چرخش خطرناک در بازار ماینرهای بیت‌کوین؛ چرا سهام استخراج دیگر فقط از قیمت BTC فرمان نمی‌گیرد؟

تا همین چند سال پیش، تحلیل سهام شرکت‌های استخراج بیت‌کوین ساده‌تر بود؛ هر زمان قیمت بیت‌کوین رشد می‌کرد، ارزش سهام ماینرها هم تقویت می‌شد و با افت BTC، بازار سهام این شرکت‌ها نیز تحت فشار قرار می‌گرفت. منطق این رابطه روشن بود: درآمد اصلی ماینرها از استخراج بیت‌کوین می‌آمد و سودآوری آنها مستقیما به قیمت این رمزارز، سختی شبکه، هزینه برق و کارایی دستگاه‌های استخراج وابسته بود.

اما اکنون این رابطه کلاسیک دچار تغییر شده است. طبق گزارش ۱۰x Research، سهام شرکت‌های استخراج بیت‌کوین با وجود ثبات نسبی بیت‌کوین، اصلاح قابل توجهی را تجربه کرده‌اند. این یعنی سرمایه‌گذاران دیگر این شرکت‌ها را فقط به عنوان تولیدکننده بیت‌کوین نمی‌بینند، بلکه آنها را بخشی از زنجیره زیرساختی هوش مصنوعی و پردازش سنگین داده ارزیابی می‌کنند.

چرا هوش مصنوعی برای ماینرها مهم شده است؟

دلیل اصلی این تغییر، دارایی فیزیکی و زیرساختی شرکت‌های ماینینگ است. ماینرهای بزرگ بیت‌کوین در سال‌های گذشته حجم عظیمی از برق، زمین، تجهیزات خنک‌سازی، مراکز داده و اتصال شبکه‌ای ایجاد کرده‌اند. همین زیرساخت‌ها اکنون برای شرکت‌های فعال در هوش مصنوعی و پردازش‌های سنگین یا HPC ارزش بالایی دارد.

مدل‌های زبانی بزرگ، پردازش ابری، آموزش مدل‌های هوش مصنوعی و سرویس‌های داده‌محور نیازمند انرژی ارزان، ظرفیت پردازشی بالا و مراکز داده آماده هستند. شرکت‌های استخراج بیت‌کوین دقیقا در همین نقطه وارد بازی شده‌اند. برخی از آنها بخشی از ظرفیت خود را از استخراج رمزارز به میزبانی پردازش‌های هوش مصنوعی، کولوکیشن، GPU Cloud و زیرساخت دیتاسنتر تغییر داده‌اند.

گزارش S&P Global نیز تأیید می‌کند که درآمدهای مرتبط با HPC و هوش مصنوعی از سال ۲۰۲۶ به بعد برای برخی ماینرها به موتور اصلی رشد تبدیل می‌شود؛ برای نمونه، برآورد شده سهم درآمد HPC در شرکت‌هایی مانند IREN، Core Scientific و TeraWulf به شکل معناداری افزایش یابد.

معامله بزرگ TeraWulf چه پیامی برای بازار داشت؟

یکی از نشانه‌های جدی این چرخش، قرارداد بزرگ TeraWulf با شرکت Anthropic است. طبق گزارش رویترز، TeraWulf قراردادی ۲۰ ساله برای اجاره زیرساخت دیتاسنتر با Anthropic امضا کرده که ارزش درآمد قراردادی آن حدود ۱۹ میلیارد دلار برآورد شده است. این خبر باعث رشد بیش از ۱۰ درصدی سهام TeraWulf در معاملات اولیه شد و نشان داد بازار، ماینرهای بیت‌کوین را دیگر فقط با معیار تولید BTC ارزش‌گذاری نمی‌کند.

این قرارداد برای صنعت استخراج بیت‌کوین یک پیام روشن دارد: شرکت‌هایی که بتوانند زیرساخت برق، زمین، خنک‌سازی و دیتاسنتر خود را به تقاضای هوش مصنوعی متصل کنند، ممکن است ارزش‌گذاری متفاوتی نسبت به ماینرهای سنتی داشته باشند. در مقابل، شرکت‌هایی که همچنان فقط به استخراج بیت‌کوین وابسته بمانند، در برابر نوسان قیمت BTC، سختی شبکه و هزینه انرژی آسیب‌پذیرتر خواهند بود.

ریسک تازه؛ ماینرها حالا به بازار تراشه وابسته‌اند

چرخش به سمت هوش مصنوعی اگرچه فرصت بزرگی برای ماینرها ایجاد کرده، اما ریسک‌های جدیدی هم وارد بازار کرده است. ۱۰x Research در گزارش خود تأکید کرده که سهام ماینرها اکنون با وضعیت سهام مرتبط با مدل‌های زبانی بزرگ چین و زنجیره تأمین نیمه‌رساناهای کره جنوبی ارتباط پیدا کرده است. این یعنی سرمایه‌گذارانی که قبلا فقط قیمت بیت‌کوین، هش‌ریت و هزینه برق را دنبال می‌کردند، حالا باید بازار تراشه، GPU، تولیدکنندگان حافظه، سیاست‌های صادراتی و رقابت فناوری جهانی را نیز زیر نظر بگیرند.

این تغییر، تحلیل سهام ماینینگ را پیچیده‌تر کرده است. برای مثال، افت سهام تولیدکنندگان تراشه یا نگرانی از اشباع ظرفیت دیتاسنترهای هوش مصنوعی می‌تواند روی ماینرهای بیت‌کوین فشار بگذارد؛ حتی اگر قیمت خود بیت‌کوین تغییر خاصی نکرده باشد. از سوی دیگر، قراردادهای بلندمدت با شرکت‌های هوش مصنوعی می‌تواند ارزش سهام برخی ماینرها را تقویت کند؛ حتی در دوره‌هایی که بازار رمزارزها کم‌رمق است.

بیت‌کوین فعلا آرام‌تر از سهام ماینرها حرکت می‌کند

داده‌های لحظه‌ای بازار نشان می‌دهد بیت‌کوین در محدوده حدود ۶۲ هزار دلار معامله می‌شود و اتریوم نیز حوالی ۱۶۰۰ تا ۱۷۰۰ دلار نوسان دارد. قیمت دوج‌کوین نیز نزدیک به ۰.۰۷ دلار ثبت شده است.

در داده‌های ارسالی بازار روز چهارشنبه، بیت‌کوین با قیمت ۶۲ هزار و ۶۹۱ دلار و ۵۰ سنت، کاهش ۰.۶۵ درصدی روزانه و رشد ۵.۷۱ درصدی هفتگی را ثبت کرده بود. اتریوم نیز با قیمت ۱۷۵۳ دلار و ۲۵ سنت، افت روزانه ۰.۶۱ درصدی و رشد هفتگی ۹.۶۵ درصدی داشت. این ترکیب نشان می‌دهد بازار رمزارزها هنوز کاملا نزولی نشده، اما فشار فروش در سهام ماینرها می‌تواند ریشه‌ای متفاوت از خود بازار کریپتو داشته باشد.

به‌روزرسانی قیمت ۱۰ رمزارز بزرگ بازار

بر اساس داده‌های اعلام‌شده در معاملات روز چهارشنبه، بیت‌کوین در سطح ۶۲ هزار و ۶۹۱ دلار قرار گرفت. اتریوم با قیمت ۱۷۵۳ دلار معامله شد و تتر همچنان نزدیک به یک دلار باقی ماند. بایننس‌کوین به ۵۶۸ دلار و ۹۷ سنت رسید و یواس‌دی‌کوین نیز در محدوده ۰.۹۹۹۹ دلار معامله شد.

در میان آلت‌کوین‌ها، ریپل با قیمت یک دلار و ۹ سنت، سولانا با ۷۸ دلار و ۷۳ سنت، ترون با ۰.۳۲۹۷ دلار، هایپرلیکویید با ۶۸ دلار و سه سنت و دوج‌کوین با ۰.۰۷۲۵۱ دلار در فهرست ارزهای مهم بازار قرار گرفتند. نکته مهم این است که بیشتر رمزارزهای بزرگ در بازه ۲۴ ساعته کاهش قیمت داشتند، اما در مقیاس هفتگی همچنان بخشی از رشد خود را حفظ کرده بودند.

سرمایه‌گذاران حالا باید چه چیزهایی را دنبال کنند؟

در گذشته، سه شاخص برای بررسی سهام ماینرها اهمیت بیشتری داشت: قیمت بیت‌کوین، سختی شبکه و هزینه انرژی. اما اکنون فهرست عوامل اثرگذار طولانی‌تر شده است. سرمایه‌گذاران باید احساسات بازار نسبت به هوش مصنوعی، وضعیت سهام تولیدکنندگان تراشه، قراردادهای دیتاسنتری، تقاضای شرکت‌های AI برای ظرفیت پردازشی، سیاست‌های صادراتی آمریکا علیه چین و چشم‌انداز شرکت‌های کره‌ای مانند سامسونگ و SK Hynix را نیز بررسی کنند.

همچنین گزارش CoinShares نشان می‌دهد سهم درآمدهای AI/HPC در برخی شرکت‌های ماینینگ هنوز در مراحل ابتدایی است، اما با سرعت در حال رشد است؛ برای نمونه در داده‌های این گزارش، درآمد مرتبط با AI/HPC برای برخی شرکت‌ها مانند Core Scientific، TeraWulf، IREN و HIVE به بخش قابل توجهی از مدل درآمدی تبدیل شده یا در مسیر رشد قرار دارد.

فرصت یا هشدار برای بازار کریپتو؟

ورود ماینرهای بیت‌کوین به دنیای هوش مصنوعی را می‌توان از دو زاویه دید. از یک سو، این چرخش می‌تواند درآمد شرکت‌های استخراج را متنوع کند و وابستگی آنها به نوسان بیت‌کوین را کاهش دهد. قراردادهای بلندمدت دیتاسنتر، جریان درآمدی پایدارتر ایجاد می‌کند و ممکن است ارزش سهام شرکت‌های موفق را افزایش دهد.

اما از سوی دیگر، همین تغییر باعث می‌شود سهام ماینرها در برابر حباب احتمالی هوش مصنوعی، کمبود تراشه، افت تقاضای پردازشی، رقابت شدید دیتاسنترها و ریسک‌های ژئوپلیتیکی آسیب‌پذیر شوند. به بیان ساده‌تر، ماینرهای بیت‌کوین شاید از یک ریسک فرار کرده باشند، اما وارد ریسک بزرگ‌تری شده‌اند: وابستگی به چرخه سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی.

جمع‌بندی؛ عصر جدید سهام ماینینگ آغاز شده است

گزارش ۱۰x Research یک هشدار مهم برای بازار دارد: سهام شرکت‌های استخراج بیت‌کوین دیگر فقط آینه قیمت بیت‌کوین نیست. این سهام اکنون در نقطه تلاقی سه بازار قرار گرفته‌اند؛ رمزارزها، هوش مصنوعی و نیمه‌رساناها.

برای معامله‌گران کوتاه‌مدت، این یعنی تحلیل تکنیکال بیت‌کوین به تنهایی کافی نیست. برای سرمایه‌گذاران بلندمدت نیز پرسش اصلی تغییر کرده است: کدام ماینرها می‌توانند از زیرساخت خود درآمد پایدار دیتاسنتری بسازند و کدام شرکت‌ها فقط با موج تبلیغاتی هوش مصنوعی رشد کرده‌اند؟

بازار ماینینگ وارد فاز تازه‌ای شده؛ فازی که در آن یک خبر از چین، یک گزارش از کره جنوبی، یک قرارداد با شرکت‌های هوش مصنوعی یا یک اصلاح در سهام تراشه‌سازها می‌تواند به اندازه نوسان قیمت بیت‌کوین برای سهام استخراج‌کنندگان تعیین‌کننده باشد.