اصلاح قیمت دلار در بازار آزاد؛ ریزش آرام در سایه تخلیه هیجان معامله‌گران

بازار ارز ایران در روز یکشنبه ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ شاهد عقب‌نشینی آرام نرخ‌ها بود؛ روندی که پس از هفته‌ها نوسان سنگین در مسیر اصلاحی قرار گرفته است. دلار به‌عنوان شاخص اصلی جهت‌دهنده بازار ارز، امروز بخشی از رشدهای گذشته را پس داد و نشان داد که فضای عمومی بازار بیش از هر زمان دیگری تحت‌تأثیر رفتارهای هیجانی و انتظارات سیاسی قرار دارد. کارشناسان معتقدند آنچه در این روزها شاهدیم، نه ریزش واقعی بلکه نوعی توقف طبیعی پس از دوره‌ای از جهش‌های قیمتی است.

دلار در مسیر اصلاح؛ کاهش ۷۱۰ تومانی در معاملات امروز

در جریان معاملات امروز، دلار آمریکا با افت ۷۱۰ تومان نسبت به روز گذشته به بهای ۱۵۵ هزار و ۷۶۰ تومان رسید. دامنه نوسان روزانه از ۱۵۵ هزار و ۴۳۰ تا ۱۵۶ هزار و ۴۷۰ تومان ثبت شد؛ رقمی که نشان می‌دهد بازار پس از افت اولیه در محدوده‌ای ثابت به تعادل نسبی رسیده است. فعالان بازار ارز می‌گویند رفتار امروز دلار بیشتر حالت دفاعی و پایدار داشته و هنوز نشانه‌ای از تغییر روند قدرتمند نزولی در آن دیده نمی‌شود. در واقع، حجم عرضه بالا ولی تقاضا نیز در کف‌های قیمتی فعال شده تا مانع افت بیشتر نرخ شود.

عقب‌نشینی یورو و سایر ارزها؛ اصلاح هم‌زمان در کانال‌های مختلف

نوسانات امروز تنها به دلار محدود نبود. یورو، پوند، درهم و دلار کانادا نیز با کاهش حدود نیم‌درصدی مواجه شدند؛ نشانه‌ای از هماهنگی رفتاری بین ارزهای عمده در بازار آزاد. یورو با نرخ ۱۸۴ هزار و ۸۰ تومان معامله شد و ۸۲۰ تومان کاهش داشت. پوند انگلیس به محدوده ۲۱۲ هزار و ۱۰ تومان رسید و درهم امارات نیز در سطح ۴۲ هزار و ۴۱۵ تومان قرار گرفت. کاهش عمومی ارزها به معامله‌گران این پیام را داده که بازار وارد مرحله «تخلیه فشار خرید» شده و فعلاً هیجان رشد‌های سریع فروکش کرده است.

چرا افت دلار گسترده و عمیق نیست؟

اگرچه قیمت دلار طی روزهای اخیر روندی کاهشی داشته، اما کارشناسان اقتصادی تأکید می‌کنند که افت فعلی هنوز از جنس تغییر بنیادین نیست. در ساختار کلان اقتصاد، نه درآمدهای ارزی کشور افزایش محسوسی داشته و نه مسیرهای دسترسی به منابع خارجی تقویت شده‌اند. همچنین از سوی سیاست‌گذاران ارزی نیز نشانه‌ای از تغییر راهبرد پایدار مشاهده نمی‌شود. همین امر موجب شده بازار بخش عمده‌ای از کاهش اخیر را به دلایل روانی و هیجانی نسبت دهد، نه بهبود واقعی شرایط عرضه ارز. در واقع، کاهش فشار خرید و سیو سود معامله‌گران در سقف‌های قیمتی، به‌همراه برخی اخبار سیاسی، موقتاً نرخ‌ها را پایین آورده است.

نقش هیجان سیاسی در جهت‌گیری کوتاه‌مدت بازار ارز

فضای سیاسی همچنان مهم‌ترین محرک نوسانات ارزی در هفته‌های اخیر بوده است. هر خبر از مذاکرات خارجی یا تحرکات دیپلماتیک بلافاصله تأثیر مستقیم بر تصمیم معامله‌گران می‌گذارد. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که بازار برای مدتی کوتاه واکنش سریع و نه چندان عقلانی به این سیگنال‌ها دارد و پس از آرام گرفتن فضا دوباره در مسیر مدنظر خود حرکت می‌کند. چنین رفتاری باعث شده ساختار حرکت دلار بیشتر شبیه به «نوسان در محدوده» باشد تا ایجاد یک روند پایدار کاهشی یا افزایشی.

رفتار معامله‌گران و الگوی اصلاح قیمت‌ها

بر اساس تجربه بازار ارز ایران، اصلاح‌های قیمتی معمولاً در سطوح پایین با افزایش تقاضای پنهان همراه می‌شوند. به‌عنوان نمونه، با کاهش دلار به زیر محدوده‌های کلیدی، بخشی از خریداران بالقوه وارد بازار می‌شوند و همین امر مانع افت‌های شدیدتر می‌شود. این ویژگی باعث فرسایش روند اصلاحی و تبدیل آن به نوسان در محدوده می‌شود. از این منظر، بازار ارز در حال حاضر در فازی قرار دارد که نه خریداران اصلی حاضر به خروج هستند و نه فروشندگان قدرت کافی برای شکستن حمایت‌ها دارند.

ارزیابی روند تکنیکال و عوامل بنیادی

تحلیل‌های تکنیکال نشان می‌دهد دلار پس از برخورد با مقاومت‌های سنگین سقف ۱۵۷ تا ۱۵۸ هزار تومان، وارد فاز اصلاحی شده است. محدوده ۱۵۵ هزار تومان اکنون به‌عنوان سطح حمایتی کوتاه‌مدت شناخته می‌شود که در صورت حفظ آن، احتمال بازگشت قیمت دوباره بالا خواهد رفت. از سوی دیگر، فاقد تغییر در بنیادهای ارزی کشور نیز مانع شکل‌گیری ریزش شدید شده است. نبود منابع ارزی جدید و استمرار محدودیت‌های تجاری، اجازه نمی‌دهد نرخ دلار به‌طور واقعی کاهش یابد.

تأثیر انتظارات تورمی بر رفتار بازار

یکی از دلایل اصلی مقاومت نرخ دلار در برابر کاهش منطقی، انتظارات تورمی است. معامله‌گران، با در نظر گرفتن رشد عمومی قیمت‌ها در بازار داخلی، حفظ ارزش دارایی خود را در گرو نگهداری ارز می‌دانند. هرچند در لحظه افت می‌کنند تا از سودهای قبلی محافظت کنند، اما در سطوح پایین‌تر دوباره به خرید بازمی‌گردند. همین چرخه رفتاری، ثبات نسبی بازار را رقم زده و مانع از شکستن کف‌های قیمتی شده است.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت و مسیر احتمالی دلار

در چشم‌انداز کوتاه‌مدت، بازار ارز در وضعیت تعادل شکننده قرار دارد. تا زمانی‌که ابهامات سیاسی و اقتصادی پابرجاست، نوسانات محدود ادامه خواهد داشت. تنها عامل مؤثر بر خروج بازار از این وضعیت، انتشار اخبار واضح از مذاکرات خارجی یا تصمیمات سیاستی مهم است؛ خبری که بتواند مسیر انتظارات را به‌صورت جدی تغییر دهد. در صورت تداوم فضای فعلی، دلار در محدوده ۱۵۵ تا ۱۵۷ هزار تومان نوسان خواهد کرد و هر حرکت صعودی یا نزولی صرفاً جنبه هیجانی خواهد داشت نه بنیادی.

جمع‌بندی تحلیلی

بازار ارز امروز نشان داد که آرامش می‌تواند نتیجه تعادل موقت میان خریداران و فروشندگان باشد. کاهش امروز دلار و سایر ارزها نشانه‌ای از خروج هیجان از معاملات است، نه تغییر واقعی در شرایط اقتصادی. در چنین فضایی، خبرهای سیاسی و تصمیمات کلان اقتصادی بیشترین تأثیر را بر جهت‌گیری نرخ دارند. تا زمانی که متغیرهای بنیادی اقتصاد هیچ تغییر محسوسی نداشته باشند، هر ریزش یا جهش قیمتی در بازار ارز ایران صرفاً واکنشی کوتاه‌مدت خواهد بود. بنابراین، مسیر آتی دلار در گرو تحولات سیاسی و اعتمادسازی اقتصادی است؛ عاملی که می‌تواند تعادل شکننده بازار را به سمت ثبات یا جهش تازه هدایت کند.

قیمت سایر ارزها در بازار آزاد