عملکرد بازار فرابورس ایران در سال ۱۴۰۴ / تامین مالی در بورس رکورد زد

خلاصه عملکرد بازار فرابورس ایران در سالی که گذشت نشان می‌دهد متغیرهای کلان این رکن بازار سرمایه در سال 1404 صعودی بودند.

این گزارش حاکی است در 232 روز معاملاتی سال گذشته بیشتر از 3.3 هزار و 520 میلیارد ورقه انواع دارایی‌های مالی به ارزشی بالغ‌بر 49.2 میلیون میلیارد تومان در بازارهای فرابورس دادوستد شدند.

بررسی مقایسه‌ای این روند با دادوستدهای سال 1403 نشان می‌دهد حجم معاملات طی این مدت 73 درصد و ارزش معاملات 95 درصد رشد کردند.

این گزارش حاکی است دادوستدهای فوق در بیش از 83.4 میلیون دفعه معاملاتی (تعداد دفعات پس از تخصیص) انجام‌ شده که 11 درصد بیشتر از سال ماقبل است.

میانگین ارزش و حجم معاملات سال گذشته نشان می‌دهد روزانه 15 میلیارد و 176 میلیون برگه به ارزش 212 هزار میلیارد تومان در بازارها دادوستد شده است. همچنین میانگین ماهانه حاکی از دادوستد بیش از 293 میلیارد ورقه به ارزش 4.1 میلیون میلیارد تومان است.

رشد 32 درصدی ارزش کل بازار

ادامه بررسی‌ اعداد و ارقام معاملات در سال گذشته حکایت از بازدهی 17 درصدی شاخص کل فرابورس دارد. این متغیر در سال گذشته 4077 واحد بالا رفت و در روز انتهایی سال 1404 به سطح 28 هزار و 392 رسید.

همچنین ارزش کل بازار نیز 32 درصد معادل 905 هزار میلیارد تومان بیشتر شد و رقم 3.76 میلیون میلیارد تومان در پایان سال 1404 را ثبت کرد.

ارزش بازار سهام نیز در این مدت 17 درصد بالاتر رفته و در عدد 2 میلیون میلیارد تومان قرار گرفته است.

رشد درج و پذیرش نمادها و انواع اوراق

بررسی تعداد نمادهای اصلی شرکت‌ها و اوراق به تفکیک بازار در آخرین روز معاملاتی سال 1404 نشان می‌دهد در این مدت 1073 نماد اصلی شرکت و اوراق در بازارها درج یا پذیرش ‌شده‌اند. این عدد نسبت به مدت مشابه سال گذشته 19 درصد بیشتر است.

درج و پذیرش‌های بازارهای اصلی

تعداد 69 نماد در بازار اول پذیرش و درج شدند که کاهش 24 درصدی داشته است. این در حالی است که تعداد 160 نماد پذیرش و درج در بازار دوم را تجربه کرده و رشد 34 درصدی داشتند. در بازار نوآفرین نیز سال گذشته 10 نماد پذیرش و درج شد که 25 درصد بیشتر از سال ماقبل است.

همچنین سال گذشته، شاهد درج 32 نماد در بازار توافقی بودیم. درج نمادها در بازار پایه نیز با 10 درصد کاهش به 169 نماد رسید.

جزییاتی از اوراق و صندوق‌های پذیرش‌شده

طی سالی که گذشت بیش از 170 صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله در بازار ابزارهای نوین مالی پذیرش شدند که 23 درصد بیشتر از سال 1403 بود. همچنین در این مدت 436 اوراق با درآمد ثابت پذیرش شد که رشد 32 درصدی داشت.

طی مدت مورد بررسی در بازار ابزارهای نوین مالی تعداد 6 گواهی تسهیلات مسکن و 11 اسناد خزانه اسلامی پذیرش شدند که به ترتیب 14 و 39 درصد کاهش نسبت به سال 1403 داشتند. همچنین 10 اوراق بدهی نیز در اولین سال فعالیت بازار توافقی پذیرش شدند.

معاملات بازارهای هشت‌گانه در یک نگاه

بررسی‌ها نشان می‌دهد طی سال گذشته حجم و ارزش معاملات در سه بازار اصلی فرابورس صعودی بودند. به‌این‌ترتیب که در بازار اول حجم معاملات 15 درصد و ارزش معاملات 37 درصد نسبت به سال ماقبل زیاد شدند.

همچنین حجم معاملات در بازار دوم 158 درصد و ارزش معاملات 70 درصد افزایش یافتند. بازار نوآفرین هم در این مدت شاهد رشد 137 درصدی حجم و 138 درصدی ارزش معاملات بود.

این گزارش حاکی است در بازار توافقی در حالی حجم معاملات 13 درصد کم شد که ارزش معاملات 279 درصد رشد را تجربه کرد.

گفتنی است در بازار پایه نیز حجم معاملات 69 درصد و ارزش معاملات 27 درصد زیاد شد.

بررسی‌های آمار معاملات سالانه نشان می‌دهد در این مدت در بازار ابزارهای نوین مالی شاهد رشد 67 درصدی حجم معاملات و 95 درصدی ارزش معاملات بودیم.

همچنین بازار ابزارهای مشتقه هم در سال گذشته پر رونق بود. در این بازار حجم معاملات 1307 درصد بالا رفت. ارزش معاملات هم 36 درصد زیاد شد.

98 درصد ارزش معاملات در اختیار ابزارهای نوین مالی

نگاهی به آمار مقایسه‌ای ارزش و حجم معاملات سال 1404 در بازارهای فرابورس نشان می‌دهد 58 درصد از کل حجم معاملات و 98 درصد از کل ارزش معاملات متعلق به بازار ابزارهای نوین مالی بوده است.

پس از آن 17 درصد از کل حجم و یک درصد از کل ارزش معاملات در اختیار بازار دوم سهام بوده است. سایر بازارها نیز به‌صورت دسته‌جمعی حدود یک درصد از کل ارزش معاملات را در اختیار داشتند.

نگاهی مقایسه‌ای به ابزارهای متنوع فرابورس

درحالی‌که حجم و ارزش کل معاملات طی مدت مورد بررسی به ترتیب 73 و 95 درصد رشد کردند روند مقایسه‌ای ابزارهای مالی فرابورس نسبت به سال گذشته نشان می‌دهد معاملات سهام در مقایسه با سال 1403 رشدی 77 درصدی در حجم معاملات و 50 درصدی در ارزش معاملات را ثبت کرده است.

این روند افزایشی در سایر ابزارهای بازار نیز مشخص است. به‌این‌ترتیب که حجم و ارزش معاملات اوراق بدهی 98 و 95 درصد افزایش یافتند. همچنین در دادوستد صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله نیز حجم 58 درصد و ارزش 101 درصد زیاد شدند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد گواهی تسهیلات مسکن نیز در این مدت با افزایش حجم و ارزش معاملات مواجه بوده است. حجم این اوراق 53 درصد و ارزش آن 59 درصد نسبت به پارسال زیاد شده است.

بازار ابزارهای نوین مالی؛ بزرگ‌ترین بازار فرابورس

بررسی‌ها نشان می‌دهد در سال گذشته بازار ابزارهای نوین مالی با رشد 54 درصدی نسبت به سال ماقبل، 45 درصد از سهم ارزش کل بازار را در اختیار دارد. پس از آن بازار نوآفرین در مدت مورد بررسی 40 درصد بزرگ‌تر شده است.

گفتنی است بازار دوم فرابورس در حالی سال گذشته رشد 19 درصدی ارزش بازار را داشته است که 35 درصد از کل ارزش بازار فرابورس در اختیار آن است.

روند بازارها نشان می‌دهد در این مدت بازار اول با سهم 7 درصدی از کل ارزش بازار فرابورس، نسبت به سال ماقبل 12 درصد کوچک‌تر شده است.

بیشترین و کمترین P/E در میان صنایع

عملکرد بازار در سال 1404 نشان می‌دهد طی این مدت شرکت‌های حاضر در پنج صنعت خرده‌فروشی به‌استثنای وسایل نقلیه، حمل‌ونقل، انبارداری و ارتباطات، حمل‌ونقل آبی، شرکت‌های چند رشته‌ای صنعتی و ماشین‌آلات و تجهیزات کمترین نسبت P/E را در میان نمادهای بازار اول و دوم داشتند.

در مقابل نماد شرکت‌های گروه‌های پیمانکاری صنعتی، اطلاعات و ارتباطات، انبوه‌سازی، املاک و مستغلات، استخراج سایر معادن و محصولات کاغذی در بازار اول و دوم بیشترین P/E را ثبت کردند.

66 درصد ارزش معاملات خرد سهام در اختیار 10 صنعت

بررسی آمار معاملات بازارهای فرابورس در سال گذشته نشان می‌دهد در حالی 46 صنعت فعال در بازارهای سهامی فرابورس حضور دارند که 10 گروه توانستند بیشتر از 66 درصد ارزش معاملات خرد را از آن خود کنند.

به‌این‌ترتیب که گروه‌های استخراج کانه‌های فلزی، محصولات شیمیایی، سرمایه‌گذاری‌ها، خودرو و ساخت قطعات، محصولات غذایی، بانک‌ها و موسسات اعتباری، مواد و محصولات دارویی، فلزات اساسی، زراعت و خدمات وابسته و بیمه و صندوق بازنشستگی درمجموع بیشتر از 66 درصد ارزش معاملات خرد را در اختیار داشتند.

کل ارزش معاملات خرد سهام در سالی که گذشت نزدیک به 412 میلیون میلیارد تومان بود.

جزییات تأمین مالی از بازارهای فرابورس

بررسی روش‌های متنوع تأمین مالی از بازارهای فرابورس نشان می‌دهد که در سال 1404 بیش از 908 هزار میلیارد تومان تأمین مالی در فرابورس ثبت ‌شده که 25 درصد بیشتر از سال 1403 بوده است. در این میان تأمین مالی به روش پذیره‌نویسی با رشد 54 درصدی همراه بوده و انتشار اسناد خزانه اسلامی 55 درصد کاهش یافته است.

همچنین عرضه‌های اولیه با تغییری بسیار اندک نسبت به سال ماقبل، افت ناچیز 0.9 درصدی را داشته است. تأمین مالی با روش افزایش سرمایه شرکت‌ها نیز یک درصد کم شده است.

این گزارش حاکی است در سالی که گذشت 22 شرکت به روش عرضه اولیه سهام در فرابورس تأمین مالی کردند. جمع کل ارزش عرضه‌های اولیه بالغ‌بر 5 هزار و 178 میلیارد تومان بود.

در این میان 14 نماد به روش ترکیبی و 8 نماد به روش گشایش نماد، عرضه اولیه سهام در بازارهای اصلی فرابورس را تجربه کردند.