نوسان قیمت خودروهای ایران‌خودرو در بازار و نمایندگی؛ اختلاف میلیونی در مدل‌های محبوب

بازار خودرو در ایران همچنان یکی از پرنوسان‌ترین بخش‌های اقتصادی کشور به شمار می‌رود و محصولات ایران خودرو به عنوان بزرگ‌ترین خودروساز داخلی، نقش تعیین‌کننده‌ای در جهت‌دهی به انتظارات قیمتی دارند. اختلاف قابل توجه میان قیمت بازار آزاد و قیمت نمایندگی، نه‌تنها بر رفتار خریداران اثر گذاشته بلکه به شاخصی برای سنجش وضعیت عرضه، تقاضا و سیاست‌گذاری خودرویی تبدیل شده است. قیمت‌های امروز چهارشنبه ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ تصویری روشن از عمق این شکاف و مسیر پیش‌روی بازار ارائه می‌دهد.

وضعیت کلی قیمت بازار و نمایندگی ایران خودرو

نگاهی به جدول قیمت‌ها نشان می‌دهد که تقریباً در تمام محصولات ایران خودرو، قیمت بازار آزاد فاصله محسوسی با نرخ مصوب کارخانه دارد. این اختلاف در برخی خودروهای پرتقاضا مانند دنا پلاس، پژو ۲۰۷ و تارا به چند صد میلیون تومان می‌رسد. چنین وضعیتی بیانگر تداوم کمبود عرضه مؤثر، تقاضای سرمایه‌ای و نبود تعادل پایدار در بازار خودرو است.

وانت آریسان و خودروهای اقتصادی‌تر

وانت آریسان به عنوان یکی از اقتصادی‌ترین محصولات ایران خودرو، امروز با قیمت ۹۵۶ میلیون تومان در بازار و ۹۵۵ میلیون تومان در نمایندگی معامله می‌شود. نزدیکی این دو عدد نشان می‌دهد که تقاضای سرمایه‌ای برای این خودرو محدود بوده و بیشتر مصرف‌کنندگان واقعی در بازار حضور دارند. این وضعیت در مقایسه با سایر محصولات ایران خودرو، یک استثنا محسوب می‌شود.

سورن پلاس و جایگاه آن در بازار سدان‌های داخلی

سورن پلاس در نسخه XU7P با قیمت بازار یک میلیارد و ۳۲۰ میلیون تومان و قیمت نمایندگی یک میلیارد و ۱۴۱ میلیون تومان عرضه می‌شود. نسخه‌های دوگانه‌سوز نیز اختلافی قابل توجه دارند و مدل کپسول بزرگ به مرز یک میلیارد و ۴۳۰ میلیون تومان در بازار رسیده است. این اختلاف قیمت نشان می‌دهد سورن پلاس همچنان یکی از گزینه‌های محبوب میان خریداران خانوادگی است و تقاضا برای آن فراتر از عرضه کارخانه‌ای باقی مانده است.

دنا پلاس؛ صدرنشین اختلاف قیمت

دنا پلاس را می‌توان یکی از نمادهای شکاف قیمتی بازار خودرو دانست. نسخه بورسی این خودرو در بازار آزاد به حدود یک میلیارد و ۶۵۹ میلیون تومان رسیده، در حالی که قیمت نمایندگی آن یک میلیارد و ۲۸۸ میلیون تومان است. مدل‌های MT6 و اتوماتیک نیز اختلاف‌هایی بالاتر از ۳۰۰ میلیون تومان دارند. دنا پلاس اتوماتیک با قیمت نزدیک به دو میلیارد تومان در بازار، به خودرویی شبه‌لوکس در میان تولیدات داخلی تبدیل شده است.

پژو ۲۰۷؛ محبوب همیشگی با قیمت‌های نجومی

پژو ۲۰۷ همچنان یکی از پرتقاضاترین محصولات ایران خودرو است. نسخه موتور TU3 با قیمت بازار یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان و قیمت نمایندگی حدود یک میلیارد و ۶۶ میلیون تومان عرضه می‌شود. مدل‌های TU5P، پانوراما و اتوماتیک، به‌ویژه نسخه پانوراما اتوماتیک، به مرز یک میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان در بازار رسیده‌اند. این ارقام نشان می‌دهد پژو ۲۰۷ از یک هاچ‌بک اقتصادی فاصله گرفته و به کالایی سرمایه‌ای بدل شده است.

رانا پلاس و تارا؛ رقابت در کلاس سدان متوسط

رانا پلاس TU5P امروز در بازار حدود یک میلیارد و ۳۰۵ میلیون تومان قیمت دارد، در حالی که نرخ نمایندگی آن یک میلیارد و ۲۴ میلیون تومان است. تارا دستی V1 و تارا اتوماتیک V4 نیز با اختلاف‌های بیش از ۲۰۰ میلیون تومان معامله می‌شوند. تارا به عنوان محصولی با پلتفرم جدیدتر، توانسته جایگاه خود را در میان خریداران تثبیت کند، اما همچنان از نوسانات بازار در امان نمانده است.

هایما و محصولات مونتاژی؛ قیمت‌های میلیاردی

محصولات هایما، به‌ویژه مدل‌های S7 پرو، 8S و 7X، در رده خودروهای چند میلیاردی قرار گرفته‌اند. هایما 8S با قیمت بازار حدود سه میلیارد و ۵۹۸ میلیون تومان و قیمت نمایندگی بیش از سه میلیارد و ۳۹۷ میلیون تومان عرضه می‌شود. این اختلاف کمتر نسبت به خودروهای داخلی نشان می‌دهد که بازار این محصولات به اشباع نسبی نزدیک شده، اما همچنان در سطح قیمتی بالایی قرار دارد.

پیکاپ فوتون و ری‌را؛ تفاوت فاحش قیمت

پیکاپ فوتون اتوماتیک یکی از بیشترین اختلاف قیمت‌ها را دارد؛ چهار میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان در بازار در برابر دو میلیارد و ۹۷۰ میلیون تومان در نمایندگی. این شکاف نشان‌دهنده محدودیت عرضه و تقاضای خاص برای خودروهای کاربری و تجاری است. ری‌را نیز با اختلاف بیش از ۵۰۰ میلیون تومان، نمونه‌ای دیگر از ناترازی بازار محسوب می‌شود.

خودروهای ناموجود و توقف فروش

دانگ فنگ E70 با وضعیت ناموجود و توقف فروش در نمایندگی، نشان می‌دهد که برخی محصولات ایران خودرو به دلایل مختلف از چرخه عرضه خارج شده‌اند. این موضوع می‌تواند در آینده باعث افزایش قیمت احتمالی در بازار آزاد شود، هرچند نبود عرضه رسمی، ریسک خرید را بالا می‌برد.

تحلیل عوامل مؤثر بر اختلاف قیمت

اختلاف قیمت میان بازار و کارخانه را می‌توان نتیجه ترکیبی از سیاست‌های قیمت‌گذاری دستوری، محدودیت تولید، انتظارات تورمی و تقاضای سرمایه‌ای دانست. تا زمانی که عرضه متناسب با تقاضا افزایش نیابد و نظام قیمت‌گذاری اصلاح نشود، این شکاف قیمتی همچنان پابرجا خواهد بود و بازار خودرو ایران خودرو در شرایط ناپایدار باقی می‌ماند.

جمع‌بندی نهایی

قیمت خودروهای ایران خودرو در ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ بار دیگر نشان داد که بازار خودرو ایران از تعادل فاصله زیادی دارد. اختلاف قابل توجه میان قیمت بازار و نمایندگی، به‌ویژه در خودروهای پرتقاضا مانند دنا پلاس و پژو ۲۰۷، بیانگر تداوم فشار تقاضا و کمبود عرضه است. در چنین شرایطی، خریداران مصرفی بیشترین آسیب را می‌بینند و خودرو بیش از پیش به کالایی سرمایه‌ای تبدیل می‌شود. تا زمانی که سیاست‌های تولید و قیمت‌گذاری اصلاح نشود، نمی‌توان انتظار کاهش معنادار این فاصله قیمتی را داشت.