ریزش دلار در آغاز هفته؛ سیگنال مذاکرات بازار ارز را عقب راند

بازار ارز در نخستین روز معاملاتی هفته جدید، با چرخشی محسوس در مسیر قیمت‌ها مواجه شد؛ چرخشی که بیش از هر چیز ریشه در فضای سیاسی و تغییر انتظارات معامله‌گران دارد. دلار که در هفته‌های گذشته در کریدور ۱۶۰ هزار تومان نوسان می‌کرد، امروز این مرز روانی را از دست داد و با عقب‌نشینی قابل توجه، به سطح ۱۵۹ هزار و ۲۰۰ تومان رسید. این افت حدود ۷۰۰ تومانی نسبت به آخرین قیمت معاملاتی هفته گذشته، پیام روشنی برای فعالان بازار داشت: ریسک‌های سیاسی فعلاً در حال تعدیل است و بازار به اخبار دیپلماتیک واکنش فوری نشان می‌دهد.

افت دلار در آغاز هفته؛ واکنش مستقیم به سیگنال‌های سیاسی

آنچه بیش از هر عامل دیگری در کاهش قیمت دلار نقش‌آفرینی کرده، انتشار سیگنال‌های مثبت از روند مذاکرات سیاسی میان ایران و آمریکا است. در شرایطی که بازار ارز ایران به‌شدت به تحولات ژئوپلیتیکی حساس شده، حتی نشانه‌های اولیه از کاهش تنش یا احتمال ازسرگیری گفت‌وگوها، می‌تواند مسیر قیمت‌ها را تغییر دهد. معامله‌گران که در هفته‌های گذشته با فرض تداوم فشارهای سیاسی و اقتصادی، موقعیت‌های احتیاطی اتخاذ کرده بودند، حالا بخشی از این تقاضای محافظه‌کارانه را کنار گذاشته‌اند.

کاهش ریسک‌های سیاسی، مستقیماً بر انتظارات تورمی اثر می‌گذارد و همین موضوع باعث شده دلار در معاملات امروز با فشار فروش مواجه شود. به‌ویژه در ساعات ابتدایی بازار، کاهش تقاضای سفته‌بازانه کاملاً مشهود بود؛ رفتاری که نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از فعالان بازار ترجیح داده‌اند در فضای فعلی، دست‌کم موقتاً از خرید هیجانی فاصله بگیرند.

جو روانی بازار ارز و نقش انتظارات تورمی

بازار ارز ایران بیش از آنکه صرفاً بر مبنای متغیرهای بنیادین حرکت کند، تحت تأثیر جو روانی و انتظارات شکل‌گرفته میان معامله‌گران است. کاهش امروز قیمت دلار نیز از همین جنس ارزیابی می‌شود. انتظارات تورمی که در ماه‌های اخیر به‌دلیل تشدید تنش‌های منطقه‌ای و ابهام در روابط خارجی افزایش یافته بود، حالا با انتشار اخبار مثبت، تا حدی تعدیل شده است.

کارشناسان معتقدند افت انتظارات تورمی، حتی اگر کوتاه‌مدت باشد، می‌تواند به اصلاح قیمت‌ها در بازار ارز منجر شود. در چنین فضایی، خریداران محتاط‌تر می‌شوند و فروشندگان با دست بازتری وارد بازار می‌شوند. نتیجه این رفتار، کاهش قیمت دلار و خروج آن از کریدورهای بالاتر است؛ موضوعی که امروز به‌وضوح در تابلوهای معاملاتی دیده شد.

آیا کاهش قیمت دلار پایدار است؟

پرسش اصلی فعالان اقتصادی این است که آیا افت امروز قیمت دلار می‌تواند به یک روند پایدار تبدیل شود یا صرفاً یک اصلاح موقت است. تحلیل‌گران بازار ارز بر این باورند که پاسخ این سؤال، بیش از هر چیز به سرنوشت واقعی مذاکرات و نبود اخبار منفی جدید بستگی دارد. اگر سیگنال‌های مثبت سیاسی به اقدامات عملی و پیشرفت ملموس در گفت‌وگوها منجر شود، احتمال تثبیت قیمت دلار در سطوح پایین‌تر افزایش می‌یابد.

در مقابل، تجربه بازار ارز ایران نشان داده که هرگونه وقفه در مذاکرات، انتشار اخبار متناقض یا بازگشت تنش‌های ژئوپلیتیکی، می‌تواند به‌سرعت انتظارات را معکوس کرده و زمینه جهش دوباره قیمت دلار را فراهم کند. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان کاهش امروز را به‌عنوان زنگ هشدار برای خریداران هیجانی و در عین حال، فرصتی برای رصد دقیق‌تر تحولات سیاسی ارزیابی می‌کنند.

رفتار معامله‌گران؛ احتیاط جای هیجان را گرفت

یکی از نشانه‌های مهم معاملات امروز، کاهش محسوس حجم تقاضای احتیاطی در بازار ارز بود. معامله‌گرانی که پیش‌تر برای پوشش ریسک‌های احتمالی اقدام به خرید دلار می‌کردند، حالا با دیدن نشانه‌هایی از کاهش تنش، از ورود پرحجم به بازار خودداری کرده‌اند. این تغییر رفتار، خود عاملی مهم در فشار نزولی بر قیمت دلار محسوب می‌شود.

همزمان، برخی فروشندگان که در سطوح بالاتر اقدام به خرید کرده بودند، ترجیح دادند با انتشار اخبار مثبت، سود خود را شناسایی کنند. این عرضه مضاعف، به افت قیمت‌ها دامن زد و باعث شد دلار در مدت کوتاهی از مرز ۱۶۰ هزار تومان فاصله بگیرد.

وضعیت یورو و درهم در بازار ارز

کاهش قیمت دلار تنها به این ارز محدود نماند و سایر ارزهای مهم نیز امروز با روند نزولی همراه شدند. درهم امارات در معاملات امروز شنبه، با قیمت ۴۴ هزار تومان دادوستد می‌شود؛ نرخی که نشان‌دهنده همسویی این ارز با کاهش عمومی بازار است. یورو نیز از این روند عقب نماند و با افت قیمت، در سطح ۱۷۶ هزار و ۲۰۰ تومان معامله شد.

همبستگی میان ارزهای اصلی در بازار ایران، بار دیگر نشان می‌دهد که جهت‌گیری کلی بازار تحت تأثیر یک عامل مشترک، یعنی فضای سیاسی و انتظارات تورمی، قرار دارد. زمانی که دلار به‌عنوان لیدر بازار وارد فاز اصلاحی می‌شود، سایر ارزها نیز معمولاً مسیر مشابهی را طی می‌کنند.

نرخ دلار توافقی و پیام آن برای بازار

در کنار بازار آزاد، نرخ دلار توافقی نیز امروز مورد توجه فعالان اقتصادی قرار گرفت. بر اساس آخرین داده‌ها، قیمت دلار توافقی در سمت فروش ۱۳۶ هزار و ۵۸ تومان و در سمت خرید ۱۳۴ هزار و ۸۳۳ تومان اعلام شده است. فاصله قابل توجه میان نرخ توافقی و نرخ بازار آزاد، همچنان یکی از موضوعات مهم در تحلیل بازار ارز به‌شمار می‌رود.

برخی کارشناسان معتقدند ثبات نسبی در نرخ دلار توافقی می‌تواند در صورت تداوم، به کاهش فشار روانی بر بازار آزاد کمک کند. با این حال، تا زمانی که شکاف قیمتی میان این دو بازار حفظ شود، نمی‌توان انتظار داشت که نرخ توافقی به‌تنهایی نقش تعیین‌کننده‌ای در مهار نوسانات دلار آزاد ایفا کند.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار ارز

با توجه به شرایط فعلی، چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار ارز بیش از هر زمان دیگری به اخبار و تحولات سیاسی گره خورده است. اگر فضای مثبت مذاکرات تقویت شود و بازار از نبود تنش‌های ناگهانی اطمینان نسبی پیدا کند، احتمال ادامه اصلاح قیمت دلار و حتی تثبیت آن در سطوح پایین‌تر وجود دارد. در چنین سناریویی، سطوح زیر ۱۶۰ هزار تومان می‌تواند به محدوده‌ای قابل اتکا برای بازار تبدیل شود.

اما در سناریوی مقابل، هرگونه شوک سیاسی یا انتشار اخبار منفی، می‌تواند ورق را برگرداند. بازار ارز ایران نشان داده که در برابر اخبار ناگوار، واکنشی سریع و بعضاً هیجانی دارد. بنابراین، بسیاری از فعالان ترجیح می‌دهند در شرایط فعلی، با احتیاط بیشتری تصمیم‌گیری کنند و منتظر شفاف‌تر شدن مسیر مذاکرات بمانند.

جمع‌بندی

کاهش قیمت دلار در آغاز هفته و عقب‌نشینی آن از کریدور ۱۶۰ هزار تومان، نشانه‌ای روشن از تأثیرگذاری فضای سیاسی بر بازار ارز است. افت ۷۰۰ تومانی دلار تا سطح ۱۵۹ هزار و ۲۰۰ تومان، در کنار کاهش قیمت یورو و ثبات نسبی درهم، بیانگر تعدیل انتظارات تورمی و کاهش تقاضای احتیاطی است. با این حال، پایداری این روند به پیشرفت واقعی گفت‌وگوهای سیاسی و نبود اخبار منفی بستگی دارد. بازار ارز در شرایطی قرار گرفته که بیش از هر زمان دیگری به اخبار حساس است و هر تغییر در معادلات سیاسی می‌تواند مسیر قیمت‌ها را به‌سرعت دگرگون کند.