سقوط طلا در سایه نفت و فدرال رزرو؛ چرا بازار از جنگ هم پناه نگرفت؟

قیمت هر اونس طلا در معاملات روز جمعه با افت جزئی به حدود ۴۱۱۹ دلار و ۹۳ سنت رسید و در مجموع هفته حدود ۱.۷ درصد کاهش را تجربه کرد. داده‌های معاملاتی Trading Economics نیز نشان می‌دهد طلا در ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶ حوالی ۴۱۲۱ دلار معامله شده؛ سطحی که نسبت به ماه قبل افت داشته، هرچند همچنان در مقایسه با یک سال قبل رشد قابل‌توجهی را نشان می‌دهد.

در بازار آتی نیز قراردادهای طلای کامکس نیویورک تحت فشار قرار گرفت و به محدوده ۴۱۱۳ دلار و ۷۰ سنت رسید. گزارش CME درباره معاملات هفته جاری نشان می‌دهد فشار اصلی بر بازار آتی طلا از افزایش انتظارات برای بالا رفتن نرخ بهره فدرال رزرو آمده است؛ عاملی که معمولاً به ضرر دارایی‌های بدون بازده مانند طلا عمل می‌کند.

پارادوکس جنگ و طلا

در شرایط معمول، تشدید تنش در خاورمیانه باید تقاضا برای طلا را بالا ببرد. اما بازار این بار مسیر پیچیده‌تری را انتخاب کرد. درگیری‌های تازه میان آمریکا و ایران باعث افزایش قیمت نفت شد و همین رشد نفت، ترس از بازگشت تورم را تقویت کرد. رویترز گزارش داده تنش‌های آمریکا و ایران قیمت نفت را بالا برده و حتی هزینه سوخت در آمریکا را تحت فشار قرار داده است.

وقتی نفت گران می‌شود، بازار فقط به ریسک جنگ نگاه نمی‌کند؛ به اثر دوم آن هم توجه دارد: تورم. انرژی گران‌تر می‌تواند قیمت حمل‌ونقل، تولید، کالاهای مصرفی و خدمات را بالا ببرد. در چنین فضایی، بانک‌های مرکزی، به‌ویژه فدرال رزرو، ممکن است برای مهار تورم سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تری در پیش بگیرند. این دقیقاً همان جایی است که طلا آسیب‌پذیر می‌شود.

فدرال رزرو؛ دشمن پنهان طلا

طلا سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند. بنابراین وقتی نرخ بهره بالا می‌رود یا بازار انتظار افزایش نرخ بهره را دارد، نگهداری طلا نسبت به اوراق قرضه و دارایی‌های سودده جذابیت کمتری پیدا می‌کند. به همین دلیل، حتی یک بحران ژئوپلیتیک هم اگر به افزایش نرخ بهره منتهی شود، لزوماً به نفع طلا تمام نمی‌شود.

طبق گزارش Investopedia، کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، هفته آینده نخستین گزارش نیم‌سالانه سیاست پولی خود را در کنگره ارائه خواهد کرد و بازارها منتظرند ببینند او درباره تورم و مسیر نرخ بهره چه سیگنالی می‌دهد. این گزارش همچنین تأکید می‌کند که تورم همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزرو قرار دارد و بازار انتظار دست‌کم یک افزایش نرخ بهره در ادامه سال را دارد.

همین انتظار کافی است تا طلا زیر فشار بماند. سرمایه‌گذار وقتی احساس کند نرخ بهره واقعی یا بازده اوراق می‌تواند بالاتر برود، بخشی از سرمایه خود را از طلا خارج می‌کند و به سمت دارایی‌هایی می‌برد که بازده مشخص‌تری دارند.

نقش نفت در تغییر مسیر بازار

آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش ماه ژوئن خود پیش‌بینی کرده بود بازار نفت پس از اختلالات مربوط به تنگه هرمز به‌تدریج به سمت نرمال شدن حرکت کند و حتی در سال ۲۰۲۷ امکان شکل‌گیری مازاد عرضه وجود داشته باشد. اما گزارش‌های تازه‌تر نشان می‌دهد درگیری‌های جدید میان آمریکا و ایران می‌تواند این سناریو را تهدید کند و مسیر بازار نفت را دوباره تغییر دهد.

این نکته برای بازار طلا بسیار مهم است. اگر نفت دوباره روند صعودی بگیرد، تورم انتظاری تقویت می‌شود. تورم بالاتر در ظاهر می‌تواند به نفع طلا باشد، چون طلا پوشش سنتی در برابر کاهش ارزش پول است. اما اگر پاسخ بانک مرکزی به تورم، افزایش نرخ بهره باشد، اثر منفی نرخ بهره می‌تواند اثر مثبت تورم را خنثی کند یا حتی از آن جلو بزند.

حرف بازار چیست؟

بارت ملک، رئیس جهانی استراتژی کالای TD Securities، عامل اصلی فشار فعلی بر طلا را بازگشت تنش‌ها میان آمریکا و ایران دانسته و تأکید کرده سرمایه‌گذاران در این مقطع تمایل زیادی به نگهداری طلا و نقره ندارند. گزارش رویترز نیز همین مسیر تحلیلی را برجسته کرده و نوشته طلا در آستانه ثبت افت هفتگی قرار گرفته، چون حملات و تنش‌های خلیج فارس انتظارات برای افزایش نرخ بهره را تقویت کرده است.

این یعنی بازار طلا اکنون بیشتر از آنکه از خود جنگ تغذیه کند، از پیامدهای اقتصادی جنگ می‌ترسد. سرمایه‌گذارها می‌پرسند: اگر نفت بالا بماند، آیا تورم دوباره اوج می‌گیرد؟ اگر تورم بالا بماند، آیا فدرال رزرو نرخ بهره را افزایش می‌دهد؟ و اگر نرخ بهره افزایش یابد، چرا باید طلا را نگه داشت؟

هند و چین؛ دو تصویر متفاوت از تقاضا

بازار فیزیکی طلا در آسیا هم تصویر یکدستی ندارد. رویترز گزارش داده در هند، طلا این هفته با تخفیف‌های قابل‌توجه معامله شده؛ تا حدود ۱۹ دلار زیر قیمت رسمی، چون نوسان قیمت‌ها تقاضای خرد و خریدهای تازه جواهرسازان را کاهش داده است.

اما در چین وضعیت متفاوت است. بانک مرکزی چین در ژوئن ۲۰۲۶ برای بیستمین ماه متوالی ذخایر طلای خود را افزایش داد و ۴۸۰ هزار اونس به ذخایر خود افزود؛ بزرگ‌ترین افزایش ماهانه در بیش از دو سال و نیم اخیر. این رفتار نشان می‌دهد تقاضای کوتاه‌مدت مصرف‌کنندگان ممکن است ضعیف شود، اما بانک‌های مرکزی همچنان طلا را به‌عنوان دارایی راهبردی می‌بینند.

نقره و پلاتین چه کردند؟

در میان فلزات گرانبها، نقره نیز همسو با طلا کاهش یافت و با افت حدود ۰.۹۶ درصدی به ۶۰ دلار و ۱۷ سنت رسید. فشار بر نقره معمولاً در چنین موقعیت‌هایی شدیدتر است، چون این فلز هم جنبه سرمایه‌ای دارد و هم به چرخه صنعتی وابسته است. در مقابل، پلاتین با رشد حدود ۱.۱۰ درصدی به ۱۶۳۳ دلار و ۸۰ سنت رسید؛ نشانه‌ای از اینکه همه فلزات گرانبها الزاماً در یک مسیر حرکت نمی‌کنند.

جمع‌بندی

افت قیمت طلا در روز جمعه فقط یک اصلاح ساده قیمتی نبود؛ بازتاب جدالی بزرگ‌تر میان ریسک ژئوپلیتیک، تورم نفتی و سیاست پولی آمریکا بود. طلا در زمان جنگ معمولاً باید پناهگاه باشد، اما وقتی همان جنگ قیمت نفت را بالا می‌برد و احتمال افزایش نرخ بهره را تقویت می‌کند، فلز زرد در موقعیتی متناقض قرار می‌گیرد.

اکنون مرز ۴۱۰۰ دلار برای بازار اهمیت روانی بالایی دارد. اگر داده‌های تورمی هفته آینده داغ‌تر از انتظار باشد یا شهادت کوین وارش لحن انقباضی‌تری داشته باشد، فشار بر طلا می‌تواند ادامه پیدا کند. اما اگر تورم نشانه‌هایی از آرام شدن نشان دهد یا تنش‌های نفتی کاهش یابد، خریداران ممکن است دوباره به بازار برگردند.

فعلاً پیام بازار روشن است: طلا هنوز دارایی امن است، اما در برابر نرخ بهره بالا و تورم نفتی، امنیت آن مطلق نیست.