سقوط قیمت دام زنده و زنگ خطر برای تولید گوشت قرمز در کشور

کاهش مداوم قیمت دام زنده در ماه‌های اخیر، به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان صنعت دامپروری تبدیل شده است؛ وضعیتی که به گفته افشین صدردادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک، نه‌تنها نشانه‌ای از بهبود بازار نیست، بلکه خطری جدی برای تداوم تولید گوشت قرمز در کشور محسوب می‌شود. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که دامداران با مشکلات جدی در تأمین نهاده‌های دامی روبه‌رو هستند و سیاست‌های حمایتی موجود نیز نتوانسته از شدت فشار بر تولیدکننده بکاهد.

سقوط قیمت دام زنده و پیامدهای آن برای تولید

افشین صدردادرس با اعلام اینکه متوسط قیمت دام زنده در حال حاضر به حدود ۵۲۰ تا ۵۵۰ هزار تومان رسیده، تأکید کرده است که این روند کاهشی به‌صورت مداوم ادامه دارد. از نگاه اتحادیه دام سبک، کاهش قیمت دام زنده در شرایطی که هزینه‌های تولید بالا مانده، به معنای کاهش حاشیه سود و حتی زیان مستقیم دامداران است. این وضعیت، تولیدکننده را در موقعیتی قرار داده که ناچار می‌شود برای تأمین نقدینگی و جلوگیری از افزایش هزینه‌ها، دام‌های خود را سریع‌تر به بازار عرضه کند؛ امری که خود به تشدید افت قیمت‌ها دامن می‌زند.

ناتوانی دامداران در تأمین نهاده و افزایش کشتار

به گفته مدیرعامل اتحادیه دام سبک، مشکل اصلی دامداران در این مقطع، ناتوانی در تأمین نهاده‌های مورد نیاز است. افزایش هزینه نهاده‌ها و محدودیت دسترسی به منابع حمایتی، سبب شده دامداران به جای نگهداری دام و ادامه چرخه تولید، دام‌های خود را روانه کشتارگاه‌ها کنند. این موضوع نه‌تنها به افزایش عرضه کوتاه‌مدت دام منجر شده، بلکه آینده تولید را نیز با تهدید جدی مواجه کرده است؛ چراکه کاهش ذخیره دام زنده، مستقیماً بر توان تولید در سال‌های بعد اثر می‌گذارد.

ناکارآمدی ابزارهای حمایتی در صنعت دامپروری

صدردادرس با انتقاد از عملکرد کیف پول نویپو بانک کشاورزی، این ابزار را در صنعت دامپروری ناکارآمد توصیف کرده است. به اعتقاد او، این سازوکار نتوانسته گرهی از مشکلات نقدینگی دامداران باز کند و در عمل، اثر ملموسی بر بهبود شرایط تولید نداشته است. در نتیجه، دامدار همچنان با همان چالش‌های پیشین، از جمله کمبود نقدینگی و فشار هزینه‌ها، دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ مسائلی که زمینه‌ساز تشدید عرضه دام و افت قیمت‌ها شده‌اند.

افزایش عرضه دام و تفاوت شرایط با سال‌های گذشته

مدیرعامل اتحادیه دام سبک با اشاره به افزایش عرضه دام در بازار، تأکید کرده است که همین عامل موجب کاهش قیمت‌ها شده، در حالی که در سنوات گذشته، این فصل از سال معمولاً با بالاترین قیمت دام زنده همراه بود. این تفاوت معنادار، نشان‌دهنده تغییر شرایط بازار و اختلال در توازن عرضه و تقاضاست؛ اختلالی که بیش از آنکه به نفع مصرف‌کننده باشد، فشار مضاعفی را بر تولیدکننده تحمیل کرده است.

کاهش قیمت دام زنده بدون افت قیمت گوشت

یکی از محورهای اصلی انتقاد اتحادیه دام سبک، فاصله معنادار میان قیمت دام زنده و قیمت گوشت در بازار مصرف است. صدردادرس با تأکید بر اینکه علی‌رغم کاهش قیمت دام زنده، افت محسوسی در قیمت گوشت مشاهده نمی‌شود، اعلام کرده که سازمان حمایت از تولیدکننده و مصرف‌کننده واکنشی به این موضوع نشان نداده است. به گفته او، در شرایط فعلی، فشار نظارتی و قیمتی عمدتاً بر تولیدکننده متمرکز شده، در حالی که حلقه‌های بعدی زنجیره، کاهش قیمت دام زنده را به مصرف‌کننده منتقل نکرده‌اند.

نقش کالابرگ در تحریک تقاضای گوشت

مدیرعامل اتحادیه دام سبک، کالابرگ را ابزاری مؤثر در افزایش تقاضا برای خرید گوشت دانسته است. به اعتقاد او، گسترش استفاده از کالابرگ در مغازه‌های خرده‌فروشی می‌تواند انحصار را از صنعت بسته‌بندی خارج کرده و امکان دسترسی گسترده‌تر مصرف‌کنندگان به گوشت را فراهم کند. این سیاست، در صورت اجرای صحیح، می‌تواند بخشی از شکاف میان کاهش قیمت دام زنده و ثبات قیمت گوشت را جبران کند.

ضرورت بازنگری در میزان کالابرگ

صدردادرس با اشاره به نرخ ارز مورد محاسبه برای نهاده‌های دامی، تأکید کرده است که برای حفظ قدرت خرید مصرف‌کنندگان، میزان کالابرگ باید افزایش یابد. او یادآور شده که با گذشت ۱۰ روز از افزایش نرخ ارز، هنوز خبری از افزایش میزان کالابرگ نیست؛ موضوعی که به گفته او، هم مصرف‌کننده را تحت فشار قرار می‌دهد و هم به تداوم رکود تقاضا در بازار گوشت دامن می‌زند.

قیمت منطقی لاشه و شاخص بازار گوشت

مدیرعامل اتحادیه دام سبک، قیمت منطقی هر کیلو لاشه درب کشتارگاه بر مبنای دام زنده را بین یک میلیون و ۶۰ هزار تومان تا یک میلیون و ۱۳۰ هزار تومان اعلام کرده است. او تأکید دارد که قیمت گوشت در خرده‌فروشی‌ها برای مصرف‌کننده متفاوت است و شاخص اصلی برای ارزیابی بازار، قیمت گوشت لاشه محسوب می‌شود. این دیدگاه، نشان می‌دهد که تمرکز بر یک شاخص مشخص می‌تواند به شفافیت بیشتر در تحلیل بازار کمک کند.

آینده بازار گوشت قرمز از نگاه اتحادیه دام سبک

صدردادرس با اشاره به نبود اقدامات مؤثر دولت برای حمایت از دامدار، معتقد است که سیاست‌های فعلی عملاً برای دام سبک روستایی و عشایری کارایی ندارد. همین مسئله موجب ازدحام دامداران برای فروش دام شده و پیش‌بینی می‌شود که در کوتاه‌مدت، قیمت دام زنده همچنان روند کاهشی داشته باشد. این کاهش، اگرچه در ظاهر به نفع بازار تلقی می‌شود، اما در واقع زنگ خطری برای آینده تولید است.

کشتار دام‌های مولد و کاهش جمعیت دام زنده

به گفته این مقام مسئول، کشتار دام‌های مولد در حال انجام است و برآورد اتحادیه نشان می‌دهد که جمعیت دام زنده در سال آینده کاهش خواهد یافت. این کاهش، به‌طور مستقیم به افزایش قیمت‌ها در بازار منجر می‌شود و اثر خود را بر قیمت گوشت قرمز نشان خواهد داد. از نگاه اتحادیه دام سبک، این روند نتیجه مستقیم نبود حمایت مؤثر از تولیدکننده در مقطع فعلی است.

خطر افزایش واردات در صورت تداوم وضعیت موجود

صدردادرس هشدار داده است که اگر دولت به این موضوع توجه نکند و راهکار مؤثری را به کار نگیرد، در سال آینده مقادیر بیشتری واردات گوشت مورد نیاز خواهد بود. این هشدار، نشان‌دهنده پیوند مستقیم میان سیاست‌های حمایتی امروز و وابستگی به واردات در آینده است؛ پیوندی که نادیده گرفتن آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای بازار گوشت و تولید داخلی داشته باشد.

جمع‌بندی

مجموع اظهارات مدیرعامل اتحادیه دام سبک، تصویری نگران‌کننده از وضعیت فعلی بازار دام و گوشت قرمز ترسیم می‌کند. سقوط قیمت دام زنده، ناتوانی دامداران در تأمین نهاده، ناکارآمدی ابزارهای حمایتی، عدم انتقال کاهش قیمت به بازار مصرف و تداوم کشتار دام‌های مولد، همگی نشانه‌هایی از بحرانی است که اگر امروز مدیریت نشود، فردا به افزایش قیمت‌ها و وابستگی بیشتر به واردات خواهد انجامید. از نگاه اتحادیه دام سبک، آینده بازار گوشت قرمز در گرو تصمیمات حمایتی و اصلاح سیاست‌هایی است که بتواند هم تولیدکننده را حفظ کند و هم تعادل پایدار را به بازار بازگرداند.