شوک قیمتی در محصولات سایپا؛ از سهند و اطلس تا شاهین و چانگان

بازار خودرو ایران در آخرین چهارشنبه بهمن ۱۴۰۴ همچنان در وضعیت ناپایدار و پرنوسان قرار دارد و قیمت خودروهای سایپا به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی این بازار، تصویر روشنی از شکاف عمیق میان نرخ کارخانه و بازار آزاد ارائه می‌دهد. بررسی قیمت‌ها نشان می‌دهد نه‌تنها خودروهای اقتصادی سایپا از دسترس بخش بزرگی از متقاضیان خارج شده‌اند، بلکه محصولات نیمه‌لوکس و مونتاژی این شرکت نیز با جهش‌های قیمتی قابل‌توجهی مواجه شده‌اند. این شرایط باعث شده بازار خودرو بیش از هر زمان دیگری تحت‌تأثیر انتظارات تورمی، محدودیت عرضه و کاهش قدرت خرید خانوارها قرار گیرد.

افزایش فاصله قیمت بازار و نمایندگی در خودروهای اقتصادی سایپا

در میان خودروهای اقتصادی سایپا، محصولاتی مانند سهند، اطلس، ساینا و کوییک بیشترین سهم تقاضا را دارند، اما اختلاف قیمت آن‌ها میان بازار آزاد و کارخانه به سطحی بی‌سابقه رسیده است. سهند S امروز در بازار آزاد با قیمت حدود یک میلیارد و ۶۰ میلیون تومان معامله می‌شود، در حالی که قیمت نمایندگی آن حدود ۶۴۲ میلیون تومان اعلام شده است. این فاصله قیمتی، انگیزه سوداگری و خرید سرمایه‌ای را همچنان زنده نگه داشته است.

سهند E اتوماتیک نیز با عبور از مرز یک میلیارد و ۳۲۰ میلیون تومان در بازار، فاصله‌ای چندصد میلیون تومانی با قیمت کارخانه‌ای خود دارد. اطلس در تیپ‌های مختلف S، GL، G و اتوماتیک نیز شرایط مشابهی را تجربه می‌کند و نسخه اتوماتیک آن به حدود یک میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان رسیده است. این روند نشان می‌دهد حتی خودروهایی که با هدف جایگزینی محصولات قدیمی‌تر و اقتصادی‌تر وارد بازار شده‌اند، دیگر در عمل نقش خودروی ارزان‌قیمت را ایفا نمی‌کنند.

ساینا و کوییک؛ اقتصادی‌هایی که دیگر ارزان نیستند

ساینا S امروز با قیمتی نزدیک به ۹۴۶ میلیون تومان در بازار آزاد معامله می‌شود و نسخه دوگانه‌سوز آن از مرز یک میلیارد تومان عبور کرده است. ساینا اتوماتیک نیز با وجود قیمت کارخانه‌ای حدود ۶۷۱ میلیون تومان، در بازار آزاد بالای یک میلیارد تومان قیمت‌گذاری شده است. این ارقام نشان می‌دهد خودروهایی که زمانی انتخاب اول اقشار متوسط بودند، اکنون به گزینه‌هایی پرهزینه تبدیل شده‌اند.

در همین حال، کوییک در تیپ‌های RS، S، GX و GXR با قیمت‌هایی بین ۹۴۰ تا ۹۸۵ میلیون تومان در بازار آزاد حضور دارد. اختلاف قیمت نمایندگی و بازار در برخی تیپ‌های کوییک به بیش از ۳۰۰ میلیون تومان می‌رسد که این موضوع فشار مضاعفی بر مصرف‌کنندگان واقعی وارد کرده و بازار را به سمت معاملات غیرمصرفی سوق داده است.

شاهین؛ سدان ملی سایپا در مسیر صعود قیمتی

خانواده شاهین به‌عنوان سدان اصلی سایپا، امروز یکی از گران‌ترین محصولات داخلی این شرکت محسوب می‌شود. شاهین GL در بازار آزاد حدود یک میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان قیمت دارد و نسخه G با سانروف به یک میلیارد و ۶۶۰ میلیون تومان رسیده است. شاهین اتوماتیک G نیز با قیمت حدود یک میلیارد و ۷۴۵ میلیون تومان معامله می‌شود و نسخه اتوماتیک پلاس حتی از مرز دو میلیارد تومان عبور کرده است.

این در حالی است که قیمت کارخانه‌ای شاهین اتوماتیک پلاس حدود یک میلیارد و ۲۲۲ میلیون تومان اعلام شده و فاصله قابل‌توجهی با نرخ بازار دارد. چنین اختلافی باعث شده شاهین بیش از آنکه یک خودروی مصرفی باشد، به ابزاری برای حفظ ارزش سرمایه تبدیل شود.

وانت‌ها و خودروهای تجاری سبک سایپا

در بخش خودروهای تجاری سبک، سایپا ۱۵۱ GX امروز در بازار آزاد حدود ۷۳۱ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده و نسخه پاششی آن به ۷۳۹ میلیون تومان رسیده است. اگرچه اختلاف قیمت بازار و کارخانه در این بخش نسبت به خودروهای سواری کمتر است، اما همچنان برای مشاغل خرد و صنوف، تأمین چنین هزینه‌ای دشوار به نظر می‌رسد.

زامیاد اکستند EX و نسخه دوگانه‌سوز آن نیز به‌ترتیب حدود یک میلیارد و ۵۰۰ و یک میلیارد و ۵۱۷ میلیون تومان در بازار آزاد قیمت دارند. در برخی موارد حتی قیمت کارخانه‌ای نسخه دوگانه‌سوز بالاتر از نرخ بازار گزارش شده که نشان‌دهنده رکود نسبی تقاضا در این بخش است.

خودروهای مونتاژی و وارداتی؛ شکاف قیمتی نجومی

در میان محصولات مونتاژی سایپا، چانگان EADO برقی با قیمت حدود یک میلیارد و ۹۳۰ میلیون تومان در بازار آزاد معامله می‌شود، در حالی که نرخ نمایندگی آن حدود یک میلیارد و ۵۵۲ میلیون تومان است. چانگان CS35 مونتاژی جهش قابل‌توجهی را تجربه کرده و قیمت آن در بازار به حدود سه میلیارد و ۳۹۰ میلیون تومان رسیده است.

چانگان CS55 نیز با قیمت‌هایی بالاتر از چهار میلیارد تومان در بازار آزاد حضور دارد و برخی نسخه‌های آن با توقف فروش در نمایندگی مواجه شده‌اند. اختلاف قیمت در این خودروها به بیش از دو میلیارد تومان می‌رسد و همین موضوع باعث شده بازار خودروهای مونتاژی سایپا بیش از هر زمان دیگری به بازاری سرمایه‌ای تبدیل شود.

خودروهای وارداتی سایپا و تأثیر نرخ ارز

کرولا پایونیر و روئوه ERX5 به‌عنوان خودروهای وارداتی یا شبه‌وارداتی سایپا، امروز در محدوده قیمتی بالای چهار میلیارد تومان معامله می‌شوند. کرولا پایونیر حدود چهار میلیارد و ۵۲۰ میلیون تومان قیمت دارد و روئوه ERX5 نیز در بازار آزاد به حدود چهار میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان رسیده است. نوسانات نرخ ارز و محدودیت عرضه، نقش اصلی را در افزایش قیمت این خودروها ایفا کرده و چشم‌انداز کاهشی برای آن‌ها در کوتاه‌مدت دیده نمی‌شود.

چشم‌انداز بازار خودرو سایپا در روزهای پایانی سال

بررسی قیمت خودروهای سایپا امروز ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ نشان می‌دهد بازار در آستانه پایان سال همچنان ملتهب است. افزایش انتظارات تورمی، کاهش عرضه، بلاتکلیفی سیاست‌های وارداتی و نبود ابزارهای مؤثر کنترلی، باعث شده قیمت‌ها در سطوح بالا تثبیت شوند. بسیاری از کارشناسان معتقدند در صورت عدم تغییر سیاست‌های کلان اقتصادی، شکاف قیمت بازار و کارخانه نه‌تنها کاهش نخواهد یافت، بلکه ممکن است در ماه‌های ابتدایی سال آینده نیز عمیق‌تر شود.

جمع‌بندی

قیمت خودروهای سایپا امروز گواه روشنی بر تداوم بحران در بازار خودرو ایران است؛ بازاری که در آن خودروهای اقتصادی به مرز یک میلیارد تومان رسیده‌اند و محصولات مونتاژی و وارداتی با قیمت‌های چندمیلیاردی معامله می‌شوند. اختلاف عمیق میان نرخ کارخانه و بازار آزاد، مصرف‌کننده واقعی را از چرخه خرید خارج کرده و خودرو را به کالایی سرمایه‌ای تبدیل کرده است. تا زمانی که سیاست‌های عرضه، واردات و کنترل تقاضا به‌صورت هماهنگ اصلاح نشود، بعید است بازار خودرو سایپا به ثبات و تعادل پایدار برسد.