پیام معنادار عارف به مردم؛ دولت دنبال بازسازی اعتماد عمومی است

دولت چهاردهم از آغاز فعالیت خود تلاش کرده است با بازتعریف رابطه میان حاکمیت، نخبگان و جامعه، مسیر تازه‌ای در حکمرانی بگشاید؛ مسیری که در آن تصمیم‌سازی صرفاً متکی بر سازوکارهای اداری نباشد و تجربه‌های انباشته مدیریتی و اجتماعی نیز در شکل‌دهی به سیاست‌ها نقش‌آفرینی کنند. نشست اخیر محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهور با اعضای مجمع وزرای ادوار را می‌توان در همین چارچوب تحلیل کرد؛ نشستی که هم از منظر محتوای مطرح‌شده و هم از حیث پیام سیاسی و اجتماعی آن، حامل نشانه‌هایی از رویکرد جدید دولت در مواجهه با مسائل پیچیده کشور است.

در این نشست، عارف با صراحت بر این نکته تأکید کرد که گفتگو با نخبگان یک اقدام مقطعی یا تشریفاتی نیست، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از مسیر اصلاح حکمرانی و ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری به شمار می‌رود. به گفته او، استفاده از تجربه مدیران ادوار مختلف، به‌ویژه در قالب تشکل‌هایی مانند مجمع وزرای ادوار، می‌تواند به کاهش خطاهای تصمیم‌گیری و افزایش کارآمدی سیاست‌ها منجر شود؛ موضوعی که در شرایط حساس کنونی کشور اهمیت دوچندان دارد.

گفتگوی دولت چهاردهم با نخبگان؛ از شعار تا راهبرد عملی

تأکید معاون اول رئیس‌جمهور بر گسترش گفتگو با نخبگان، بیش از آنکه یک موضع‌گیری سیاسی باشد، بیانگر درک دولت از تحولات اجتماعی و مطالبات انباشته جامعه است. تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که فاصله میان تصمیم‌گیران و بدنه نخبگانی، می‌تواند به تضعیف سرمایه اجتماعی و کاهش اعتماد عمومی بینجامد. دولت چهاردهم با طرح این رویکرد، تلاش دارد این فاصله را کاهش دهد و نخبگان را نه صرفاً به‌عنوان منتقد، بلکه به‌عنوان شریک در فرآیند حکمرانی به رسمیت بشناسد.

عارف در این نشست تصریح کرد که گفتگو و همفکری با نخبگان باید به‌صورت مستمر و نهادمند دنبال شود. از نگاه او، چنین رویکردی می‌تواند زمینه‌ساز بازسازی اعتماد عمومی باشد؛ اعتمادی که سرمایه‌ای حیاتی برای عبور از بحران‌ها و پیشبرد اصلاحات اقتصادی و اجتماعی محسوب می‌شود. این نگاه، نشانه‌ای از عبور دولت از الگوی تصمیم‌سازی بسته به سمت حکمرانی مشارکتی است.

رویکرد همدلانه دولت در قبال حوادث دی‌ماه

یکی از محورهای مهم سخنان معاون اول رئیس‌جمهور، تشریح اقدامات دولت در قبال حوادث دی‌ماه بود. عارف با اشاره به انتشار اسامی جان‌باختگان و برگزاری مراسم چهلم آنان، این اقدامات را کم‌سابقه توصیف کرد و آن را نشانه‌ای از تغییر رویکرد دولت در مواجهه با بحران‌های اجتماعی دانست. حضور مقامات ارشد دولتی و معاونان رئیس‌جمهور در منازل خانواده‌های جان‌باختگان و آسیب‌دیدگان، پیام روشنی از تلاش دولت برای همدلی اجتماعی و پذیرش مسئولیت بود.

از منظر تحلیلگران، این رویکرد می‌تواند تأثیر مستقیمی بر ترمیم شکاف میان جامعه و حاکمیت داشته باشد. عارف تأکید کرد که دولت در کنار رسیدگی به ابعاد مختلف این حوادث، کوشیده است با اتخاذ رویکردی مسئولانه و همدلانه، از تشدید تنش‌های اجتماعی جلوگیری کند. این نگاه، حاکی از آن است که دولت چهاردهم، سرمایه اجتماعی را نه یک مفهوم انتزاعی، بلکه یک متغیر واقعی و اثرگذار در معادلات حکمرانی می‌داند.

مذاکرات غیرمستقیم؛ حرکت در چارچوب عزت، مصلحت و حکمت

موضوع مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا نیز بخش مهمی از سخنان معاون اول رئیس‌جمهور را به خود اختصاص داد. عارف با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران در این مسیر در چارچوب سیاست‌های کلان نظام و راهبرد عزت، مصلحت و حکمت حرکت می‌کند، تلاش کرد تصویری از انسجام در تصمیم‌گیری‌های کلان کشور ارائه دهد.

او با اشاره به افزایش آمادگی اقتصادی و نظامی کشور نسبت به دوره موسوم به جنگ دوازده‌روزه، این ظرفیت‌ها را پشتوانه‌ای مهم برای تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران دانست. از نگاه عارف، شرایط کنونی کشور با روزهای ابتدایی آن مقطع قابل مقایسه نیست و این تفاوت، دست مذاکره‌کنندگان را برای دفاع از منافع ملی بازتر کرده است. این سخنان، در عین ارسال پیام اطمینان به افکار عمومی داخلی، حامل پیام بازدارندگی و اعتمادبه‌نفس به طرف‌های خارجی نیز هست.

نقش مجمع وزرای ادوار در تقویت سرمایه اجتماعی

در ادامه نشست، اعضای مجمع وزرای ادوار با طرح دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود، به بررسی ابعاد مختلف وضعیت کشور پرداختند. تحلیل حوادث دی‌ماه، ارزیابی روند مذاکرات غیرمستقیم، راهکارهای تقویت ارتباط دولت با بدنه نخبگانی و ارائه پیشنهادهای عملی برای بهبود معیشت مردم، از جمله محورهای مطرح‌شده بود.

حاضران بر این نکته تأکید داشتند که شفافیت، پاسخ‌گویی و استمرار گفتگو میان حاکمیت و جامعه، پیش‌نیازهای بازسازی اعتماد عمومی است. این تأکید، هم‌راستا با رویکرد دولت چهاردهم در اولویت دادن به سرمایه اجتماعی قرار دارد و نشان می‌دهد که نخبگان مدیریتی کشور نیز ضرورت تغییر در شیوه حکمرانی را به‌خوبی درک کرده‌اند.

تحلیل وضعیت اجتماعی و ضرورت برنامه‌های ترمیمی

در بخش دیگری از نشست، سید محمد بطحایی رئیس سازمان امور اجتماعی کشور، گزارشی تحلیلی و سیاستی از وضعیت اجتماعی ایران ارائه کرد. او با بررسی عوامل مؤثر بر نارضایتی‌های اجتماعی، بر لزوم اجرای برنامه‌های عملی برای کاهش شکاف‌های اجتماعی تأکید کرد. از نگاه بطحایی، ترمیم سرمایه اجتماعی بدون توجه به ریشه‌های اقتصادی، فرهنگی و روانی نارضایتی‌ها امکان‌پذیر نیست.

این گزارش، مکمل سخنان معاون اول رئیس‌جمهور بود و نشان داد که دولت چهاردهم در کنار شعارهای کلی، به دنبال تدوین سیاست‌های اجرایی برای مدیریت مسائل اجتماعی است. ارائه چنین گزارش‌هایی در سطح تصمیم‌سازی کلان، می‌تواند به واقع‌بینی بیشتر سیاست‌ها و افزایش اثربخشی آن‌ها منجر شود.

پیام ترکیب حاضران در نشست

حضور چهره‌هایی از طیف‌های مختلف مدیریتی و سیاسی کشور، از جمله سیدرضا صالحی‌امیری، غلامرضا شافعی، مصطفی پورمحمدی، علی‌اکبر صالحی، سید مصطفی هاشمی‌طبا، معصومه ابتکار، محسن مهرعلیزاده و دیگر اعضای مجمع وزرای ادوار، پیام معناداری داشت. این ترکیب نشان می‌دهد که دولت چهاردهم تلاش دارد از مرزهای جناحی عبور کند و از تجربه‌های متنوع مدیریتی برای حل مسائل کشور بهره بگیرد.

چنین رویکردی، اگر به‌صورت پایدار ادامه یابد، می‌تواند به شکل‌گیری نوعی اجماع نخبگانی در مواجهه با چالش‌های بزرگ کشور منجر شود؛ اجماعی که یکی از پیش‌شرط‌های موفقیت اصلاحات ساختاری است.

جمع‌بندی

نشست معاون اول رئیس‌جمهور با مجمع وزرای ادوار را می‌توان نمادی از رویکرد دولت چهاردهم در بازتعریف حکمرانی دانست؛ رویکردی مبتنی بر گفتگو، همدلی اجتماعی و استفاده از تجربه‌های انباشته مدیریتی. تأکید بر رسیدگی مسئولانه به حوادث دی‌ماه، حرکت حساب‌شده در مسیر مذاکرات غیرمستقیم و توجه ویژه به سرمایه اجتماعی، نشان می‌دهد که دولت به‌دنبال عبور از مدیریت روزمره به سمت حکمرانی تحلیلی و مشارکتی است. تداوم این مسیر، می‌تواند زمینه‌ساز ترمیم اعتماد عمومی و افزایش کارآمدی نظام تصمیم‌گیری در مواجهه با چالش‌های پیش‌رو باشد.