بورس در وضعیت قرمز؟ پیش‌بینی حساس معاملات دوشنبه

بازار سرمایه در معاملات روز یکشنبه تصویری شفاف از غلبه احتیاط و افزایش سطح ریسک‌گریزی میان معامله‌گران ارائه داد. فشار فروش در اغلب نمادها به‌قدری محسوس بود که می‌توان این روز را یکی از مقاطع تعیین‌کننده کوتاه‌مدت بورس تهران دانست؛ مقطعی که بیش از آنکه تحت تأثیر متغیرهای درون‌بازاری باشد، از فضای سیاسی و انتظارات بیرونی خط می‌گیرد. بررسی رفتار شاخص‌ها، جریان نقدینگی و واکنش معامله‌گران نشان می‌دهد بازار وارد فاز اصلاحی شده که ادامه یا توقف آن، به شدت به تحولات سیاسی پیش‌رو وابسته است.

غلبه عرضه و تصویر کلی بازار سهام

دادوستدهای یکشنبه با برتری قاطع عرضه نسبت به تقاضا همراه شد؛ به‌طوری که ۸۶ درصد از نمادهای معاملاتی در محدوده منفی به کار خود پایان دادند. این گستردگی افت قیمت‌ها نشان می‌دهد فشار فروش تنها محدود به چند صنعت یا نماد شاخص‌ساز نبوده و کلیت بازار را دربر گرفته است. برتری سفارش‌های فروش بر خرید، فضایی محتاط و تا حدی تدافعی را در بازار حاکم کرد؛ فضایی که در آن، معامله‌گران ترجیح دادند ریسک‌های احتمالی را کاهش دهند و از موقعیت‌های پرنوسان فاصله بگیرند.

این رفتار جمعی، معمولاً در مقاطعی بروز می‌کند که عدم قطعیت نسبت به آینده افزایش یافته و افق تصمیم‌گیری کوتاه‌تر می‌شود. در چنین شرایطی، حتی اخبار خنثی نیز نمی‌توانند نقش حمایتی جدی برای بازار ایفا کنند و وزن انتظارات منفی بر معاملات سنگینی می‌کند.

افت سنگین شاخص کل و پیامدهای تکنیکالی

شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات یکشنبه با افت ۱۰۴ هزار و ۲۳۶ واحدی معادل ۲.۶۲ درصد عقب نشست و در سطح سه میلیون و ۸۸۱ هزار و ۸۶۷ واحد ایستاد. این افت، نه‌تنها از منظر عددی قابل توجه است، بلکه از زاویه تکنیکالی نیز پیام روشنی برای فعالان بازار دارد. از دست رفتن کانال چهار میلیون واحدی که پیش‌تر به‌عنوان یک سطح روانی و حمایتی مهم شناخته می‌شد، سیگنالی از تضعیف روند صعودی میان‌مدت بازار تلقی می‌شود.

شکسته شدن این سطح، انتظارات اصلاحی را تقویت کرده و تا زمانی که شاخص کل نتواند با قدرت به بالای این محدوده بازگردد، احتمال تداوم نوسان‌های نزولی در کوتاه‌مدت بالا خواهد بود. بسیاری از تحلیلگران تکنیکال بر این باورند که بازگشت پایدار به کانال از دست رفته، نیازمند محرک‌های قوی خبری یا ورود نقدینگی تازه است؛ عواملی که فعلاً نشانه‌های پررنگی از آن‌ها مشاهده نمی‌شود.

شاخص هم‌وزن و تأیید ریزش فراگیر بازار

کاهش ۱.۹۳ درصدی شاخص هم‌وزن و سقوط آن به سطح ۹۸۱ هزار و ۱۵۹ واحد، تأیید دیگری بر فراگیر بودن فشار فروش در بازار است. از دست رفتن کانال یک میلیونی در این شاخص نشان می‌دهد نمادهای کوچک و متوسط نیز همگام با بزرگان بازار تحت فشار قرار گرفته‌اند. این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا در بسیاری از اصلاح‌های مقطعی، معمولاً نمادهای کوچک‌تر مقاومت بیشتری نشان می‌دهند، اما در شرایط فعلی، ریزش شاخص هم‌وزن حکایت از نگرانی عمومی و کاهش اشتهای ریسک در سطح کل بازار دارد.

چنین وضعیتی معمولاً بیانگر آن است که سرمایه‌گذاران حقیقی نیز تمایل کمتری به ماندن در موقعیت‌های باز دارند و ترجیح می‌دهند بخشی از پرتفوی خود را نقد یا کم‌ریسک‌تر کنند.

ارزش معاملات و نشانه‌های ضعف نقدینگی

در بخش معاملات، اگرچه حجم دادوستدها تغییر محسوسی نسبت به روزهای قبل نداشت، اما افت ارزش معاملات خرد به حدود هشت هزار و ۳۶۵ میلیارد تومان، زنگ خطری برای بازار محسوب می‌شود. کاهش ارزش معاملات نشان می‌دهد توان نقدینگی برای حمایت مؤثر از قیمت‌ها محدود شده و خریداران بالقوه با احتیاط بیشتری وارد میدان می‌شوند.

در بازارهای سهام، تداوم روند صعودی بدون پشتوانه نقدینگی تقریباً غیرممکن است. از این رو، افت ارزش معاملات خرد می‌تواند به‌عنوان نشانه‌ای از تضعیف موتور محرک بازار تلقی شود؛ موضوعی که در کنار عوامل سیاسی، ریسک ادامه اصلاح را افزایش می‌دهد.

ورود پول حقیقی؛ سیگنال متضاد اما محتاطانه

با وجود فضای منفی حاکم بر بازار، ثبت ورود حدود ۷۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی نکته‌ای قابل تأمل است. این ورود نقدینگی در شرایط ریزشی، بیش از آنکه نشانه تغییر روند باشد، می‌تواند بیانگر خریدهای پله‌ای و محتاطانه در برخی نمادهای ارزنده تلقی شود. بخشی از سرمایه‌گذاران، به‌ویژه معامله‌گران با دید میان‌مدت، معمولاً اصلاح‌های سنگین را فرصتی برای ورود تدریجی می‌دانند؛ هرچند این رفتار هنوز به اندازه‌ای نیست که بتواند جریان غالب بازار را تغییر دهد.

به بیان دیگر، ورود پول حقیقی فعلاً بیشتر جنبه انتخابی دارد و به نمادهای خاص یا صنایع محدود می‌شود، نه اینکه به شکل فراگیر در کل بازار مشاهده شود.

سایه تحولات سیاسی بر رفتار معامله‌گران

بررسی رفتار معامله‌گران نشان می‌دهد بازار سرمایه در آستانه تحولات سیاسی مهم، آگاهانه وارد فاز اصلاح شده است. نبود چشم‌انداز روشن از مذاکرات و ابهام در مسیر دیپلماسی، باعث شده فعالان بازار استراتژی صبر و انتظار را در پیش بگیرند. در چنین فضایی، حتی انتشار گزارش‌های مالی مناسب یا اخبار مثبت داخلی نیز نمی‌تواند به‌تنهایی محرک قوی تقاضا باشد.

ترس از افزایش تنش‌های سیاسی و پیامدهای آن بر اقتصاد کلان، نرخ ارز و سیاست‌های کلان مالی، موجب شده سرمایه‌ها به سمت گزینه‌های کم‌نوسان‌تر حرکت کنند و دارایی‌های پرریسک، از جمله سهام، با احتیاط بیشتری معامله شوند.

بورس فردا دوشنبه ۲۷ بهمن ۱۴۰۴؛ سناریوهای پیش‌رو

در آستانه معاملات روز دوشنبه، وزن اخبار منفی در حوزه دیپلماسی همچنان سنگین‌تر از سیگنال‌های مثبت ارزیابی می‌شود. این موضوع فضای معاملات را به سمت بدبینی سوق داده و احتمال تداوم نوسان‌های نزولی را افزایش داده است. از منظر تکنیکالی نیز، تا زمانی که شاخص کل نتواند دوباره کانال چهار میلیون واحدی را پس بگیرد، انتظار بازگشت پرقدرت بازار چندان واقع‌بینانه نیست.

با این حال، مسیر بازار به‌شدت به اخبار سیاسی گره خورده است. انتشار هرگونه سیگنال در جهت کاهش تنش‌ها یا باز بودن مسیر گفت‌وگوها می‌تواند به‌سرعت انتظارات را تغییر دهد و زمینه بازگشت تدریجی تقاضا را فراهم کند. در چنین سناریویی، بخشی از افت‌های اخیر می‌تواند در کوتاه‌مدت جبران شود، هرچند بازگشت به روند صعودی پایدار، نیازمند زمان و تثبیت شرایط خواهد بود.

در مقابل، اگر نشانه‌هایی از تشدید تنش یا توقف روندهای دیپلماتیک مخابره شود، فشار فروش می‌تواند دوباره افزایش یابد و بازار وارد فاز اصلاح عمیق‌تری شود؛ فازی که در آن، حمایت‌های پایین‌تر شاخص‌ها مورد آزمون قرار خواهد گرفت.

جمع‌بندی؛ بازاری چشم‌انتظار تیترهای سیاسی

جمع‌بندی داده‌ها و رفتار بازار نشان می‌دهد بورس تهران در معاملات دوشنبه نیز احتمالاً در فضای تردید و احتیاط حرکت خواهد کرد. غلبه ریسک‌های سیاسی، ضعف نقدینگی و از دست رفتن سطوح مهم تکنیکالی، کفه احتمال ادامه روند نزولی را سنگین‌تر کرده است. در شرایط فعلی، بازار بیش از هر متغیر اقتصادی یا بنیادی، به تیترهای سیاسی واکنش نشان می‌دهد و همین موضوع باعث شده تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاران دشوارتر از همیشه باشد.

تا زمانی که ابهام‌های سیاسی کاهش نیابد و سیگنال روشنی از آینده دیپلماسی مخابره نشود، نمی‌توان انتظار داشت بورس از این فاز اصلاحی به‌راحتی عبور کند. بازار در نقطه‌ای ایستاده که هر خبر می‌تواند مسیر کوتاه‌مدت آن را تغییر دهد؛ نقطه‌ای حساس که صبر، تحلیل و مدیریت ریسک، کلید اصلی بقا در آن خواهد بود.