قیمت بیت‌کوین زیر ۶۳ هزار دلار رفت؛ حملات آمریکا به ایران و تنش تازه با چین بازارها را قرمز کرد

بیت‌کوین در معاملات روز جمعه ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶، برابر با ۲۶ تیر ۱۴۰۵، بخشی از رشد هفته را پس داد و به محدوده ۶۲ هزار و ۸۰۰ تا ۶۳ هزار دلار رسید. داده لحظه‌ای بازار، قیمت این رمزارز را حدود ۶۲ هزار و ۸۹۶ دلار نشان می‌داد؛ حدود ۱.۸ درصد کمتر از بسته‌شدن قبلی. کف و سقف معاملات روز نیز به‌ترتیب نزدیک ۶۲ هزار و ۶۳۶ و ۶۴ هزار و ۷۷۵ دلار ثبت شد.

کوین‌دسک گزارش داد بیت‌کوین پس از آغاز افتی نزدیک به ۱.۴ درصد از محدوده ۶۵ هزار دلار در روز پنجشنبه، روز جمعه به زیر ۶۳ هزار دلار عقب نشست و کمی پایین‌تر از میانگین متحرک ساده ۵۰ روزه خود معامله شد. این میانگین یکی از ابزارهای رایج برای ارزیابی جهت کوتاه‌مدت قیمت است، اما عبور موقت از آن به‌تنهایی به معنای آغاز یک بازار نزولی بلندمدت نیست.

بورس‌های آسیا هم‌زمان با بیت‌کوین سقوط کردند

فشار فروش تنها به بازار رمزارز محدود نماند. شاخص نیکی ژاپن نزدیک به سه درصد پایین آمد و به کمترین سطح خود در بیش از یک ماه رسید. شاخص ASX 200 استرالیا نیز حدود نیم درصد افت کرد و قراردادهای آتی متصل به نزدک تقریباً ۰.۸ درصد کاهش یافتند. نزدک در معاملات روز پنجشنبه نیز بیش از ۱.۶ درصد از ارزش خود را از دست داده بود.

هم‌جهتی بیت‌کوین با بورس‌های فناوری بار دیگر نشان داد این رمزارز در دوره‌های افزایش نگرانی بازار، الزاماً مانند طلا یا یک پناهگاه امن عمل نمی‌کند. صندوق بین‌المللی پول در مطالعات خود نشان داده است که همبستگی بیت‌کوین با سهام، به‌ویژه پس از ورود گسترده‌تر سرمایه‌گذاران نهادی، افزایش یافته و انتقال شوک و احساسات میان بازار رمزارز و بورس‌ها در دوره‌های پرنوسان بیشتر می‌شود.

به بیان ساده، وقتی معامله‌گران انتظار رشد اقتصادی، نقدینگی فراوان و اشتهای ریسک بالا دارند، معمولاً هم سهام فناوری و هم رمزارزها خریدار پیدا می‌کنند. در مقابل، هنگام افزایش نااطمینانی سیاسی یا اقتصادی، سرمایه‌گذاران بخشی از موقعیت‌های پرریسک خود را کاهش می‌دهند و بیت‌کوین نیز می‌تواند همراه با نزدک پایین بیاید.

حملات تازه آمریکا به ایران چه اثری بر بازار گذاشت؟

موج تازه نگرانی‌های ژئوپلیتیکی پس از ششمین شب متوالی حملات آمریکا به ایران شکل گرفت. رسانه‌های ایران گزارش دادند پنج پل در استان هرمزگان، ایستگاه قطار بندر خمیر و فرودگاه ایرانشهر هدف قرار گرفته‌اند. گزارش‌هایی نیز درباره اصابت به تأسیسات مرتبط با کنترل دریایی در چابهار منتشر شد. رویترز اعلام کرد در زمان انتشار قادر به تأیید مستقل تمام این گزارش‌ها نبوده است.

فرماندهی مرکزی آمریکا گفته است حملات تازه ده‌ها هدف نظامی، از جمله مراکز نظارت ساحلی، پدافند هوایی، زیرساخت‌های لجستیکی و توانمندی‌های دریایی را در قشم و اطراف بندرعباس هدف قرار داده است. این توضیحات، روایت رسمی طرف آمریکایی از عملیات و نتایج آن محسوب می‌شود.

تشدید جنگ برای بازارها از چند مسیر اهمیت دارد. نخست، خطر گسترش درگیری به دیگر کشورهای خلیج فارس را افزایش می‌دهد. دوم، عبور نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز را دشوارتر می‌کند. سوم، احتمال اختلال در صادرات انرژی و افزایش تورم جهانی را بالا می‌برد.

رویترز گزارش داده است رفت‌وآمد کشتی‌ها در تنگه هرمز بار دیگر تا حد زیادی متوقف شده و ایران و آمریکا محدودیت‌هایی را بر کشتیرانی و بنادر یکدیگر اعمال کرده‌اند. این مسیر یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های حمل نفت و گاز جهان است و اختلال طولانی در آن می‌تواند هزینه انرژی، حمل‌ونقل و بیمه را افزایش دهد.

با وجود این خطرها، نفت خام آمریکا در زمان انتشار گزارش کوین‌دسک واکنش شدیدی نشان نداد و حوالی ۷۹ دلار معامله شد. این رفتار می‌تواند نشان دهد بخشی از ریسک جنگ پیش‌تر در قیمت نفت لحاظ شده یا معامله‌گران هنوز احتمال اختلال پایدار و کامل عرضه را قطعی نمی‌دانند.

ریزش بازار فقط نتیجه جنگ ایران نبود

نسبت دادن تمام افت بورس‌های آسیا و بیت‌کوین به حملات ایران، تصویر کاملی از بازار ارائه نمی‌دهد. رویترز گزارش داد فروش گسترده سهام شرکت‌های نیمه‌رسانا نیز یکی از محرک‌های اصلی معاملات جمعه بود.

سهام شرکت تایوانی TSMC با وجود اعلام رشد ۷۷ درصدی سود، حدود چهار درصد سقوط کرد. سرمایه‌گذاران پس از رشد شدید سهام مرتبط با هوش مصنوعی، درباره هزینه‌های سنگین توسعه زیرساخت‌ها و شلوغ شدن معاملات این بخش محتاط‌تر شده‌اند. تقاضای ضعیف‌تر از انتظار برای عرضه اولیه ۸.۶ میلیارد دلاری شرکت چینی CXMT نیز نشانه دیگری از کاهش اشتیاق در بخش تراشه بود.

بنابراین بازار با دست‌کم سه فشار هم‌زمان روبه‌رو بود: تشدید جنگ ایران و آمریکا، کاهش سهام فناوری و احتمال بازگشت تنش تجاری و سیاسی میان آمریکا و چین. ترکیب این عوامل باعث شد معامله‌گران موقعیت‌های پرریسک را سبک‌تر کنند.

ادعای ترامپ علیه چین چه بود؟

دونالد ترامپ شامگاه پنجشنبه مجموعه‌ای از اسناد اطلاعاتی را از طبقه‌بندی خارج کرد و مدعی شد چین از سال ۲۰۲۰ به اطلاعات مربوط به ۲۲۰ میلیون رأی‌دهنده آمریکایی دست یافته است. کاخ سفید نیز بخشی را در وب‌سایت خود برای انتشار گزارش‌های مربوط به امنیت انتخابات و آسیب‌پذیری سامانه‌ها ایجاد کرده است.

این ادعا نیازمند یک تفکیک مهم است. دسترسی به اطلاعات رأی‌دهندگان، حتی در صورت تأیید، لزوماً به معنای تغییر رأی‌ها، دست‌کاری شمارش یا عوض کردن نتیجه انتخابات نیست. بخشی از اطلاعات ثبت‌نام رأی‌دهندگان در ایالت‌های آمریکا عمومی است و احزاب، شرکت‌ها و پژوهشگران نیز به آن دسترسی دارند.

ارزیابی رسمی جامعه اطلاعاتی آمریکا در سال ۲۰۲۱ اعلام کرده بود هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که یک بازیگر خارجی توانسته باشد جنبه‌های فنی انتخابات ۲۰۲۰، از جمله برگه‌های رأی، ثبت‌نام‌ها، شمارش آرا یا نتایج را تغییر دهد. حتی مقام‌های کاخ سفید پیش از سخنرانی ترامپ گفته بودند اسناد تازه حاوی ادعایی مبنی بر تغییر واقعی رأی‌ها یا هک دستگاه‌های رأی‌گیری نیست.

سفارت چین در واشنگتن نیز اتهام دخالت در انتخابات آمریکا را رد کرده و گفته است پکن در امور داخلی و انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا مداخله نکرده و نخواهد کرد.

بنابراین آنچه اکنون وجود دارد، ادعای دولت ترامپ درباره جمع‌آوری یا دستیابی چین به داده‌های گسترده رأی‌دهندگان است؛ نه مدرکی تأییدشده که نشان دهد چین نتیجه انتخابات ۲۰۲۰ را تغییر داده است.

چرا دلار استرالیا از تنش آمریکا و چین تأثیر می‌گیرد؟

دلار استرالیا در برابر دلار آمریکا کاهش یافت. اقتصاد استرالیا ارتباط تجاری گسترده‌ای با چین دارد و صادرات مواد خامی مانند سنگ‌آهن، زغال‌سنگ و دیگر کالاها بخش مهمی از درآمد این کشور را تشکیل می‌دهد. به همین دلیل، معامله‌گران معمولاً دلار استرالیا را ارزی حساس به چشم‌انداز اقتصاد چین و تقاضای جهانی کالاها در نظر می‌گیرند.

مطرح شدن اتهامات تازه علیه پکن، پیش از دیدار احتمالی ترامپ و شی جین‌پینگ در سپتامبر، این نگرانی را ایجاد کرده است که رابطه‌ای که پس از جنگ تجاری پرهزینه سال گذشته در حال تثبیت بود، دوباره متشنج شود. کوین‌دسک تأکید کرده است خود اختلاف انتخاباتی به‌تنهایی محرک اصلی بازار نیست، اما احتمال اثرگذاری آن بر مذاکرات سیاسی و تجاری، معامله‌گران ارز استرالیا را محتاط کرده است.

میانگین ۵۰ روزه بیت‌کوین چه پیامی دارد؟

قرار گرفتن بیت‌کوین زیر میانگین ۵۰ روزه یک هشدار کوتاه‌مدت برای خریداران است. معامله‌گران روند معمولاً بررسی می‌کنند که آیا قیمت در پایان معاملات روزانه زیر این سطح تثبیت می‌شود یا دوباره آن را پس می‌گیرد.

محدوده ۶۲ هزار و ۶۰۰ دلار که کف روز بوده، نخستین ناحیه‌ای است که رفتار خریداران در آن اهمیت دارد. شکست پایدار این محدوده می‌تواند فشار فروش و فعال شدن سفارش‌های حدضرر را افزایش دهد. در سمت مقابل، بازگشت قیمت بالای ۶۴ هزار تا ۶۵ هزار دلار می‌تواند نشانه کاهش اضطراب و بازیابی شتاب کوتاه‌مدت باشد.

این سطوح تضمین‌کننده حرکت بعدی نیستند. خبر فوری از جنگ، وضعیت تنگه هرمز، قیمت نفت، معاملات نزدک و تحول روابط آمریکا و چین می‌تواند در چند دقیقه ساختار بازار را تغییر دهد.

سه سناریو پیش روی بازار رمزارز

در سناریوی نخست، حملات ایران و آمریکا گسترش پیدا می‌کند و اختلال کشتیرانی در هرمز طولانی می‌شود. در این وضعیت، نگرانی تورمی، افت بورس‌ها و کاهش اشتهای ریسک می‌تواند بیت‌کوین را برای مدتی زیر فشار نگه دارد.

در سناریوی دوم، دامنه حملات محدود می‌ماند و نفت نیز واکنش شدیدی نشان نمی‌دهد. در این حالت، توجه بازار دوباره به تورم آمریکا، سیاست پولی فدرال رزرو و درآمد شرکت‌های فناوری بازخواهد گشت و بیت‌کوین امکان بازیابی سطح ۶۵ هزار دلار را پیدا می‌کند.

سناریوی سوم، تشدید هم‌زمان اختلاف آمریکا با ایران و چین است. این حالت برای بازارهای پرریسک نامطلوب‌تر خواهد بود؛ زیرا علاوه بر خطر انرژی، نگرانی درباره تجارت جهانی، زنجیره تأمین تراشه‌ها و رشد اقتصاد آسیا را نیز افزایش می‌دهد.

آیا بیت‌کوین هنوز پناهگاه امن است؟

افت هم‌زمان بیت‌کوین، نزدک و شاخص‌های آسیایی نشان می‌دهد در شوک فعلی، سرمایه‌گذاران بیت‌کوین را بیشتر یک دارایی پرریسک و نقدشونده دیده‌اند تا جایگزینی برای طلا. این رفتار همیشگی نیست؛ بیت‌کوین در برخی بحران‌ها می‌تواند مستقل از بورس حرکت کند، اما واکنش روز جمعه نشان داد روایت «طلای دیجیتال» در کوتاه‌مدت تضمین‌شده نیست.

جمع‌بندی بازار این است که جنگ ایران جرقه مهمی برای افزایش اضطراب بود، اما تمام ماجرا نیست. فروش سهام تراشه، نگرانی از ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری و احتمال ایجاد اصطکاک تازه میان واشنگتن و پکن نیز در عقب‌نشینی بیت‌کوین نقش داشتند.

در چنین فضایی، سطح ۶۳ هزار دلار فقط یک عدد روی نمودار نیست؛ مرزی است که نشان می‌دهد معامله‌گران تا چه اندازه حاضرند در برابر ترکیبی از ریسک جنگ، سیاست و فناوری، موقعیت‌های خود را حفظ کنند.