خبر خوش برای سفره‌ها؛ گوشت ارزان‌تر در راه است

بازار گوشت قرمز که طی ماه‌های گذشته یکی از پرنوسان‌ترین بخش‌های سبد غذایی خانوار ایرانی بود، اکنون نشانه‌های روشنی از ورود به فاز کاهش قیمت را بروز داده است. همزمانی افزایش واردات گوشت منجمد با وفور عرضه دام داخلی، تعادل تازه‌ای را در بازار ایجاد کرده و به گفته فعالان این حوزه، این روند کاهشی نه‌تنها مقطعی نیست بلکه در هفته‌های پیش رو نیز ادامه‌دار خواهد بود. شرایطی که می‌تواند تا حدی فشار تورمی واردشده بر مصرف‌کنندگان را کاهش دهد و بازار را به سمت ثبات نسبی سوق دهد.

تغییر مسیر بازار گوشت پس از ماه‌ها التهاب

در ماه‌های اخیر، بازار گوشت قرمز تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله افزایش هزینه‌های تولید، محدودیت‌های عرضه، نوسانات ارزی و انتظارات تورمی با افزایش قیمت‌های قابل توجهی مواجه شد. این وضعیت موجب شد قدرت خرید خانوارها کاهش یابد و مصرف سرانه گوشت قرمز به پایین‌ترین سطوح خود در سال‌های اخیر برسد. اما اکنون داده‌ها و اظهارات مسئولان صنفی نشان می‌دهد که این بازار در حال عبور از دوره التهاب است. افزایش عرضه دام داخلی در کنار سیاست‌های وارداتی، معادله عرضه و تقاضا را به نفع مصرف‌کننده تغییر داده است.

وفور دام داخلی و اثر آن بر قیمت‌ها

یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر کاهش قیمت گوشت، رشد بی‌سابقه عرضه دام در کشور است. بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی رئیس شورای تأمین دام، در حال حاضر حدود ۴.۶ میلیون رأس دام سبک و ۲۶۵ هزار رأس دام سنگین آماده کشتار در واحدهای دامداری وجود دارد. این حجم از دام آماده عرضه، در مقایسه با دوره‌های مشابه سال‌های گذشته کم‌سابقه است و به طور طبیعی فشار کاهشی بر قیمت دام زنده و به تبع آن گوشت قرمز وارد می‌کند.

کاهش قیمت دام زنده طی دو هفته اخیر، نشانه‌ای عینی از این وفور عرضه است. دامداران گزارش می‌دهند که قیمت دام زنده به طور میانگین حدود ۸۰ هزار تومان کاهش یافته و بره‌های سبک در محدوده ۵۰۰ هزار تومان و دام‌های سنگین‌تر تا حدود ۴۶۵ هزار تومان معامله می‌شوند. این افت قیمت در مبدا تولید، زمینه‌ساز کاهش قیمت در سطح خرده‌فروشی خواهد بود، هرچند انتقال کامل این کاهش به بازار مصرف نیازمند زمان و نظارت دقیق است.

نقش واردات در تعدیل بازار گوشت قرمز

در کنار عرضه داخلی، واردات گوشت منجمد نقش تعیین‌کننده‌ای در تنظیم بازار ایفا کرده است. طبق اعلام مسئولان، حدود ۵۷ هزار تن گوشت در مراحل ترخیص از گمرکات کشور قرار دارد که با ورود تدریجی آن به بازار، شیب کاهش قیمت‌ها تندتر خواهد شد. این حجم واردات، سیگنال روشنی به بازار می‌دهد که کمبودی در عرضه وجود ندارد و همین موضوع می‌تواند از شکل‌گیری انتظارات افزایشی جلوگیری کند.

در حال حاضر، گوشت منجمد گوسفندی با قیمت حدود ۷۲۰ هزار تومان و گوشت وارداتی برزیلی تا سقف ۸۳۰ هزار تومان در بازار عرضه می‌شود. این ارقام در مقایسه با ماه‌های گذشته کاهش محسوسی را نشان می‌دهد و می‌تواند به عنوان مرجع قیمتی برای مهار نرخ گوشت گرم نیز عمل کند.

کشورهای مبدأ واردات و تنوع منابع تأمین

تنوع مبدأ واردات یکی از نکات مهم در سیاست‌های جدید تنظیم بازار گوشت است. هند به عنوان بزرگ‌ترین مبدأ واردات گوشت منجمد به ایران شناخته می‌شود و پس از آن کشورهایی مانند پاکستان، برزیل، روسیه و مغولستان قرار دارند. این تنوع جغرافیایی، ریسک وابستگی به یک یا دو کشور خاص را کاهش داده و امکان مدیریت بهتر قیمت و کیفیت را فراهم می‌کند.

واردات از چندین کشور همچنین به دولت و بخش خصوصی این امکان را می‌دهد که در صورت بروز اختلال در یک مسیر تأمین، از مسیرهای جایگزین استفاده کنند و بازار داخلی را از شوک‌های ناگهانی مصون نگه دارند. این رویکرد در شرایطی که بازار جهانی گوشت نیز با نوسانات قیمتی مواجه است، اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند.

قیمت منطقی گوشت از نگاه کارشناسان بازار

یکی از چالش‌های همیشگی بازار گوشت، اختلاف نظر درباره قیمت منطقی برای مصرف‌کننده است. رئیس شورای تأمین دام با اشاره به شرایط فعلی عرضه و واردات، محدوده قیمت منطقی را برای گوشت منجمد بین ۶۵۰ تا ۸۰۰ هزار تومان و برای گوشت گرم بین ۸۰۰ هزار تا ۱.۲ میلیون تومان عنوان کرده است. این ارقام در صورت تداوم عرضه فعلی و نظارت مؤثر بر شبکه توزیع، می‌تواند مبنایی برای بازگشت آرامش به بازار باشد.

البته تحقق این قیمت‌ها به عوامل متعددی بستگی دارد؛ از جمله نحوه توزیع، میزان واسطه‌گری، هزینه‌های حمل‌ونقل و سیاست‌های نظارتی. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که حتی در شرایط وفور کالا، ضعف در نظارت می‌تواند مانع از انتقال کامل کاهش قیمت به مصرف‌کننده نهایی شود.

تأثیر کاهش قیمت گوشت بر مصرف و بازار پروتئین

کاهش تدریجی قیمت گوشت قرمز می‌تواند پیامدهای مثبتی برای الگوی مصرف خانوارها داشته باشد. در ماه‌های اخیر، بسیاری از خانوارها به دلیل افزایش قیمت‌ها، مصرف گوشت قرمز را کاهش داده و به سمت جایگزین‌هایی مانند مرغ و تخم‌مرغ حرکت کرده بودند. با تعدیل قیمت‌ها، انتظار می‌رود بخشی از تقاضای سرکوب‌شده دوباره به بازار بازگردد و تعادل نسبی در سبد پروتئینی خانوارها ایجاد شود.

از سوی دیگر، کاهش قیمت گوشت قرمز می‌تواند فشار تقاضا بر بازار سایر پروتئین‌ها را نیز کاهش دهد و به ثبات کلی بازار مواد غذایی کمک کند. این موضوع از منظر سیاست‌گذاری غذایی و امنیت غذایی کشور اهمیت بالایی دارد.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار گوشت

برآیند داده‌های موجود نشان می‌دهد که بازار گوشت قرمز در کوتاه‌مدت با مازاد نسبی عرضه مواجه خواهد بود. ورود ۵۷ هزار تن گوشت وارداتی از گمرکات، استمرار عرضه دام داخلی و کاهش قیمت دام زنده، همگی عواملی هستند که احتمال ادامه روند کاهشی قیمت‌ها را تقویت می‌کنند. با این حال، پایداری این وضعیت منوط به تداوم سیاست‌های فعلی و جلوگیری از شوک‌های ناگهانی در حوزه ارز، حمل‌ونقل و نهاده‌های دامی است.

فعالان بازار معتقدند اگر این شرایط حفظ شود، می‌توان به ثبات نسبی قیمت گوشت تا ماه‌های آینده امیدوار بود؛ ثباتی که نه‌تنها به نفع مصرف‌کننده است، بلکه به دامداران نیز امکان برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای تولید را می‌دهد.

جمع‌بندی

بازار گوشت قرمز پس از دوره‌ای طولانی از نوسان و افزایش قیمت، اکنون در مسیر اصلاح و کاهش قرار گرفته است. وفور دام داخلی، کاهش قیمت دام زنده و افزایش واردات گوشت منجمد از کشورهای مختلف، سه ضلع اصلی این تغییر مسیر را تشکیل می‌دهند. عرضه گوشت منجمد با قیمت‌های پایین‌تر و ورود ده‌ها هزار تن گوشت از گمرکات، چشم‌انداز روشنی از ادامه روند کاهشی در هفته‌های آینده ترسیم می‌کند. اگر نظارت بر توزیع و قیمت‌گذاری به‌درستی انجام شود، می‌توان انتظار داشت که قیمت گوشت به محدوده منطقی نزدیک شود و بخشی از فشار معیشتی واردشده بر خانوارها کاهش یابد.