وعده بزرگ رئیسجمهور برای سرمایهگذاران؛ موانع راهها یکییکی برداشته میشود
توسعه زیرساختهای حملونقل در ایران، بهویژه در حوزه راههای ریلی و جادهای، بار دیگر به یکی از محورهای اصلی گفتمان دولت تبدیل شده است؛ گفتمانی که اینبار نه صرفاً با نگاه عمرانی، بلکه با رویکردی ژئوپلیتیکی، اقتصادی و امنیتمحور مطرح میشود. سخنان مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در همایش بینالمللی فرصتهای سرمایهگذاری و تأمین مالی راهگذرهای ریلی و جادهای، نشانهای روشن از این تغییر زاویه نگاه است؛ نگاهی که راه را نه فقط مسیر عبور کالا و مسافر، بلکه شریان حیاتی صلح، توسعه و همگرایی منطقهای میداند.
حذف موانع قانونی، شرط اول جهش زیرساختی
پزشکیان در آغاز سخنان خود با تأکید بر عزم دولت برای تسهیل اجرای پروژههای حملونقلی، تصریح کرد که تلاش اصلی دولت، برداشتن موانع ناشی از قوانین و مقررات دستوپاگیر است؛ موانعی که طی سالهای گذشته، بسیاری از پروژههای زیربنایی را با تأخیر، افزایش هزینه و کاهش جذابیت برای سرمایهگذاران مواجه کردهاند. این رویکرد، پیامی مستقیم به فعالان اقتصادی داخلی و خارجی دارد: دولت خود را متعهد میداند مسیر سرمایهگذاری در راهها و کریدورها را هموار کند و از سطح شعار فراتر برود.
در شرایطی که توسعه شبکه حملونقل به سرمایهگذاریهای کلان و بلندمدت نیاز دارد، حذف بروکراسیهای زائد و ایجاد اطمینان حقوقی، نقشی تعیینکننده در تصمیم سرمایهگذاران ایفا میکند. رئیسجمهور با اشاره به اینکه اسناد همکاری و توافقنامهها وارد فاز اجرا شدهاند، تلاش کرد نشان دهد که سیاست دولت، معطل نگهداشتن پروژهها در سطح مصوبه نیست، بلکه تمرکز بر اجرا و نتیجهمحوری است.
راهها بهمثابه ابزار صلح و امنیت منطقهای
یکی از محورهای برجسته سخنان پزشکیان، پیوند میان توسعه راههای ارتباطی و شکلگیری صلح و امنیت پایدار در منطقه بود. او با بیان اینکه ایران به کشورهای همسایه بهعنوان دوست و همکار مینگرد، تأکید کرد مسیرهایی که ملتها را به یکدیگر متصل میکنند، راه توسعه و صلحاند. از نگاه رئیسجمهور، باز شدن این مسیرها نهتنها به رونق اقتصادی منجر میشود، بلکه امنیت جمعی منطقه را نیز تقویت میکند.
این نگاه، بازتابدهنده رویکردی است که امنیت را نه در تقابل و درگیری، بلکه در تعامل اقتصادی و همافزایی زیرساختی جستوجو میکند. پزشکیان صراحتاً اعلام کرد هیچ کشوری از جنگ سود نمیبرد و تجربه تاریخی نشان داده است که خشونت و خونریزی، راهی به پیشرفت نمیگشاید. توسعه کریدورهای ریلی و جادهای، در این چارچوب، به ابزاری برای کاهش تنشها و افزایش وابستگی متقابل کشورها تبدیل میشود.
همسایگان، از پیوندهای تاریخی تا همکاریهای آینده
رئیسجمهور با یادآوری پیوندهای تاریخی، فرهنگی و قومی ایران با کشورهای منطقه، بر ضرورت احیای ارتباطات عمیق تأکید کرد. اشاره او به روابط با جمهوری آذربایجان، عراق، اقلیم کردستان، ترکیه، افغانستان و ترکمنستان، نشاندهنده تلاش دولت برای بازتعریف دیپلماسی منطقهای بر پایه مشترکات تاریخی و منافع متقابل است. به باور پزشکیان، مسیرهای اتصال میان این کشورها، راه توسعه علم، دانش و توانمندی مشترکاند.
این نگاه، توسعه زیرساخت را از یک پروژه صرفاً ملی، به پروژهای منطقهای ارتقا میدهد؛ پروژهای که میتواند ایران را به حلقهای کلیدی در شبکه ترانزیتی غرب آسیا تبدیل کند. چنین جایگاهی، علاوه بر مزایای اقتصادی، وزن ژئوپلیتیکی کشور را نیز افزایش میدهد و امکان اثرگذاری فعالتر در معادلات منطقهای را فراهم میسازد.
منطقه بدون متولی، با همکاری درونزا
پزشکیان با تأکید بر اینکه کشورهای منطقه نیازی به متولی ندارند، رویکردی استقلالمحور و درونزا را مطرح کرد. او ضمن اشاره به روابط عمیق و گسترده ایران با روسیه، به امضای اسناد همکاری و توافقنامههایی اشاره کرد که وارد مرحله اجرا شدهاند. این سخنان، حامل پیامی روشن است: همکاریهای منطقهای میتواند بدون دخالت بازیگران فرامنطقهای و بر پایه منافع مشترک شکل گیرد.
در این چارچوب، توسعه راههای ترانزیتی نهتنها یک پروژه اقتصادی، بلکه بخشی از راهبرد کلان سیاست خارجی محسوب میشود؛ راهبردی که بر حل مسائل منطقهای توسط خود کشورهای منطقه تأکید دارد و تعامل را جایگزین رقابتهای فرسایشی میکند.
راهآهن رشت–آستارا و اولویتهای اجرایی دولت
یکی از مصادیق عینی این سیاست، پروژه راهآهن رشت–آستارا است؛ پروژهای که نقش مهمی در اتصال کریدور شمال–جنوب دارد. رئیسجمهور با اشاره به برنامه وزارت راه و شهرسازی برای تملک زمینهای این پروژه تا پایان سال جاری، بر پیگیری جدی دولت برای تکمیل آن تأکید کرد. او همچنین از تلاش برای توسعه سایر مسیرها و اتمام پروژههای نیمهتمام در حوزه حملونقل ریلی و جادهای خبر داد.
تمرکز بر پروژههای پیشران، نشان میدهد دولت قصد دارد منابع محدود را به طرحهایی اختصاص دهد که بیشترین بازده اقتصادی و راهبردی را دارند؛ طرحهایی که میتوانند جایگاه ایران را در شبکه حملونقل منطقهای تثبیت کنند.
راهها، شریانهای حیاتی جامعه
پزشکیان با استفاده از یک تشبیه نمادین، راهها را به شریانهای حیاتی بدن انسان تشبیه کرد؛ شریانهایی که بدون آنها، حیات امکانپذیر نیست. از نگاه او، جادهها و مسیرها، عامل زنده بودن جامعهاند و طراحی و اجرای علمی و منطقی آنها، نقشی تعیینکننده در آینده کشور دارد. این نگاه، اهمیت کیفیت، ایمنی و بهرهوری زیرساختها را برجسته میکند و نشان میدهد توسعه صرفاً به معنای افزایش طول جادهها نیست، بلکه به معنای ارتقای استانداردهاست.
پیام روشن به سرمایهگذاران داخلی و خارجی
یکی از بخشهای کلیدی سخنان رئیسجمهور، خطاب مستقیم به سرمایهگذاران بود. پزشکیان اعلام کرد دولت آماده است تمام موانع موجود را از سر راه سرمایهگذاران بردارد و با رویکرد برد-برد، شرایطی فراهم کند که همه طرفها منتفع شوند. او تأکید کرد که در این مسیر، حق هیچکس ضایع نخواهد شد و تصمیمگیری هیچ قدرتی نادیده گرفته نمیشود.
این رویکرد، در کنار تأکید بر استفاده حداکثری از توان پیمانکاران، تولیدکنندگان و شرکتهای داخلی، نشاندهنده تلاش دولت برای ایجاد توازن میان جذب سرمایه خارجی و تقویت ظرفیتهای بومی است. همچنین اشاره به مولدسازی و تأمین مالی نوآورانه، از تمایل دولت به استفاده از ابزارهای جدید مالی برای پیشبرد پروژهها حکایت دارد.
صلح بهعنوان پیششرط توسعه پایدار
تکرار این گزاره که هیچ کشوری از جنگ خیر نمیبیند، در بخشهای مختلف سخنان پزشکیان، نشان میدهد صلح و ثبات منطقهای، پیششرط اصلی توسعه زیرساختی از نگاه دولت است. او با قدردانی از تلاش سران کشورهای منطقه برای حاکمیت امنیت و آرامش، بر نقش همکاری جمعی در حل مشکلات تأکید کرد.
در این چارچوب، راهها و کریدورها نهتنها ابزار اقتصادی، بلکه زبان مشترک گفتوگو میان ملتها هستند؛ زبانی که میتواند سوءتفاهمها را کاهش دهد و زمینهساز اعتماد متقابل شود.
جمعبندی
سخنان مسعود پزشکیان در همایش بینالمللی فرصتهای سرمایهگذاری راههای ریلی و جادهای، تصویری روشن از اولویتهای دولت در حوزه زیرساخت و دیپلماسی اقتصادی ترسیم میکند. حذف موانع قانونی، جذب سرمایهگذاری، تکیه بر همکاریهای منطقهای و پیوند زدن توسعه راهها با صلح و امنیت، عناصر اصلی این رویکردند. اگر این سیاستها در عمل نیز با همان جدیتی که در سخن مطرح شد، دنبال شوند، میتوان انتظار داشت که شبکه حملونقل ایران به موتور محرک توسعه اقتصادی و عاملی برای تقویت جایگاه منطقهای کشور تبدیل شود؛ مسیری که در نهایت، هم به نفع نسل امروز خواهد بود و هم آیندهای باثباتتر برای نسلهای بعدی رقم خواهد زد.






