نسخه رئیس‌جمهور برای امنیت؛ پیشگیری قبل از بحران

مراسم دانش‌آموختگی دانشجویان دانشگاه افسری و تربیت پلیس، صحنه تبیین یکی از مهم‌ترین رویکردهای دولت چهاردهم در حوزه امنیت و نظم اجتماعی بود؛ رویکردی که مسعود پزشکیان آن را مبتنی بر عقلانیت، پیشگیری و صیانت همزمان از جامعه و نیروهای انتظامی توصیف کرد. رئیس‌جمهوری با گرامیداشت یاد شهدای حوادث اخیر، سخنان خود را بر این محور استوار ساخت که مدیریت کشور در شرایط پیچیده کنونی، نیازمند کمترین آسیب و بیشترین ضریب امنیت و صلح اجتماعی است؛ نگاهی که پلیس را نه صرفاً ابزار اعمال قانون، بلکه یکی از ستون‌های اصلی آرامش و سلامت جامعه می‌داند.

امنیت اجتماعی به‌عنوان زیربنای سلامت جامعه

پزشکیان در تبیین نگاه تحلیلی خود، سلامت جامعه را فرآیندی مرحله‌ای معرفی کرد که از محیط‌های کوچک آغاز می‌شود و به کل کشور می‌رسد. به باور او، نخستین گام در سلامت اجتماعی، ایجاد شهر و محله سالم است؛ فضایی که در آن نظم، اعتماد و احساس امنیت در زندگی روزمره مردم جریان داشته باشد. این رویکرد، پلیس را به بازیگری محلی و در عین حال ملی تبدیل می‌کند که نقش آن صرفاً واکنشی نیست، بلکه در پیشگیری و کاهش آسیب‌های اجتماعی معنا پیدا می‌کند. رئیس‌جمهوری تأکید کرد هر جا امنیت پایدار شکل بگیرد، سایر مؤلفه‌های توسعه نیز امکان بروز می‌یابند.

پیشگیری؛ حلقه مفقوده مدیریت بحران‌ها

در ادامه این تحلیل، پزشکیان پیشگیری را دومین گام اساسی در مدیریت جامعه دانست و هشدار داد که نارضایتی‌ها و مشکلات اگر در زمان مناسب دیده و درمان نشوند، به بحران‌های پرهزینه تبدیل خواهند شد. از نگاه رئیس‌جمهوری، هنر مدیریت در این است که پیش از شعله‌ور شدن بحران، نشانه‌ها را شناسایی و با اقدام به‌موقع، مسیر را اصلاح کند. او این مسئولیت را متوجه همه ارکان حاکمیت دانست، اما نقش نیروی انتظامی را به دلیل ارتباط مستقیم با مردم، تعیین‌کننده توصیف کرد. به گفته پزشکیان، پلیسی که آموزش دیده و مجهز باشد، می‌تواند بحران را قبل از تولد مهار کند.

مدیریت حوادث با کمترین هزینه انسانی

پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود، به مرحله سوم مدیریت اجتماعی اشاره کرد؛ مرحله‌ای که در آن حادثه رخ داده و باید درمان شود. او تأکید داشت که حتی در این مرحله نیز باید اصل کمترین هزینه و کمترین آسیب انسانی مدنظر قرار گیرد. رئیس‌جمهوری تصریح کرد که جان نیروهای انتظامی سرمایه ملی است و دولت وظیفه دارد ابزارها و امکاناتی فراهم کند که پلیس بتواند بدون به خطر افتادن سلامت خود، مأموریت‌ها را انجام دهد. این نگاه، از یک‌سو نشان‌دهنده احترام به ایثارگری نیروهای انتظامی و از سوی دیگر بیانگر تلاش برای کاهش هزینه‌های انسانی در مواجهه با ناهنجاری‌هاست.

تجهیز پلیس؛ پیوند فناوری و اقتدار

رئیس‌جمهوری با صراحت اعلام کرد که دولت در مسیر تجهیز نیروهای پلیس به ابزارها و فناوری‌های نوین، مسئولیت مستقیم دارد. او استفاده از تکنولوژی‌های جدید را عاملی کلیدی برای مدیریت هوشمند حوادث دانست؛ مدیریتی که در آن، اقتدار با دقت و سلامت همراه است. پزشکیان تأکید کرد که برخورد با ناهنجاری باید توأم با صلابت باشد، اما این صلابت نباید به قیمت آسیب دیدن نیروهای انتظامی یا افزایش تنش اجتماعی تمام شود. از نگاه او، پلیس مقتدر، پلیسی است که هم قانون را اجرا می‌کند و هم سلامت خود و جامعه را حفظ می‌کند.

تعامل با قوه قضائیه و حاکمیت قانون

پزشکیان در تبیین زنجیره مدیریت امنیت، بر نقش قوه قضائیه نیز تأکید کرد و گفت مأموریت پلیس با دستگیری فرد خاطی پایان نمی‌یابد، بلکه این فرد باید در چارچوب قانون به دستگاه قضائی تحویل داده شود تا روند قانونی طی شود. این تأکید، نشان‌دهنده نگاه نهادی و هماهنگ دولت به مسئله امنیت است؛ نگاهی که در آن، هیچ بخشی به‌تنهایی عمل نمی‌کند و قانون، فصل‌الخطاب همه مراحل است. رئیس‌جمهوری این هماهنگی را عامل افزایش اعتماد عمومی و کاهش تنش‌های اجتماعی دانست.

ارتباطات بین‌بخشی و نقش مردم

یکی از محورهای مهم سخنان پزشکیان، ضرورت تقویت ارتباطات بین‌بخشی و حفظ پیوند مستمر با مردم بود. او تصریح کرد که جامعه سالم بدون مشارکت مردم شکل نمی‌گیرد و هیچ نیرویی جایگزین حضور و همراهی مردم در صحنه نمی‌شود. رئیس‌جمهوری با اشاره به تهدیدهای دشمنان برای ایجاد شکاف و ناامنی، تأکید کرد که این مردم هستند که با حضور آگاهانه خود، تمام نقشه‌های تفرقه‌افکنانه را خنثی می‌کنند. در این چارچوب، پلیس و مردم دو ضلع یک امنیت پایدار معرفی شدند.

نیروی انتظامی؛ امنیت‌سازان ایران

پزشکیان با ادبیاتی صریح و حمایتی، نیروی انتظامی را امنیت‌سازان ایران نامید و گفت صلح و امنیت کشور با حضور و تلاش این نیرو شکل می‌گیرد. او تأکید کرد که حضور پلیس در صحنه‌ها، موجب آرامش خیال مردم می‌شود و این آرامش، سرمایه‌ای است که باید حفظ و تقویت شود. رئیس‌جمهوری بار دیگر یادآور شد که دولت خود را خدمتگزار مردم می‌داند و در این مسیر، پلیس یکی از مهم‌ترین بازوان اجرایی برای تحقق این خدمت است.

امنیت؛ نیاز حیاتی جامعه

رئیس‌جمهوری در بخش پایانی سخنان خود، امنیت را یک نیاز حیاتی برای جامعه توصیف کرد؛ نیازی که بدون آن، توسعه، رفاه و حتی امید اجتماعی دچار آسیب می‌شود. او ابراز امیدواری کرد که با همکاری نزدیک نیروی انتظامی، سازمان‌ها و مردم، جامعه‌ای مدیریت شود که با کمترین هزینه، بیشترین سربلندی و افتخار را برای ایران به همراه داشته باشد. این نگاه، امنیت را نه یک مقوله صرفاً انتظامی، بلکه یک پروژه ملی و مشارکتی معرفی می‌کند.

تعهد دولت به حمایت از پلیس

پزشکیان با تأکید بر مسئولیت دولت در حمایت همه‌جانبه از نیروی انتظامی، اعلام کرد که دولت در هر زمینه‌ای که امکان داشته باشد، از این نیرو پشتیبانی خواهد کرد. او خطاب به دانش‌آموختگان پلیس گفت که ایران و مردمش به آنان افتخار می‌کنند و آنان را زینت جامعه دانست. این سخنان، حامل پیامی روشن بود؛ اینکه دولت چهاردهم، امنیت را با عقلانیت، حمایت نهادی و احترام به نیروهای میدانی دنبال می‌کند.

جمع‌بندی

سخنان مسعود پزشکیان در مراسم دانش‌آموختگی دانشگاه افسری و تربیت پلیس، تصویری روشن از راهبرد امنیتی دولت ارائه داد؛ راهبردی مبتنی بر پیشگیری، مدیریت هوشمند بحران، استفاده از فناوری، حمایت از نیروهای انتظامی و مشارکت مردم. او امنیت را نه در برخوردهای پرهزینه، بلکه در سلامت جامعه، قانون‌مداری و تعامل نهادی جست‌وجو کرد. این رویکرد اگر به‌درستی اجرا شود، می‌تواند ضمن کاهش آسیب‌های انسانی و اجتماعی، اعتماد عمومی را تقویت کرده و جایگاه ایران را به‌عنوان کشوری امن و باثبات در منطقه و جهان تثبیت کند.