افشای پشت‌پرده پولشویی در «کارواش» فجر؛ همکاری امیر آقایی و خاطره اسدی

فیلم سینمایی «کارواش» یکی از آثار شاخص بخش سودای سیمرغ در چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر است که با موضوعی جسورانه به فضای پیچیده پولشویی و مفاسد اقتصادی نقب می‌زند. بهروز مفید، تهیه‌کننده این فیلم، از همان ابتدا بر ضرورت پرداختن به این معضل اجتماعی و اقتصادی تأکید داشته و می‌گوید فیلم تلاش دارد مخاطب را با لایه‌های کمتر شناخته‌شده فساد در نظام مالی کشور روبه‌رو کند.

ایده اولیه اثر توسط عباس نعمتی نوشته شده است و محور آن بر فعالیت شرکت‌هایی متمرکز است که در ظاهر اقتصادی قانونی دارند اما در واقع پوششی برای جریان‌های غیرشفاف مالی به شمار می‌آیند.

شکل‌گیری فیلمنامه و نقش بنیاد سینمایی فارابی

بهروز مفید توضیح داده است که بنیاد سینمایی فارابی پیشنهاد تولید «کارواش» را مطرح کرد و پس از بازخوانی متن فیلمنامه، تغییراتی اساسی در آن اعمال شد تا نگاه عمیق‌تری به مسئله پولشویی شکل گیرد. این تغییرات تنها به تقویت روایت دراماتیک محدود نمانده بلکه محتوای فنی فیلمنامه نیز با مشورت کارشناسان مالیاتی کشور بازنگری شده است. همین تعامل میان سینما و کارشناسی اقتصادی، توانسته است فیلمنامه را از سطح هشدار عمومی فراتر برده و آن را به تحلیلی سینمایی از واقعیت‌های اقتصاد غیرشفاف تبدیل کند.

پرداخت سینمایی مسئله پولشویی؛ چالش ساخت و روایت واقع‌گرایانه

یکی از نکات برجسته در سخنان مفید، تأکید بر دشواری بازنمایی فرآیندهای پولشویی در قالب درام سینمایی است؛ زیرا این پدیده در فضای واقعی، ساختاری پیچیده، غیرمستقیم و چندلایه دارد. در «کارواش»، تمرکز بر لایه‌های میانی و نه رأس فساد اقتصادی موجب شده روایت از حالت انتزاعی فاصله گرفته و تماشاگر با شبکه‌ای زنجیره‌ای از افراد و موقعیت‌هایی روبه‌رو شود که هر یک در ظاهر فعالیتی مشروع دارند اما در پس پرده، منابع مالی مشکوک را تطهیر می‌کنند. نگاه جدید فیلم، مخاطب را از فهم عمومی لفظ «پولشویی» به درک سازوکارهای آن منتقل می‌کند و این، نقطه تمایز مهم اثر در میان آثار اجتماعی جشنواره امسال است.

از تغییر کارگردان تا انسجام تولید در زمان محدود

فرآیند ساخت «کارواش» نیز خود با چالش‌هایی همراه بوده است. ابتدا قرار بود کارگردانی اثر را سروش محمدزاده بر عهده گیرد اما به‌دلیل مشکلات شخصی، پروژه اجرایی نشد و در ادامه، احمد مرادپور هدایت فیلم را پذیرفت. مفید می‌گوید فیلم در بازه‌ای فشرده و تنها طی ۵۱ روز فیلمبرداری شد تا برای حضور در جشنواره فجر آماده شود. این شتاب در تولید، به گفته او، فشار بالایی بر گروه سازنده وارد کرد؛ اما نتیجه، اثری بود که توانست استانداردهای فنی و اجرایی خود را حفظ کند و در چارچوب مضمون سنگین و حساس پولشویی، ساختاری منسجم ارائه دهد.

بررسی واقع‌نمایی و مشاوره کارشناسان اقتصادی

هرچند داستان «کارواش» بر پایه تخیل شکل گرفته، اما تهیه‌کننده تأکید دارد که برای افزایش واقع‌نمایی، از مشاوره کارشناسان اداره کل مالیات کشور در بخش مبارزه با پولشویی بهره گرفته شده است. این همکاری، نگرش پژوهشی اثر را تقویت کرده و به بازآفرینی باورپذیر فضاهای اقتصادی و اداری کمک کرده است. مفید خاطرنشان می‌کند که فیلم اقتباسی از پرونده واقعی نیست، اما ساختار و زبان آن چنان تنظیم شده که می‌تواند ذهن مخاطب را به سوی پرسش درباره واقعیت‌های مشابه در جامعه سوق دهد.

بازیگران و نقش‌آفرینی در محور درام اقتصادی

در ترکیب بازیگران، حضور امیر آقایی به عنوان چهره مرکزی فیلم، یکی از نقاط قوت «کارواش» محسوب می‌شود. او در نقش رئیس شبکه پولشویی ظاهر می‌شود؛ شخصیتی که در ظاهر کارمند ساده‌ای است اما در واقع با نفوذ در سیستم‌های اقتصادی، منابع مالی نامشروع را جابه‌جا می‌کند. این نقش به گفته مفید، نیازمند ترکیبی از ظرافت و اقتدار بازیگری بوده است که آقایی آن را به شکلی درونی و قابل لمس اجرا کرده است. در مقابل، خاطره اسدی نقش کارمند مالیاتی سرسختی را ایفا می‌کند که در مسیر کشف این تخلفات قرار می‌گیرد و مانع بزرگ شبکه فساد می‌شود. پانته‌آ پناهی نیز به عنوان وکیل مدافع رئیس باند پولشویی، چهره‌ای مرموز و دووجهی را به تصویر می‌کشد که خطی اخلاقی میان قانون و منفعت شخصی را به چالش می‌کشد.

در کنار این سه چهره شاخص، حضور سعید حسینی، حسین محجوب و پرویز فلاحی‌پور فضای اثر را کامل کرده و ترکیب گروه بازیگران شکل حرفه‌ای‌تری یافته است. این تیم توانسته است در بازه کوتاه تولید، با هم‌افزایی در اجرا، هسته احساسی فیلمنامه را زنده و ملموس کند.

درونمایه اجتماعی و نگاه مخاطب محور

«کارواش» تنها یک روایت سینمایی از تخلف اقتصادی نیست، بلکه آیینه‌ای از روابط اداری، اخلاق حرفه‌ای و انحرافات ساختاری است که می‌تواند در هر جامعه‌ای رخ دهد. انتخاب موضوع پولشویی، انتخابی هوشمندانه از سوی مفید و گروه سازنده است که با زبان تصویری، چگونگی فرار مالیاتی و پنهان‌سازی درآمدهای غیرقانونی را به تماشاگر نشان می‌دهد. فیلم به واسطه ساختار پرکشش خود و استفاده از تکنیک‌های روایت معمایی، مخاطب را تا لحظه پایانی درگیر تحلیل کنش‌ها و تصمیم‌های شخصیت‌ها نگه می‌دارد.

حضور «کارواش» در جشنواره فجر؛ تأثیر یک اثر بر گفتمان مبارزه با فساد

در بستر جشنواره فیلم فجر، آثاری چون «کارواش» می‌توانند در کنار زیبایی‌های هنری، نقشی اجتماعی نیز ایفا کنند. بهروز مفید با انتخاب این سوژه عملاً به بازتولید گفتمان مبارزه با فساد در قالب هنر هفتم کمک کرده است. معرفی این اثر در بخش سودای سیمرغ نشان از توجه داوران به اهمیت محتوایی آن دارد و انتظار می‌رود بازخورد منتقدان و مخاطبان درباره واقع‌گرایی روایت و تحلیل ساختاری فیلم قابل‌توجه باشد.

جمع‌بندی تحلیلی

«کارواش» را می‌توان یکی از جسورانه‌ترین آثار اجتماعی در دوره اخیر سینمای ایران دانست که با محوریت پولشویی و مفاسد اقتصادی، رویکردی پژوهشی و هم‌زمان جذاب از منظر درام دارد. همراهی بهروز مفید به عنوان تهیه‌کننده و احمد مرادپور در مقام کارگردان، تعادلی میان دقت تحلیلی و حس سینمایی برقرار کرده است. مشاوره کارشناسان مالیاتی، طراحی واقع‌نما و بازی قدرتمند امیر آقایی و خاطره اسدی موجب شده فیلم نه‌تنها یک اثر سرگرم‌کننده، بلکه بازتابی از دغدغه‌ جدی جامعه امروز درباره عدالت اقتصادی و شفافیت مالی باشد. «کارواش» در جشنواره فجر امسال، فراتر از یک فیلم جنایی، به عنوان تلاشی فرهنگی در مسیر آگاهی عمومی نسبت به فسادهای پنهان اقتصادی جلوه می‌کند.