بورس فردا قرمز می‌شود؟ سایه مذاکرات عمان روی معاملات سه‌شنبه

بازار سهام در پایان معاملات روز دوشنبه یکی از ضعیف‌ترین چهره‌های خود در هفته‌های اخیر را به نمایش گذاشت؛ چهره‌ای که بیش از هر چیز از غلبه ترس و احتیاط بر رفتار معامله‌گران حکایت دارد. کاهش محسوس حجم و ارزش معاملات خرد، افت معنادار شاخص‌ها و شکل‌گیری صف‌های فروش سنگین، همگی نشان می‌دهد بورس تهران در مقطع فعلی توان ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا را از دست داده و به شدت تحت تاثیر متغیرهای بیرونی، به‌ویژه ریسک‌های سیاسی، حرکت می‌کند. فضای عمومی بازار از ابتدای هفته و همزمان با نزدیک شدن به تعطیلات پایان هفته، به سمت نقدشدن دارایی‌ها متمایل شده و همین رویکرد محافظه‌کارانه، فشار فروش را در کلیت بازار تشدید کرده است.

بورس تهران زیر سایه رکود معاملاتی

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های معاملات روز دوشنبه، ادامه رکود در دادوستدها بود. ارزش و حجم معاملات خرد نسبت به روز یکشنبه کاهش چشمگیری داشت و این افت، پیام روشنی برای فعالان بازار مخابره کرد؛ بازاری که تقاضای موثر در آن حضور ندارد، حتی در قیمت‌های پایین نیز با استقبال خریداران مواجه نمی‌شود. رکود معاملاتی، به‌ویژه زمانی که با افت شاخص‌ها همراه می‌شود، به معنای قفل شدن بخشی از بازار در صف‌های فروش است؛ وضعیتی که در آن فروشندگان برای خروج عجله دارند و خریداران ترجیح می‌دهند در موضع انتظار باقی بمانند. این شکاف رفتاری، عمق بحران اعتماد در بازار سهام را برجسته‌تر کرده است.

نگرانی از مذاکرات ایران و آمریکا و اثر آن بر بازار

عامل اصلی تشدید فضای منفی بازار را باید در نگرانی از سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا جست‌وجو کرد. معامله‌گران در روز دوشنبه، بیش از هر زمان دیگری، تصمیمات خود را بر پایه سناریوی شکست یا بن‌بست مذاکرات تنظیم کردند. این نگرانی، به‌ویژه در آستانه تعطیلات پایان هفته، میل به نقد شدن را افزایش داده و باعث شده بسیاری از سرمایه‌گذاران، حتی در نمادهای بنیادی‌تر، ریسک نگهداری سهام را نپذیرند. بورس تهران در چنین شرایطی نه به متغیرهای بنیادی شرکت‌ها واکنش نشان می‌دهد و نه به گزارش‌های عملکردی؛ بلکه به شدت اسیر فضای انتظاری ناشی از تحولات سیاسی شده است.

خروج نقدینگی و سنگینی کفه فروشندگان

نتیجه طبیعی این فضای نااطمینانی، تشدید خروج پول حقیقی از بازار سهام بود. در پایان معاملات دوشنبه، بیش از دو هزار و 356 میلیارد تومان پول حقیقی از بورس خارج شد؛ رقمی که نشان‌دهنده افزایش ریسک‌گریزی سرمایه‌گذاران خرد است. این خروج نقدینگی، مستقیما خود را در تضعیف سمت تقاضا و سنگینی کفه فروشندگان نشان داد. ارزش صف‌های فروش پنج خط اول سهام از 4.2 همت عبور کرد، در حالی که ارزش سفارش‌های خرید تنها حدود یک همت برآورد شد. این اختلاف فاحش میان عرضه و تقاضا، گویای آن است که بازار همچنان در اختیار فروشندگان قرار دارد و خریداران منتظر کاهش بیشتر قیمت‌ها یا دریافت یک سیگنال قوی برای ورود هستند.

ریزش همزمان شاخص کل و هم‌وزن

عملکرد شاخص‌ها در معاملات دوشنبه، تصویر روشنی از فراگیر بودن فشار فروش ارائه می‌دهد. شاخص کل بورس با افت 105 هزار و 795 واحدی، معادل 2.53 درصد کاهش یافت و در سطح چهار میلیون و 68 هزار و 588 واحد قرار گرفت. همزمان، شاخص هم‌وزن نیز 20 هزار و 456 واحد افت کرد و با کاهش 1.98 درصدی به سطح یک میلیون و 10 هزار و 182 واحد رسید. هم‌جهتی ریزشی این دو شاخص نشان می‌دهد فشار فروش تنها محدود به نمادهای شاخص‌ساز نبوده و بخش قابل توجهی از بازار، اعم از نمادهای بزرگ و کوچک، درگیر موج عرضه شده‌اند. این وضعیت، احتمال بازگشت سریع بازار را کاهش داده و بر اهمیت نقش اخبار سیاسی در تعیین مسیر کوتاه‌مدت بورس می‌افزاید.

رقابت بازارهای موازی با بورس

در کنار ریسک‌های سیاسی، بازگشت جذابیت بازارهای موازی نیز ضربه مضاعفی به بورس وارد کرده است. رشد قیمت‌ها در بازار ارز و طلا، بخشی از نقدینگی کوتاه‌مدت را از بازار سهام خارج و به سمت این بازارها هدایت کرده است. سرمایه‌گذارانی که در شرایط نااطمینانی به دنبال حفظ ارزش دارایی‌های خود هستند، ترجیح می‌دهند به بازارهایی پناه ببرند که از نظر آن‌ها واکنش سریع‌تری به تحولات سیاسی نشان می‌دهد. این جابه‌جایی نقدینگی، به‌ویژه در زمانی که ارزش معاملات خرد بورس در سطوح پایینی قرار دارد، اثرگذاری بالایی بر روند شاخص‌ها گذاشته و فشار عرضه را تشدید کرده است.

رفتار محافظه‌کارانه معامله‌گران در آستانه تعطیلات

نزدیک شدن به تعطیلات پایان هفته، نقش مهمی در تشدید رفتار محافظه‌کارانه معامله‌گران ایفا کرده است. تجربه‌های گذشته نشان داده است که بازار سهام در دوره‌های تعطیلی، بیش از سایر مقاطع در معرض ریسک اخبار پیش‌بینی‌نشده قرار دارد. همین موضوع باعث شده بسیاری از فعالان بازار، به‌ویژه در نمادهای کوچک‌تر و کم‌عمق‌تر، ترجیح دهند موقعیت‌های خود را ببندند و نقد بمانند. این رفتار جمعی، تعادل شکننده بازار را بر هم زده و به شکل‌گیری موج تازه‌ای از فروش دامن زده است.

پیش‌بینی بورس سه‌شنبه 21 بهمن 1404

رفتار بورس تهران در معاملات دوشنبه بار دیگر نشان داد که بازار سهام در مقطع فعلی، بیش از هر عامل دیگری، به سرنوشت مذاکرات سیاسی گره خورده است. تا زمانی که نتیجه‌ای شفاف و قابل اتکا از مذاکرات مخابره نشود، انتظار شکل‌گیری یک روند پایدار در بازار چندان واقع‌بینانه نیست. با توجه به تداوم خروج پول حقیقی، سنگینی صف‌های فروش و ضعف تقاضای موثر، پیش‌بینی می‌شود بورس در معاملات سه‌شنبه نیز در فضای نااطمینانی حرکت کند. بازار در حال حاضر ابزار و انگیزه لازم برای بازگشت تقاضا را در اختیار ندارد و محتمل‌ترین سناریو، نوسان شاخص‌ها در محدوده‌های منفی و کم‌جان است.

نقش اخبار لحظه‌ای در تصمیم‌گیری سهامداران

یکی از ویژگی‌های برجسته این دوره از معاملات، وابستگی شدید تصمیم‌گیری معامله‌گران به اخبار لحظه‌ای است. در شرایطی که تحلیل‌های بنیادی و تکنیکال کارایی خود را تا حد زیادی از دست داده‌اند، هر خبر مثبت یا منفی از مذاکرات می‌تواند مسیر کوتاه‌مدت بازار را تغییر دهد. این وابستگی، ریسک نوسانات هیجانی را افزایش داده و باعث شده بازار بیش از پیش شکننده به نظر برسد. سهامداران در چنین فضایی، بیش از آنکه به افق‌های میان‌مدت و بلندمدت فکر کنند، بر حفظ سرمایه و مدیریت ریسک تمرکز کرده‌اند.

جمع‌بندی

مجموع داده‌ها و شواهد معاملاتی روز دوشنبه نشان می‌دهد بورس تهران در یکی از حساس‌ترین مقاطع خود قرار دارد. افت همزمان شاخص‌ها، خروج سنگین پول حقیقی، رکود معاملات و تشدید صف‌های فروش، همگی از غلبه فضای نااطمینانی بر بازار حکایت دارد. ریسک شکست مذاکرات ایران و آمریکا، در کنار جذابیت بازارهای موازی، بورس را در وضعیت بلاتکلیفی قرار داده است. تا زمانی که سیگنال روشنی از کاهش ریسک‌های سیاسی دریافت نشود، نمی‌توان انتظار داشت بازار سهام از این وضعیت فرسایشی خارج شود. بر این اساس، بورس سه‌شنبه 21 بهمن 1404 را باید بازاری نوسانی با گرایش منفی ارزیابی کرد؛ بازاری که همچنان چشم‌انتظار یک خبر تعیین‌کننده برای بازگشت تعادل و اعتماد است.