انتقاد حمید درخشان از تیم ملی ایران | حذف بدون باخت، اما با یک مشکل قدیمی

درخشان معتقد است تیم ملی ایران بخش زیادی از مسابقه برابر مصر را با ذهنیت گرفتن یک امتیاز دنبال کرد، نه بردن بازی. به گفته او، تیم ملی بیشتر از تاکتیک توپ‌های مستقیم و ارسال‌های بلند استفاده کرد؛ روشی که در سال‌های اخیر بارها به یکی از الگوهای ثابت بازی ایران تبدیل شده است.

این نقد، نقطه مهمی را نشانه می‌گیرد: ایران در لحظات پایانی بازی با مصر تازه فهمید که برای صعود به گل نیاز دارد. درخشان می‌گوید تیم ملی در ۱۵ دقیقه پایانی به خودباوری رسید و توانست چند موقعیت مهم خلق کند، اما این بیداری دیرهنگام دیگر برای صعود کافی نبود.

ایران مقابل مصر بدشانس بود، اما فقط بدشانس نبود

واقعیت این است که ایران در بازی با مصر چند لحظه بزرگ داشت. مهدی طارمی در نیمه نخست یک پنالتی از دست داد، تیم ملی در دقایق پایانی تیر دروازه را لرزاند و گل دقیقه ۹۳ شجاع خلیل‌زاده نیز پس از شادی گسترده نیمکت ایران، به دلیل آفساید مردود شد. الجزیره در گزارش خود نوشت ایران پس از تساوی ۱-۱ با مصر، سرنوشت صعودش را از دست داد و باید منتظر نتایج سایر گروه‌ها می‌ماند.

اما نقد درخشان دقیقاً از همین‌جا جدی می‌شود. بدشانسی بخشی از داستان بود، اما همه داستان نبود. تیمی که برای صعود به برد نیاز دارد، نباید آن‌قدر دیر فشار واقعی روی دروازه حریف ایجاد کند که سرنوشتش به VAR، تیر دروازه و نتایج دیگر گروه‌ها گره بخورد.

جدول خلاصه عملکرد ایران در گروه G

در جدول رسمی فیفا، بلژیک صدرنشین گروه G شد، مصر در رتبه دوم قرار گرفت، ایران سوم شد و نیوزیلند در جایگاه چهارم ایستاد.

مشکل اصلی؛ فقط نتیجه نبود، مدل بازی بود

درخشان در تحلیل خود به نکته‌ای اشاره می‌کند که سال‌هاست درباره تیم ملی ایران تکرار می‌شود: نداشتن چند پلن مشخص برای حمله. ایران در بسیاری از بازی‌های بزرگ، به‌ویژه زمانی که تحت فشار نتیجه قرار می‌گیرد، به ارسال بلند، توپ مستقیم، ضربات ایستگاهی و فشار احساسی در دقایق پایانی پناه می‌برد.

این روش گاهی جواب می‌دهد، اما برای جام جهانی کافی نیست. در تورنمنتی مثل جام جهانی، تیمی که می‌خواهد از گروه صعود کند، باید هم بتواند دفاع کند، هم مالکانه حمله کند، هم ضدحمله بزند و هم در برابر دفاع بسته راه‌حل داشته باشد. درخشان می‌گوید چنین تنوعی در تیم ایران دیده نشد.

بازی با بلژیک؛ فرصتی که از دست رفت

درخشان فقط بازی مصر را نقد نکرد. او به مسابقه برابر بلژیک هم اشاره داشت و گفت ایران حتی زمانی که حریف ۱۰ نفره شد، نتوانست از برتری عددی خود استفاده کند. این بخش از حرف او از نظر تحلیلی بسیار مهم است، چون نشان می‌دهد مشکل تیم ملی فقط در بازی آخر نبود.

ایران در گروهی قرار داشت که پیش از شروع مسابقات، شانس صعود از آن غیرواقعی نبود. فیفا گروه G را شامل بلژیک، مصر، ایران و نیوزیلند معرفی کرده بود؛ گروهی که برخلاف بسیاری از گروه‌های مرگ، برای تیم ملی ایران ظرفیت امتیازگیری داشت.

وقتی تیمی در چنین گروهی بدون شکست حذف می‌شود، یعنی مسئله اصلی «نبردن» است، نه «نباختن».

حذف بدون باخت؛ افتخار یا هشدار؟

تیم ملی ایران با سه تساوی از جام جهانی کنار رفت. این گزاره در ظاهر می‌تواند مثبت به نظر برسد؛ ایران شکست نخورد، برابر رقبا ایستاد و تا لحظه آخر شانس صعود داشت. اما در فوتبال تورنمنتی، تساوی‌های پی‌درپی همیشه کافی نیستند. الجزیره گزارش داد ایران پس از تساوی با مصر، منتظر ماند تا ببیند در جمع تیم‌های سوم برتر صعود می‌کند یا نه، اما در نهایت پس از گل دیرهنگام اتریش برابر الجزایر از جمع هشت تیم سوم برتر خارج شد.

این همان نقطه‌ای است که نقد درخشان معنا پیدا می‌کند. تیم ملی نباید صعودش را به اما و اگر می‌کشاند. ایران اگر برابر نیوزیلند یا بلژیک یا مصر فقط یکی از بازی‌ها را می‌برد، سناریوی حذف کاملاً متفاوت می‌شد.

کمبود پلن B؛ زخمی قدیمی در تیم ملی

درخشان تأکید دارد ایران باید در جام جهانی چند پلن برای طراحی حمله داشته باشد. این جمله ساده، اما بسیار کلیدی است. تیم ملی در سال‌های اخیر بارها نشان داده در دفاع فشرده، جنگندگی و انتقال سریع می‌تواند قابل قبول باشد، اما وقتی حریف عقب می‌نشیند یا ایران مجبور است بازی را ببرد، ایده‌های تهاجمی محدود می‌شود.

در بازی با مصر هم همین اتفاق افتاد. مصر که صعودش تقریباً قطعی بود، به دنبال مدیریت مسابقه بود. ایران باید زودتر ریتم بازی را در اختیار می‌گرفت، اما تا دقایق پایانی به اندازه کافی تهاجمی، پرریسک و متنوع بازی نکرد.

درخشان چه پیامی به کادر فنی داد؟

پیام اصلی درخشان این نیست که تیم ملی کاملاً بد بازی کرد. او حتی به بدشانسی ایران هم اشاره می‌کند. اما حرف مهم‌تر او این است که تیم ملی باید از سطح «امید به اتفاقات» عبور کند. تیمی که می‌خواهد در جام جهانی صعود کند، نمی‌تواند فقط منتظر توپ بلند، ضربه ایستگاهی، اشتباه حریف یا شانس باشد.

ایران باید بتواند بازی را طراحی کند؛ از عقب زمین حمله بسازد، در میانه میدان برتری ایجاد کند، از کناره‌ها با برنامه حمله کند و در محوطه جریمه حریف با تعداد نفرات بیشتری حاضر شود. این همان چیزی است که درخشان آن را «تنوع تاکتیکی» می‌نامد.

جمع‌بندی

حمید درخشان حذف ایران از جام جهانی ۲۰۲۶ را فقط نتیجه بدشانسی نمی‌داند. از نگاه او، تیم ملی مقابل مصر دیر به این باور رسید که می‌تواند برنده شود و در مجموع، در سه بازی گروهی تنوع تاکتیکی لازم برای صعود را نشان نداد. ایران برابر مصر فرصت‌های بزرگی داشت؛ پنالتی از دست رفت، تیر دروازه لرزید و گل دیرهنگام به دلیل آفساید مردود شد، اما همه این حسرت‌ها نمی‌تواند ضعف برنامه هجومی را پنهان کند.

تیم ملی ایران بدون شکست از جام جهانی کنار رفت، اما این حذف یک پیام روشن داشت: برای عبور از مرحله گروهی، فقط نباختن کافی نیست. ایران باید یاد بگیرد در روزهای بزرگ، زودتر برای بردن تصمیم بگیرد.