هشدار سرنوشتساز پزشکیان و فراخوان به میدان وحدت
در آستانه سالروز پیروزی انقلاب اسلامی، سخنان رئیسجمهور درباره ضرورت حضور گسترده مردم در راهپیمایی ۲۲ بهمن بار دیگر توجه افکار عمومی را به نقش سرمایه اجتماعی در عبور از شرایط حساس کشور جلب کرده است. مسعود پزشکیان با توصیف وضعیت کنونی بهعنوان مرحلهای حیاتی و سرنوشتساز، تأکید کرده است که دشمن با تمرکز بر ایجاد اختلال در نگاه اجتماعی جامعه، در پی تضعیف انسجام ملی است. این تحلیل، بیش از آنکه یک فراخوان صرف باشد، بازتابی از ارزیابی کلان دولت از شرایط داخلی و خارجی و اهمیت نمایش همبستگی عمومی در بزنگاههای تاریخی است.
۲۲ بهمن و جایگاه آن در معادلات سیاسی و اجتماعی ایران
راهپیمایی ۲۲ بهمن در جمهوری اسلامی ایران همواره فراتر از یک آیین سالانه تلقی شده و به مثابه نماد تداوم مشروعیت مردمی نظام سیاسی عمل کرده است. در سالهای اخیر، با تشدید فشارهای خارجی، تحولات منطقهای و چالشهای اقتصادی و اجتماعی، این مناسبت نقش پررنگتری در ارسال پیامهای سیاسی به داخل و خارج یافته است. تأکید رئیسجمهور بر حضور مردم در ۲۲ بهمن از همین منظر قابل تحلیل است؛ حضوری که میتواند نشاندهنده استمرار پیوند میان جامعه و حاکمیت و پاسخ به تلاشهایی باشد که با هدف القای شکاف اجتماعی دنبال میشود.
در این چارچوب، راهپیمایی نه تنها یک رویداد نمادین، بلکه ابزاری برای بازسازی اعتماد عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی تلقی میشود. پزشکیان با اشاره به ضرورت نشان دادن صلابت، در واقع بر این نکته انگشت گذاشته است که انسجام اجتماعی، خود یکی از مولفههای اصلی قدرت ملی به شمار میرود.
تحلیل سخنان مسعود پزشکیان درباره وضعیت سرنوشتساز کشور
رئیسجمهور در سخنان خود از تعبیر وضعیت حیاتی و سرنوشتساز استفاده کرده است؛ عبارتی که نشان میدهد دولت شرایط کنونی را مقطعی تعیینکننده میداند. این تعبیر میتواند به مجموعهای از عوامل اشاره داشته باشد؛ از فشارهای اقتصادی و جنگ روانی گرفته تا تحولات سیاسی در سطح منطقه و جهان. پزشکیان با بیان اینکه دشمن موفق شده مشکلاتی در نگاه اجتماعی جامعه ایجاد کند، به جنگ ادراکی و تلاش برای تغییر برداشتها و باورهای عمومی اشاره دارد؛ جنگی که هدف آن تضعیف امید اجتماعی و کاهش مشارکت مردم در صحنههای عمومی است.
در چنین شرایطی، فراخوان به حضور حداکثری در ۲۲ بهمن معنایی فراتر از یک مراسم دارد. این حضور میتواند بهعنوان پاسخی عملی به پروژههای تفرقهافکنانه و ابزاری برای خنثیسازی عملیات روانی تلقی شود. رئیسجمهور با تأکید بر این نکته، نقش مردم را در معادلات کلان امنیتی و سیاسی برجسته کرده است.
دشمن و تلاش برای تأثیرگذاری بر نگاه اجتماعی جامعه
اشاره پزشکیان به موفقیت نسبی دشمن در ایجاد مشکلات در نگاه اجتماعی، بیانگر واقعبینی در مواجهه با چالشهاست. در سالهای اخیر، شبکههای رسانهای و فضای مجازی به میدان اصلی رقابت روایتها تبدیل شدهاند. تغییر ادراک عمومی، ایجاد ناامیدی و القای ناکارآمدی، از ابزارهایی است که در این فضا بهکار گرفته میشود. رئیسجمهور با طرح این موضوع، عملاً بر ضرورت هوشیاری اجتماعی و تقویت سواد رسانهای تأکید غیرمستقیم دارد.
حضور مردم در راهپیمایی ۲۲ بهمن، در چنین فضایی، میتواند کارکردی دوگانه داشته باشد؛ از یک سو نمایش همبستگی داخلی و از سوی دیگر ارسال پیام روشنی به بازیگران خارجی مبنی بر پایداری اجتماعی. این همان نقطهای است که سیاست، جامعه و رسانه به هم گره میخورند و کنش جمعی مردم به زبان سیاست تبدیل میشود.
نقش مردم در حفظ حاکمیت و نمایش صلابت ملی
یکی از کلیدواژههای اصلی سخنان رئیسجمهور، حفظ حاکمیت است. در ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی، حاکمیت همواره پیوندی عمیق با مشارکت مردمی داشته است. پزشکیان با دعوت مردم به حضور با تمام قوا، بر این پیوند تاریخی تأکید میکند و آن را عامل اصلی صیانت از استقلال و تمامیت سیاسی کشور میداند.
صلابت ملی، مفهومی است که در این چارچوب معنا مییابد. صلابت نه صرفاً در قدرت نظامی یا اقتصادی، بلکه در همبستگی اجتماعی و اعتماد متقابل میان مردم و مسئولان تجلی پیدا میکند. راهپیمایی ۲۲ بهمن، بهعنوان عرصه بروز این همبستگی، میتواند نمادی از این صلابت باشد و تصویری از ثبات و اقتدار اجتماعی ارائه دهد.
پیوند دعوت رئیسجمهور با رویکرد دولت در تقویت سرمایه اجتماعی
فراخوان پزشکیان به حضور مردم را میتوان در امتداد رویکرد کلی دولت در توجه به سرمایه اجتماعی تحلیل کرد. در ماههای گذشته، تأکید بر گفتوگو با جامعه، شنیدن مطالبات و تلاش برای کاهش شکافهای اجتماعی در دستور کار دولت قرار داشته است. دعوت به راهپیمایی ۲۲ بهمن، در این معنا، صرفاً یک مطالبه سیاسی نیست، بلکه بخشی از راهبرد بازسازی پیوندهای اجتماعی و تقویت حس مشارکت عمومی محسوب میشود.
این رویکرد، اگر با اقدامات عملی در حوزههای اقتصادی و اجتماعی همراه شود، میتواند به افزایش اعتماد عمومی منجر شود. حضور مردم در صحنههای ملی، زمانی بیشترین اثرگذاری را دارد که با احساس اثرگذاری واقعی بر تصمیمگیریها همراه باشد. سخنان رئیسجمهور میتواند بهعنوان تلاشی برای یادآوری این نقش و اهمیت آن تلقی شود.
۲۲ بهمن بهعنوان پیام داخلی و خارجی
راهپیمایی ۲۲ بهمن همواره حامل پیامهایی فراتر از مرزهای کشور بوده است. در شرایطی که نگاههای بینالمللی به تحولات داخلی ایران دوخته شده، میزان مشارکت مردم در این روز بهعنوان شاخصی از ثبات و انسجام اجتماعی مورد توجه قرار میگیرد. پزشکیان با تأکید بر ضرورت حضور پرقدرت مردم، در واقع بر اهمیت این پیام خارجی نیز واقف است.
از منظر داخلی نیز این حضور میتواند به تقویت روحیه جمعی و بازتولید احساس تعلق به آینده مشترک کمک کند. در شرایطی که فشارهای معیشتی و چالشهای روزمره میتواند موجب فرسایش امید شود، چنین مناسبتهایی ظرفیت آن را دارند که حس همبستگی و مشارکت را احیا کنند.
جمعبندی
سخنان مسعود پزشکیان درباره ضرورت حضور مردم در راهپیمایی ۲۲ بهمن، بازتابی از درک دولت از شرایط حساس کنونی و اهمیت سرمایه اجتماعی در عبور از این مقطع است. تأکید بر وضعیت سرنوشتساز، هشدار نسبت به جنگ ادراکی دشمن و دعوت به نمایش صلابت برای حفظ حاکمیت، همگی نشان میدهد که راهپیمایی امسال از منظر سیاسی و اجتماعی اهمیتی مضاعف یافته است. حضور گسترده مردم میتواند بهعنوان پاسخی عملی به تلاشهای تفرقهافکنانه، عاملی برای تقویت انسجام داخلی و پیامی روشن به بیرون از مرزها تلقی شود. در نهایت، ۲۲ بهمن بار دیگر به صحنهای تبدیل میشود که در آن پیوند میان مردم و نظام سیاسی به نمایش گذاشته میشود و آینده این پیوند، نقشی تعیینکننده در مسیر پیشروی کشور خواهد داشت.






