بحران بی‌سابقه در پرسپولیس؛ از فروپاشی دفاع تا شکاف مدیریتی

پرسپولیس در سال‌های اخیر همواره نماد ثبات، قدرت ذهنی و برتری تاکتیکی در فوتبال ایران بوده است. تیمی که حتی در روزهای نه‌چندان خوب، کمتر تن به شکست می‌داد و بازگشت‌هایش بخشی از هویت آن محسوب می‌شد. اما آنچه در نیم‌فصل دوم لیگ جاری رخ داده، تصویری متفاوت و نگران‌کننده از این تیم ارائه می‌دهد. پنج شکست در هفت هفته و ثبت سه باخت متوالی، آماری است که نه در دوران طلایی برانکو ایوانکوویچ سابقه داشت و نه در دوره یحیی گل‌محمدی. این افت ناگهانی، پرسش‌های جدی درباره دلایل فنی، ذهنی و مدیریتی این بحران ایجاد کرده و نشان می‌دهد پرسپولیس با چالشی عمیق‌تر از چند نتیجه ضعیف مقطعی روبه‌رو است.

سقوط تدریجی یک خط دفاعی مطمئن

یکی از نخستین نشانه‌های بحران، فروپاشی ساختار دفاعی پرسپولیس است. تیمی که در نیم‌فصل نخست یکی از بهترین خطوط دفاع لیگ را در اختیار داشت، حالا از نظر تعداد گل خورده به رده‌های میانی جدول سقوط کرده است. دریافت گل‌های مشابه، اشتباهات تکرارشونده در یارگیری و فاصله زیاد بین خطوط، نشان می‌دهد انسجام دفاعی که سال‌ها نقطه اتکای پرسپولیس بود، از بین رفته است. حتی دبل شدن برابر خیبر، تیمی که روی کاغذ قابل مقایسه با پرسپولیس نیست، عمق این بحران را عیان‌تر کرد و ثابت نمود مشکل فقط به کیفیت فردی بازیکنان محدود نمی‌شود.

از اوج تا افت؛ تغییر ناگهانی روند نتایج

پرسپولیس تا چند هفته پیش با پنج برد و یک تساوی، همچنان در کورس قهرمانی قرار داشت و بسیاری از کارشناسان این تیم را مدعی اصلی می‌دانستند. اما چرخش ناگهانی منحنی نتایج، همه معادلات را به هم زد. این تغییر مسیر، آن هم در مقطعی حساس از فصل، معمولاً ریشه در مجموعه‌ای از عوامل دارد؛ از خستگی و برنامه‌ریزی بدنی گرفته تا تصمیمات فنی و حتی مسائل روحی و روانی بازیکنان. افتی که اکنون شاهد آن هستیم، بیش از آنکه شبیه یک لغزش کوتاه باشد، به بحرانی ساختاری شباهت دارد.

اردوی قطر و نقل‌وانتقالات زیر ذره‌بین

پس از آغاز این روند نزولی، نگاه‌ها به سمت اردوهای تدارکاتی و سیاست‌های نقل‌وانتقالاتی معطوف شد. اردوی قطر که قرار بود به افزایش هماهنگی و آمادگی تیم کمک کند، حالا از سوی برخی کارشناسان به‌عنوان نقطه آغاز افت معرفی می‌شود. همچنین نقل‌وانتقالات زمستانی پرسپولیس، به‌ویژه در پست‌هایی که نیاز مبرم به تقویت داشت، نتوانست انتظارات را برآورده کند. کمبود بازیکن در برخی پست‌های کلیدی و نبود جایگزین‌های هم‌سطح، باعث شده کادرفنی در چینش ترکیب اصلی دست بسته باشد و همین موضوع فشار مضاعفی به بازیکنان ثابت تیم وارد کرده است.

ضعف‌های تاکتیکی و فاصله بین خطوط

تحلیل فنی بازی‌های اخیر پرسپولیس نشان می‌دهد مشکلات تاکتیکی به‌وضوح قابل مشاهده است. فاصله زیاد بین خط دفاع و هافبک‌های دفاعی، فضای خطرناکی در اختیار مهاجمان حریف قرار داده و انتقال از حمله به دفاع با کندی انجام می‌شود. این ضعف‌ها، همان‌طور که کارشناسان تأکید می‌کنند، ارتباط مستقیمی با تمرکز ذهنی و آمادگی روانی بازیکنان دارد. تیمی که تمرکز لازم را نداشته باشد، حتی با بهترین برنامه‌های تاکتیکی نیز آسیب‌پذیر خواهد بود.

شکاف پنهان که آشکار شد؛ بحران اعتماد

پس از شکست اخیر، بُعد تازه‌ای از مشکلات پرسپولیس علنی شد؛ بُعدی که شاید از هر ضعف فنی خطرناک‌تر باشد. اوسمار ویرا، سرمربی تیم، در کنفرانس خبری صراحتاً از فرو ریختن اعتماد میان تیم و باشگاه سخن گفت. او تأکید کرد تصمیمات اتخاذشده پس از بازی با گل‌گهر و انتشار یک نامه عمومی، شکافی جدی میان کادرفنی و مدیریت ایجاد کرده است. این در حالی است که مدیران باشگاه پیش‌تر تلاش داشتند موضوع را به‌عنوان یک سوءتفاهم ساده جلوه دهند. اما تجربه فوتبال نشان می‌دهد زمانی که اعتماد متقابل از بین برود، ترمیم آن بسیار دشوار خواهد بود.

مدیریت و کادرفنی؛ تجربه‌ای تکرارشونده در تیم‌های بزرگ

در تاریخ فوتبال، نمونه‌های فراوانی وجود دارد که نشان می‌دهد اختلاف میان مدیریت و کادرفنی می‌تواند حتی بزرگ‌ترین تیم‌ها را به بحران بکشاند. پرسپولیس نیز از این قاعده مستثنا نیست. زمانی که پیام‌های متناقض از سوی مدیران و کادرفنی به بازیکنان منتقل شود، نتیجه آن سردرگمی، افت تمرکز و کاهش انگیزه خواهد بود. اگر این گسست درون‌سازمانی ادامه پیدا کند، نمی‌توان انتظار داشت صرفاً با تغییرات فنی یا تعویض چند بازیکن، شرایط به حالت عادی بازگردد.

نگاه پیشکسوتان؛ هشدار درباره عادی شدن باخت

محمدرضا مهدوی، پیشکسوت باشگاه پرسپولیس، در تحلیل شرایط فعلی تیم، به نکته‌ای کلیدی اشاره می‌کند؛ عادی شدن باخت. او معتقد است نمایشی که پرسپولیس در هفته‌های اخیر ارائه داده، در شأن تیمی که برای قهرمانی می‌جنگد نیست. از نگاه او، مشکل فقط فنی نیست و تیم از نظر ذهنی به‌هم ریخته است. وقتی فاصله بین خطوط زیاد می‌شود و انتقال دفاعی با تأخیر صورت می‌گیرد، حتی بازیکنان باتجربه نیز دچار اشتباهات ساده می‌شوند؛ اشتباهاتی که بهای آن در سطح بالای رقابت، بسیار سنگین است.

آمار نگران‌کننده خارج از خانه

چهار شکست خارج از خانه، آماری است که برای پرسپولیس غیرقابل قبول به نظر می‌رسد. این آمار نشان می‌دهد یا در فرآیند آماده‌سازی تیم ایراد وجود دارد یا در انتخاب ترکیب و مدیریت مسابقه. مهدوی با تأکید بر اهمیت ثبات، یادآور می‌شود که ثبات زمانی ارزشمند است که به نتیجه منجر شود. در غیر این صورت، اصرار بر آن می‌تواند تیم را بیش از پیش در بحران فرو ببرد. ادامه این روند، نه‌تنها شانس قهرمانی، بلکه سهمیه آسیایی پرسپولیس را نیز به خطر می‌اندازد.

تعصب گمشده؛ خطرناک‌ترین نشانه بحران

شاید مهم‌ترین هشدار پیشکسوتان، مربوط به کاهش تعصب در میان برخی بازیکنان باشد. پرسپولیس همواره تیمی بوده که بازیکنانش با تمام وجود برای پیراهن می‌جنگیدند. وقتی این حس کمرنگ شود و باختن عادی جلوه کند، بازسازی تیم به کاری بسیار دشوار تبدیل خواهد شد. بازیکن باید بداند در چه تیمی بازی می‌کند؛ تیمی که میلیون‌ها هوادار با نتایجش زندگی می‌کنند و انتظار دارند حتی در روزهای سخت، نشانه‌هایی از غیرت و مسئولیت‌پذیری ببینند.

جمع‌بندی؛ پرسپولیس در دوراهی تصمیم

بحران فعلی پرسپولیس، صرفاً حاصل چند نتیجه ضعیف نیست؛ بلکه ترکیبی از مشکلات فنی، ذهنی و مدیریتی است که هم‌زمان بروز کرده‌اند. اگر شکاف میان کادرفنی و مدیریت ترمیم نشود و برنامه‌ای روشن برای خروج از این شرایط ارائه نگردد، احتمال تداوم افت و سقوط بیشتر در جدول وجود دارد. پرسپولیس اکنون در دوراهی مهمی قرار گرفته است؛ یا با تصمیمات شفاف و هماهنگ، مسیر بازگشت را انتخاب می‌کند، یا باید خود را برای فصلی پرتنش و دور از انتظارات هواداران آماده کند.