت. هر شانه تخم‌مرغ حدود ۱.۵ تا ۲ کیلوگرمی با نرخ ۲۵۰ تا ۳۳۰ هزار تومان در بازار عرضه شد؛ رقمی که نشان‌دهنده افت نسبی نسبت به هفته‌های گذشته است. بسته‌های فروشگاهی ۲۰ و ۳۰ عددی نیز به ترتیب ۳۷۴ و ۳۹۷.۵۰۰ تومان قیمت‌گذاری شدند. کارشناسان احتمال می‌دهند افزایش عرضه از مزارع صنعتی و بهبود وضعیت نهاده‌ها از دلایل تثبیت این روند باشد.

در مقابل، بازار گوشت مرغ طی سه هفته اخیر ثباتی نسبی داشته و قیمت هر کیلوگرم بین ۱۹۹ تا ۲۳۰ هزار تومان در نوسان است. بعلاوه، گوشت بوقلمون که گزینه جایگزین برای بسیاری از خانوارها محسوب می‌شود، به حدود ۳۳۹ هزار تومان رسیده است؛ قیمتی که فاصله آن با گوشت قرمز موجب حفظ تقاضا در این بخش شده است.

گوشت قرمز همچنان در سطح بالا

در بازار گوشت قرمز، اگرچه افزایش شدید نرخ‌ها در دی‌ماه باعث کاهش تقاضا شد، اما واردات دام زنده و گوشت منجمد در روزهای اخیر کمی از فشار بر بازار کاسته است. نرخ هر کیلوگرم گوشت گوسفندی که تا ۲.۲ میلیون تومان پیش رفته بود، با اندکی کاهش مواجه شده ولی همچنان بالاتر از توان خرید بخش وسیعی از جامعه قرار دارد. گوشت گوساله نیز در محدوده ۱.۹ میلیون تومان تثبیت شده است. تحلیل‌گران بازار معتقدند قیمت نهاده‌های دامی، هزینه حمل‌ونقل و کاهش ارزش ریال از عوامل اصلی ماندگاری نرخ بالا در این بخش هستند.

افزایش دوباره قیمت کنسرو و فرآورده‌های صنعتی

در بخش کالاهای فرآوری‌شده و کنسروی، رشد قیمت‌ها چشمگیر بود. کنسرو ماهی ۱۸۰ گرمی که با قیمت ۱۳۸ هزار تومان عرضه می‌شد، این هفته به ۱۷۰ هزار تومان رسید. همچنین رب گوجه‌فرنگی از ۱۱۹.۹۰۰ تومان به حدود ۱۳۹ هزار تومان افزایش یافت. این روند افزایشی در حالی رخ داده که هزینه تولید و بسته‌بندی در اثر افزایش نرخ انرژی و حمل‌ونقل به طور محسوسی بالا رفته است. تولیدکنندگان این بخش هشدار داده‌اند در صورت عدم تثبیت نهاده‌ها، روند افزایش نرخ ادامه خواهد داشت.

لبنیات در مسیر افزایشی

بازار لبنیات یکی از پرتلاطم‌ترین بخش‌های سبد غذایی خانوار در ماه‌های اخیر بوده است. در هفته جاری، برخی برندهای بزرگ مجدداً قیمت محصولات خود را افزایش دادند. به عنوان مثال، قیمت هر بطری شیر کمتر از یک کیلوگرم از ۹۹.۵۰۰ تومان به ۱۰۷.۵۰۰ تومان رسیده است. سایر فرآورده‌های لبنی مانند دوغ، ماست و پنیر نیز متأثر از همین روند دچار رشد قیمتی شده‌اند. کارشناسان معتقدند افزایش نرخ شیر خام، هزینه بسته‌بندی و دشواری تأمین مواد اولیه از عوامل مؤثر در این افزایش است.

کالابرگ الکترونیک؛ ابزار کنترل یا محرک تقاضا؟

در حالی‌ که تورم غذایی همچنان ادامه دارد، دولت برای کمک به خانوارها مرحله دوم شارژ کالابرگ الکترونیک را از ۱۵ بهمن برای دهک‌های اول تا سوم آغاز کرده است. بر اساس مشاهدات میدانی، بیشترین تقاضا در این طرح مربوط به گوشت، برنج و روغن است. با این حال، گزارش‌ها از برخی فروشگاه‌ها حاکی از کمبود روغن در قفسه‌ها و افزایش قیمت آن است. به‌طور ویژه، روغن نیمه‌جامد پنج کیلوگرمی اکنون به بیش از ۱.۸ میلیون تومان رسیده که به‌دلیل کاهش قدرت خرید، تقاضای محدودی دارد.

دهک‌های چهارم تا هفتم نیز از ۲۰ بهمن و سایر خانوارها از ۲۵ بهمن به طرح کالابرگ خواهند پیوست. نکته مهم آن‌که مانده اعتبار ماهانه کالابرگ به ماه بعد منتقل می‌شود و در نتیجه، خانوارها نگران سوخت شدن مبالغ تخصیص‌یافته نیستند؛ موضوعی که می‌تواند به مدیریت بهتر مصرف کمک کند.

رفتار جدید مصرف‌کنندگان در برابر گرانی

با تداوم تورم و اجرای کالابرگ، الگوی خرید مردم نیز تغییر یافته است. بسیاری از خانوارها به سمت خرید کالاهای کمتر فاسدشدنی مانند حبوبات، برنج و روغن حرکت کرده‌اند، در حالی که تقاضا برای کالاهای تازه نظیر میوه، لبنیات و گوشت تازه کاهش یافته است. کارشناسان اقتصادی معتقدند در صورت تداوم فشار قیمتی، بازار ممکن است وارد مرحله‌ای از رکود تقاضای مصرفی شود که به نوبه خود بر تولید و عرضه تأثیر می‌گذارد.

چشم‌انداز تورم مواد غذایی در زمستان

با توجه به شرایط فعلی، انتظار نمی‌رود بازار کالاهای اساسی تا پایان زمستان کاهش چشمگیری در قیمت‌ها تجربه کند. هرچند برخی مداخلات نظیر واردات، توزیع دولتی و کنترل قیمت در سطح کالاهای تنظیم‌بازاری می‌تواند روند تورم را کندتر کند، اما نوسانات ارزی، هزینه حمل‌ونقل و محدودیت در زنجیره تأمین همچنان چالش‌زا هستند.

جمع‌بندی

تحلیل داده‌های بازار نشان می‌دهد که هفته منتهی به ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ اگرچه با کاهش محدود در برخی اقلام همراه بود، اما تصویر کلی از تورم مواد غذایی همچنان نگران‌کننده است. ثبات نسبی در بازار مرغ نتوانسته فشار ناشی از افزایش مکرر قیمت لبنیات، کنسرو و روغن را جبران کند. طرح کالابرگ الکترونیک به‌عنوان سیاست حمایتی اگرچه بخشی از نیاز اقشار کم‌درآمد را پوشش می‌دهد، اما بدون مهار واقعی تورم در بخش تولید و توزیع، نمی‌تواند بار هزینه‌ای معیشت را به‌طور پایدار کاهش دهد. چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار حاکی از ادامه نوسان در بخش کالاهای اساسی است و روند کنونی نیازمند سیاست‌گذاری دقیق‌تر در حوزه تنظیم بازار و کنترل واردات می‌باشد.

قیمت کالاهای اساسی