ثبات شکننده قیمت نفت در سایه مذاکرات ایران و آمریکا

بازار جهانی نفت در معاملات روز چهارشنبه در شرایطی به کار خود ادامه داد که مجموعه‌ای از عوامل سیاسی و بنیادین، مانع از شکل‌گیری روندی قاطع در قیمت‌ها شد. در کانون توجه معامله‌گران، گزارش رویترز از پیشرفت نسبی مذاکرات ایران و آمریکا قرار داشت؛ عاملی که با افزایش امیدها نسبت به کاهش تنش‌های دوجانبه و افت ریسک اختلال در عرضه نفت ایران، به ثبات نسبی قیمت‌ها منجر شد. در چنین فضایی، هرچند قیمت‌ها اندکی افزایش یافت، اما این رشد محدود نشان‌دهنده تردید بازار نسبت به پایداری این تحولات است.

قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال با ۱۱ سنت افزایش معادل ۰.۱۶ درصد به ۶۷ دلار و ۵۳ سنت رسید و نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با رشد ۶ سنتی معادل ۰.۱۰ درصد، در سطح ۶۲ دلار و ۳۹ سنت معامله شد. این نوسانات محدود، تصویری روشن از وضعیت کنونی بازار ارائه می‌دهد؛ بازاری که بیش از آنکه به محرک‌های کوتاه‌مدت واکنش نشان دهد، در انتظار شفافیت بیشتر در متغیرهای سیاسی و آماری است.

مذاکرات ایران و آمریکا و اثر آن بر انتظارات بازار نفت

گزارش رویترز به نقل از وزیر امور خارجه ایران حاکی از آن است که تهران و واشنگتن در مذاکرات روز سه‌شنبه با هدف حل‌وفصل اختلاف دیرینه بر سر مسئله هسته‌ای، بر سر اصول اصلی به تفاهم رسیده‌اند. هرچند این مقام ایرانی تأکید کرده که چنین تفاهمی به معنای نزدیک بودن دستیابی به توافق نهایی نیست، اما نفس این پیشرفت، سیگنالی مهم برای بازار نفت تلقی می‌شود.

برای فعالان بازار انرژی، هرگونه نشانه از کاهش تنش میان ایران و آمریکا، مستقیماً با چشم‌انداز عرضه نفت ایران گره خورده است. ایران به‌عنوان یکی از تولیدکنندگان مهم اوپک، در صورت کاهش یا رفع محدودیت‌ها، می‌تواند به‌سرعت بخشی از ظرفیت خود را به بازار بازگرداند. همین احتمال، حتی پیش از تحقق عملی، می‌تواند فشار روانی کاهشی بر قیمت‌ها وارد کند یا دست‌کم مانع از رشد شدید آن‌ها شود.

احتیاط تحلیلگران در برابر خوش‌بینی زودهنگام

با وجود واکنش اولیه بازار، تحلیلگران نسبت به ادامه پیشرفت مذاکرات با احتیاط برخورد کرده‌اند. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که مسیر گفت‌وگوهای ایران و آمریکا همواره با پیچیدگی‌های سیاسی و فراز و فرودهای غیرقابل پیش‌بینی همراه بوده است. از این رو، بسیاری از معامله‌گران ترجیح داده‌اند به‌جای شرط‌بندی سنگین بر نتایج احتمالی، موقعیت‌های خود را در سطحی متعادل حفظ کنند.

این احتیاط در رفتار قیمتی نفت نیز به‌خوبی مشهود است. افزایش چند سنتی قیمت‌ها بیش از آنکه نشانه خوش‌بینی عمیق باشد، بازتابی از موازنه میان امید دیپلماتیک و تردید نسبت به عملی شدن آن است. بازار فعلاً ترجیح می‌دهد منتظر شواهد ملموس‌تر بماند.

افزایش تولید در میدان تنگیز و فشار عرضه

در کنار تحولات دیپلماتیک، گزارش رسانه‌های روسی درباره افزایش تولید در میدان نفتی تنگیز قزاقستان، به‌عنوان یکی دیگر از عوامل فشار بر قیمت نفت مطرح شده است. میدان تنگیز که یکی از بزرگ‌ترین میادین نفتی جهان به‌شمار می‌رود، پس از توقف تولید در ماه ژانویه، بار دیگر در مسیر افزایش ظرفیت قرار گرفته است.

به گفته برخی منابع، انتظار می‌رود این میدان تا ۲۳ فوریه به ظرفیت کامل تولید برسد. بازگشت کامل تولید از تنگیز، به معنای ورود حجم قابل توجهی از نفت به بازار جهانی است؛ موضوعی که در شرایط تقاضای نه‌چندان پرقدرت، می‌تواند تعادل عرضه و تقاضا را به زیان قیمت‌ها تغییر دهد. همین عامل سبب شده است که اثر اخبار مثبت سیاسی تا حدی خنثی شود.

انتظار برای گزارش‌های نفتی آمریکا

بازار نفت همچنین چشم‌انتظار انتشار داده‌های جدید از وضعیت ذخایر انرژی در ایالات متحده است. گزارش هفتگی مؤسسه نفت آمریکا قرار است امروز منتشر شود و یک روز بعد، اداره اطلاعات انرژی آمریکا به‌عنوان بازوی آماری وزارت انرژی این کشور، گزارش رسمی خود را ارائه خواهد داد.

این گزارش‌ها به‌طور سنتی نقش مهمی در جهت‌دهی کوتاه‌مدت به قیمت نفت دارند، زیرا تصویر نسبتاً دقیقی از وضعیت عرضه و تقاضا در بزرگ‌ترین مصرف‌کننده انرژی جهان ارائه می‌کنند. در شرایط فعلی که بازار با عدم قطعیت‌های سیاسی و تولیدی روبه‌روست، اهمیت این داده‌ها دوچندان شده است.

برآوردها از ذخایر نفت و بنزین آمریکا

تحلیلگران رویترز پیش‌بینی می‌کنند ذخایر نفت خام آمریکا در هفته منتهی به ۱۳ فوریه حدود ۲.۳ میلیون بشکه افزایش یافته باشد. افزایش ذخایر معمولاً نشانه‌ای از مازاد عرضه یا ضعف نسبی تقاضا تلقی می‌شود و می‌تواند فشار نزولی بر قیمت‌ها وارد کند.

در مقابل، انتظار می‌رود موجودی بنزین در همین بازه زمانی حدود ۲۰۰ هزار بشکه کاهش یافته باشد. کاهش ذخایر بنزین می‌تواند نشانه‌ای از بهبود مصرف سوخت، به‌ویژه در آستانه فصل‌های پرتقاضاتر باشد. این دو سیگنال متضاد، تصویری پیچیده از بازار انرژی آمریکا ترسیم می‌کند و توضیح می‌دهد چرا قیمت نفت در محدوده‌ای محدود نوسان می‌کند.

جمع‌بندی

مجموع تحولات نشان می‌دهد بازار جهانی نفت در مقطع کنونی در وضعیت تعلیق به‌سر می‌برد. از یک‌سو، پیشرفت نسبی مذاکرات ایران و آمریکا امیدهایی را نسبت به کاهش تنش‌های ژئوپلیتیک و ثبات عرضه ایجاد کرده و از سوی دیگر، افزایش تولید در میدان تنگیز قزاقستان و احتمال رشد ذخایر نفت آمریکا، مانع از شکل‌گیری موج صعودی قیمت‌ها شده است. در چنین شرایطی، ثبات نسبی قیمت نفت بیش از هر چیز بازتابی از انتظار بازار برای شفافیت بیشتر در مسیر دیپلماسی و داده‌های بنیادین است؛ انتظاری که تعیین خواهد کرد آیا این ثبات شکننده به سمت رشد یا افت قاطع‌تر حرکت می‌کند.