حذفی که فقط تقصیر دیگران نبود؛ جام جهانی ۴۸ تیمی هم برای فوتبال ایران کوچک شد

گسترش جام جهانی از ۳۲ به ۴۸ تیم، مهم‌ترین تغییر تاریخ این رقابت‌ها محسوب می‌شود. در این فرمت جدید، ۳۲ تیم از ۴۸ تیم حاضر راهی مرحله یک‌شانزدهم نهایی شدند؛ یعنی دو سوم تیم‌های حاضر شانس صعود پیدا کردند. بسیاری از کارشناسان معتقد بودند این تغییر، فرصت تاریخی برای تیم‌هایی مانند ایران است تا برای نخستین بار حضور در مراحل حذفی را تجربه کنند.

اما فوتبال ایران از این فرصت تاریخی نیز استفاده نکرد.

در پایان مرحله گروهی، ایران تنها سه امتیاز کسب کرد و حتی نتوانست در میان هشت تیم برتر رده سوم قرار بگیرد؛ اتفاقی که نشان می‌دهد مشکل تنها به قرعه، بدشانسی یا نتایج سایر گروه‌ها مربوط نبود.

وقتی همه نگاه‌ها به دیگران دوخته شد

در آخرین روز مرحله گروهی، هواداران فوتبال ایران به جای امید بستن به عملکرد تیم ملی، مجبور بودند مسابقات سایر گروه‌ها را دنبال کنند.

سناریوی صعود ایران کاملاً وابسته به نتایج دیگران شده بود؛ شکست غنا، شکست ازبکستان و پایان نیافتن دیدار اتریش و الجزایر با تساوی.

دو نتیجه نخست مطابق خواسته ایران رقم خورد. غنا مقابل کرواسی شکست خورد و ازبکستان نیز نمایشی ضعیف برابر کنگو ارائه داد و مغلوب شد.

اما در آخرین مسابقه، اتریش و الجزایر با تساوی امتیازات را تقسیم کردند؛ نتیجه‌ای که هر دو تیم را به مرحله بعد رساند و آخرین امید ایران را از بین برد.

اینکه سرنوشت یک تیم ملی به مسابقه دو تیم دیگر گره بخورد، خود نشانه‌ای است که آن تیم در طول مسابقات وظیفه اصلی خود را به‌درستی انجام نداده است.

سه امتیاز؛ محصول عملکردی پرنوسان

اگر ایران موفق می‌شد نیوزیلند را شکست دهد، اگر برتری مقابل مصر را حفظ می‌کرد یا اگر برابر بلژیک نمایش منسجم‌تری ارائه می‌داد، امروز هیچ نیازی به محاسبات پیچیده جدول وجود نداشت.

سه امتیاز حاصل سه مسابقه برای تیمی که سال‌ها از قدرت اول آسیا سخن می‌گوید، آماری قابل دفاع نیست.

در فوتبال مدرن، تیم‌هایی که می‌خواهند در جام جهانی ماندگار شوند، سرنوشت خود را در زمین مسابقه تعیین می‌کنند، نه مقابل تلویزیون و با انتظار برای لغزش دیگران.

آیا برنامه‌ای برای عبور از مرحله گروهی وجود داشت؟

یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی که پس از این حذف مطرح می‌شود، به رویکرد فنی تیم ملی بازمی‌گردد.

در هر سه مسابقه ایران، تیم ملی بیشتر واکنشی بازی کرد تا مالکانه. ساختار هجومی منسجم دیده نمی‌شد، پرس سازمان‌یافته شکل نگرفت و وابستگی بیش از حد به درخشش انفرادی بازیکنان کاملاً مشهود بود.

در چنین شرایطی، حتی افزایش سهمیه صعود نیز نتوانست ضعف‌های تاکتیکی را پنهان کند.

جام جهانی تورنمنتی است که اشتباهات کوچک را هم مجازات می‌کند و ایران بار دیگر هزینه همان اشتباهات همیشگی را پرداخت.