واکنش توخل به نفرین ۶۰ ساله سه‌شیرها

انگلیس آخرین و تنها قهرمانی خود در جام جهانی را سال ۱۹۶۶ به دست آورد و پس از آن هرگز نتوانسته به فینال این رقابت‌ها بازگردد. تیم توماس توخل چهارشنبه‌شب تا آستانه پایان دادن به این انتظار طولانی پیش رفت، اما برتری یک‌گله مقابل آرژانتین را در واپسین دقایق از دست داد.

سه‌شیرها در دقیقه ۵۵ با گل آنتونی گوردون پیش افتادند. این گل در شرایطی به ثمر رسید که مسابقه تا آن لحظه نزدیک و فشرده دنبال شده بود و هیچ‌یک از دو تیم برتری مطلقی نداشتند. انگلیس پس از گل در موقعیتی قرار گرفت که می‌توانست با حفظ ساختار خود یا جست‌وجوی گل دوم، کنترل مسابقه را در دست نگه دارد؛ اما روند بازی به شکل دیگری تغییر کرد.

آرژانتین فشار خود را افزایش داد و انگلیس به‌تدریج عقب نشست. انزو فرناندز در دقیقه ۸۵ گل مساوی را به ثمر رساند و لائوتارو مارتینز، مهاجم تعویضی آرژانتین، در وقت‌های تلف‌شده گل دوم را وارد دروازه جردن پیکفورد کرد. لیونل مسی نیز در شکل‌گیری هر دو گل نقشی مستقیم داشت و آرژانتین را برای دفاع از عنوان قهرمانی به فینال رساند.

توخل: این مسابقه دو بازی کاملاً متفاوت بود

توماس توخل پس از مسابقه، عملکرد انگلیس را به دو بخش تقسیم کرد؛ اتفاقات پیش از گل گوردون و آنچه پس از پیش افتادن تیمش رخ داد. به اعتقاد سرمربی انگلیس، تیمش تا زمان زدن گل برتری، عملکردی متوازن داشت و شایسته استفاده از فرصت خود بود؛ اما گل نخست به‌جای آرام کردن بازیکنان انگلیس، فشار روانی تازه‌ای بر آنها وارد کرد.

آرژانتین پس از عقب افتادن، با ریسک و سرعت بیشتری بازی کرد. بازیکنان این تیم احساس می‌کردند دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند و به همین دلیل، نفرات بیشتری را وارد حمله کردند. در مقابل، انگلیس به‌گونه‌ای بازی کرد که انگار حفظ نتیجه مهم‌تر از ادامه اجرای برنامه قبلی است.

توخل این تغییر روانی را عامل اصلی تقسیم شدن مسابقه به «دو بازی متفاوت» دانست. انگلیس تا قبل از گل، برای بردن بازی تلاش می‌کرد، اما پس از گل بیشتر به حفظ برتری فکر کرد. همین تغییر نگرش، مالکیت توپ و ابتکار عمل را به آرژانتین سپرد.

اشتباه تاکتیکی توخل چه بود؟

بخش مهمی از انتقادهای پس از مسابقه به تصمیم‌های تاکتیکی توخل مربوط می‌شد. گوردون، زننده گل انگلیس، در دقیقه ۷۲ از زمین خارج شد و ازری کونسا، مدافع انگلیسی، جای او را گرفت. این تغییر به‌عنوان نشانه‌ای از تلاش توخل برای محافظت از نتیجه و ایجاد ساختاری دفاعی‌تر تفسیر شد.

انگلیس در ادامه پایین‌تر دفاع کرد و نتوانست توپ را برای مدت کافی در اختیار داشته باشد. فاصله مهاجمان با خط میانی افزایش یافت و فشار آرژانتین تقریباً بدون توقف ادامه پیدا کرد. هر بار که مدافعان انگلیس توپ را دور می‌کردند، بازیکنان آرژانتین حمله تازه‌ای را شکل می‌دادند.

مشکل اصلی تنها عقب‌نشینی نبود؛ انگلیس ابزار خروج از فشار را نیز از دست داد. وقتی یک تیم مقابل آرژانتین و بازیکنانی مانند مسی، فرناندز و مارتینز در نزدیکی محوطه جریمه خود مستقر می‌شود، ارسال‌ها، پاس‌های عمقی و توپ‌های برگشتی می‌توانند هر لحظه نتیجه را تغییر دهند.

هری کین نیز پس از بازی پذیرفت که انگلیس بعد از گل تلاش کرد نتیجه را حفظ کند، اما این رویکرد در بالاترین سطح فوتبال کافی نبود. کاپیتان انگلیس گفت تیمش برای رسیدن به فینال بسیار نزدیک شده بود، ولی نتوانست لحظات پایانی را مدیریت کند.

آیا انگلیس واقعاً گرفتار نفرین است؟

هر شکست بزرگ انگلیس در مسابقات ملی، بحث «نفرین» و فشار تاریخ را دوباره زنده می‌کند. انگلیس طی شش دهه گذشته بارها با تیم‌های پرستاره وارد جام جهانی شده، اما هیچ‌گاه نتوانسته موفقیت سال ۱۹۶۶ را تکرار کند.

توخل با این نگاه مخالف است. او تأکید کرد مربیان، بازیکنان، حریفان و شرایط هر دوره متفاوت هستند و نمی‌توان شکست‌های نسل‌های مختلف را به یک عامل مبهم تاریخی نسبت داد. از نگاه سرمربی آلمانی، آنچه مقابل آرژانتین اتفاق افتاد، نتیجه تصمیم‌های فوتبالی، تغییر جریان مسابقه و واکنش متفاوت دو تیم به گل نخست بود.

این تحلیل تا اندازه زیادی منطقی به نظر می‌رسد. بازیکنان فعلی انگلیس مسئول شکست‌های نسل‌های گذشته نیستند؛ اما فشار ناشی از تاریخ می‌تواند در لحظات حساس بر تصمیم‌گیری آنها اثر بگذارد. پس از گل گوردون، رفتار تیمی انگلیس نشان می‌داد بازیکنان بیش از اندازه به فاصله کوتاه باقی‌مانده تا فینال فکر می‌کنند.

بنابراین شاید «نفرین» تعبیر دقیقی نباشد، اما ترس از دست دادن یک فرصت تاریخی، بخشی واقعی از فوتبال ملی انگلیس است. این ترس می‌تواند تیمی فعال و جسور را به مجموعه‌ای محتاط تبدیل کند که تنها به دفاع از نتیجه فکر می‌کند.

توخل مسئولیت انتقادها را پذیرفت

توخل پس از مسابقه تلاش نکرد مسئولیت شکست را به گردن بازیکنان یا عوامل بیرونی بیندازد. او گفت انتقاد شدن پس از هر شکست، بخشی طبیعی از فوتبال است و هیچ‌کس نمی‌تواند با قطعیت بگوید تصمیم‌های متفاوت چه نتیجه‌ای به همراه داشت.

سرمربی انگلیس تأکید کرد خودش تغییرات تاکتیکی را انجام داده و مسئول پیامدهای آنهاست. این موضع، پاسخی مستقیم به کارشناسانی بود که معتقد بودند خارج کردن بازیکنان هجومی و افزودن مدافعان، پیام اشتباهی به بازیکنان و آرژانتین فرستاد.

البته درباره تصمیم‌های توخل اتفاق نظر وجود ندارد. برخی کارشناسان اعتقاد دارند تغییر آرایش برای مقابله با فشار آرژانتین ضروری بود و گل‌ها بیشتر از ناتوانی انگلیس در دفاع مقابل ارسال‌ها ناشی شد. گروهی دیگر می‌گویند حتی اگر تغییرات از نظر فنی قابل‌توجیه بودند، نتیجه عملی آنها از دست رفتن کامل ابتکار عمل بود.

مسیر سخت انگلیس تا نیمه‌نهایی

انگلیس برای رسیدن به جمع چهار تیم برتر مسیر آسانی نداشت. شاگردان توخل در مرحله یک‌شانزدهم نهایی جمهوری دموکراتیک کنگو را با دو گل دیرهنگام هری کین شکست دادند. سپس از یک مسابقه دشوار مقابل مکزیک عبور کردند و در مرحله یک‌چهارم نهایی نیز نروژ را پس از وقت‌های اضافه کنار زدند.

همین نتایج باعث شده بود عملکرد توخل با تحسین همراه شود. انگلیس در این جام بارها در موقعیت‌های دشوار قرار گرفت و توانست با مقاومت، تجربه و کیفیت فردی بازیکنانش راهی برای پیروزی پیدا کند.

با این حال، روشی که مقابل کنگو، مکزیک و نروژ نتیجه داده بود، برابر آرژانتین کافی نبود. تیم قهرمان دوره قبل، از عقب افتادن نترسید و با ادامه حملات، ضعف انگلیس در حفظ توپ و خارج شدن از فشار را هدف قرار داد.

بازی رده‌بندی؛ مسابقه‌ای که کسی نمی‌خواست

انگلیس اکنون باید در دیدار رده‌بندی جام جهانی ۲۰۲۶ مقابل فرانسه قرار بگیرد. فرانسه نیز در دیگر مسابقه نیمه‌نهایی با نتیجه ۲ بر صفر برابر اسپانیا شکست خورد و از رسیدن به سومین فینال متوالی خود بازماند.

توخل پذیرفت که هیچ‌یک از بازیکنان انگلیس و فرانسه علاقه‌ای به حضور در این مسابقه نداشتند؛ زیرا هدف هر دو تیم رسیدن به فینال و قهرمانی بود. با این حال، دیدار رده‌بندی می‌تواند فرصتی برای پایان دادن آبرومندانه به جام و ارزیابی بازیکنانی باشد که کمتر در ترکیب اصلی قرار گرفته‌اند.

رسیدن به نیمه‌نهایی در جامی ۴۸ تیمی، دستاورد کوچکی نیست؛ اما برای تیمی با ستارگانی مانند کین، جود بلینگام، گوردون و پیکفورد، حضور در جمع چهار تیم پایانی پایان مطلوبی محسوب نمی‌شود.

شکست انگلیس؛ پایان یک رویا یا آغاز مرحله بعد؟

جام جهانی انگلیس را نمی‌توان کاملاً ناموفق دانست. این تیم از چند مسابقه دشوار عبور کرد، روحیه جنگندگی بالایی نشان داد و تنها چند دقیقه با فینال فاصله داشت. با این حال، نحوه شکست مقابل آرژانتین پرسش‌های مهمی درباره ذهنیت تیم و مدیریت مسابقه ایجاد کرد.

توخل درست می‌گوید که تاریخ به‌تنهایی مسابقات فوتبال را تعیین نمی‌کند؛ اما انگلیس بار دیگر در لحظه‌ای که باید شجاعانه به بازی ادامه می‌داد، محافظه‌کار شد. گل گوردون به‌جای آنکه سه‌شیرها را به گل دوم نزدیک کند، آنها را به عقب راند.

آرژانتین از همین تغییر استفاده کرد و نشان داد چرا همچنان قهرمان جهان است. انگلیس نیز باید بپذیرد شکستن انتظار ۶۰ ساله، تنها با رسیدن به مراحل پایانی امکان‌پذیر نیست؛ این تیم باید یاد بگیرد در لحظات تعیین‌کننده، به‌جای ترس از باختن، برای قطعی کردن پیروزی بازی کند.