پاداش ۵۵۰ میلیاردی برای سه تساوی؟ پرونده پولهای تیم ملی و سهم جنجالی قلعهنویی
تیم ملی ایران در گروه G جام جهانی ۲۰۲۶ مقابل نیوزیلند، بلژیک و مصر به تساوی رسید. شاگردان امیر قلعهنویی مرحله گروهی را با سه امتیاز و بدون شکست به پایان رساندند، اما این امتیازها برای قرار گرفتن در میان هشت تیم برتر رده سوم کافی نبود و ایران نتوانست به مرحله یکشانزدهم نهایی صعود کند. در فرمت ۴۸ تیمی مسابقات، دو تیم نخست هر گروه به همراه هشت تیم برتر سوم راهی جمع ۳۲ تیم میشدند.
ایران در بازی نخست برابر نیوزیلند ۲ بر ۲ متوقف شد، مقابل بلژیک به تساوی بدون گل رسید و دیدار پایانی برابر مصر نیز با نتیجه یک بر یک تمام شد. سه تساوی، ایران را بالاتر از نیوزیلند و پایینتر از بلژیک و مصر قرار داد؛ نتیجهای که بار دیگر حسرت نخستین صعود تاریخ تیم ملی به مرحله حذفی جام جهانی را باقی گذاشت.
پس از حذف، بحث درباره عملکرد فنی تیم ملی خیلی زود جای خود را به پروندهای پرحاشیهتر داد: بازیکنان، مربیان و اعضای کادر تیم ملی بابت صعود و نتایج جام جهانی چه میزان پاداش گرفتهاند و چه مبلغ دیگری مطالبه میکنند؟
ماجرای پاداش ۳۵۰ میلیارد تومانی صعود
گزارشهای رسانهای حاکی از آن است که هیئترئیسه فدراسیون فوتبال ابتدا رقمی در حدود ۲۵۰ میلیارد تومان را برای پاداش صعود در نظر گرفته بود، اما این رقم در ادامه به ۳۵۰ میلیارد تومان افزایش یافت. طبق همین گزارشها، بازیکنان و برخی اعضای تیم ملی بسته به میزان حضور و ضریب تعیینشده، بین پنج تا هفت میلیارد تومان دریافت کردهاند.
برخی عوامل اجرایی نیز ظاهراً در فهرست پاداش قرار داشتهاند، اما هنوز سهم خود را دریافت نکردهاند. گفته شده تقسیم این پول بر اساس نقش بازیکنان و اعضای کادر در مسیر انتخابی جام جهانی انجام شده و همه افراد سهم یکسانی نداشتهاند.
نکته مهم این است که فدراسیون فوتبال تا زمان تنظیم این گزارش، صورتحسابی عمومی شامل نام دریافتکنندگان، میزان دقیق پرداختی به هر فرد، تاریخ و محل تأمین منابع منتشر نکرده است. بنابراین رقم ۳۵۰ میلیارد تومان بر پایه گزارش رسانههاست و نباید آن را جایگزین سند مالی رسمی و حسابرسیشده دانست.
سهم قلعهنویی از پاداش تیم ملی چقدر بود؟
بخش جنجالیتر پرونده به پاداش امیر قلعهنویی مربوط میشود. گزارش فوتبال ۳۶۰ که در چند رسانه بازنشر شد، مدعی است سرمربی تیم ملی خواستار دریافت یک میلیون دلار بوده، اما در نهایت پرداخت ۸۰۰ هزار دلار به تصویب رسیده است. به دلیل محدودیت پرداخت ارزی به افراد ایرانی، قرار بوده معادل ریالی این مبلغ پرداخت شود. رقمی که در زمان محاسبه حدود ۱۳۶ میلیارد تومان اعلام شده و در گزارشهای جدیدتر تا حدود ۱۴۰ میلیارد تومان افزایش یافته است.
اگر رقم ۱۴۰ میلیارد تومان را مبنا قرار دهیم، سهم سرمربی تیم ملی معادل ۴۰ درصد کل بودجه ۳۵۰ میلیارد تومانی پاداش صعود خواهد بود؛ یعنی تقریباً به اندازه سهم دهها بازیکن، مربی و عضو اجرایی حاضر در مسیر انتخابی.
قرارداد عادی سرمربی تیم ملی نیز از این پاداش جداست. برخی رسانهها رقم قرارداد قلعهنویی را حدود ۳۰ میلیارد تومان عنوان کردهاند، اما این عدد نیز به شکل رسمی همراه با جزئیات قرارداد منتشر نشده است. در چنین شرایطی، پاداشی چند برابر قرارداد سالانه سرمربی طبیعتاً میتواند حساسیت افکار عمومی و اعضای هیئترئیسه را افزایش دهد.
ادعای تهدید پیش از بازی با نیوزیلند
در گزارشهای منتشرشده ادعا شده بود قلعهنویی پیش از نخستین مسابقه ایران مقابل نیوزیلند، خواستار تسویه پاداش خود شده و حتی گفته بود در صورت پرداخت نشدن پول، روی نیمکت تیم ملی نمینشیند. رسانه منتشرکننده این ادعا نیز تصریح کرده بود که واقعی بودن تهدید قطعی نیست. فدراسیون فوتبال و سرمربی تیم ملی هم تاکنون سند یا توضیح شفافی برای تأیید یا رد کامل این روایت ارائه نکردهاند.
به همین دلیل، این بخش از ماجرا باید بهعنوان یک ادعای رسانهای منتشر شود، نه یک واقعیت اثباتشده. در موضوعی که اعتبار حرفهای افراد را تحت تأثیر قرار میدهد، انتشار صورتجلسه هیئترئیسه و اسناد پرداخت میتواند به شایعات پایان دهد.
چرا پاداش صعود ایران انتقادبرانگیز شد؟
ایران برای چهارمین دوره متوالی راهی جام جهانی شد و سهمیه قاره آسیا در دوره ۲۰۲۶ از چهار و نیم سهمیه به هشت و نیم سهمیه افزایش یافته بود. تیم ملی در مرحله نهایی انتخابی با ازبکستان، امارات، قطر، قرقیزستان و کرهشمالی همگروه شد و پس از تساوی ۲ بر ۲ برابر ازبکستان، صعودش را قطعی کرد.
افزایش تعداد تیمهای جام جهانی و دو برابر شدن سهمیه آسیا باعث شده مخالفان پرداخت پاداش سنگین معتقد باشند صعود به مسابقات نسبت به دورههای قبل آسانتر شده است. در مقابل، موافقان میتوانند استدلال کنند که صعود به جام جهانی، فارغ از تعداد سهمیهها، درآمد ارزی قابلتوجهی برای فدراسیون ایجاد کرده و پرداخت بخشی از آن به اعضای تیم، روالی معمول در فوتبال حرفهای است.
اصل پاداش دادن لزوماً محل ایراد نیست؛ مسئله اصلی تناسب مبلغ، نحوه تقسیم، معیارهای عملکردی و شفافیت مالی است. مشخص نیست چرا سهم سرمربی باید نزدیک به ۴۰ درصد کل بودجه باشد یا بازیکنی که در تمام مسابقات انتخابی حضور داشته، بر چه اساسی با فردی که نقش محدودی داشته تفاوت دریافتی پیدا کرده است.
درآمد دلاری فدراسیون از جام جهانی چقدر است؟
فیفا ابتدا اعلام کرده بود ۷۲۷ میلیون دلار میان فدراسیونهای حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶ توزیع میکند، اما در آوریل ۲۰۲۶ این رقم را ۱۵ درصد افزایش داد و به ۸۷۱ میلیون دلار رساند. بر اساس تصمیم نهایی، هر فدراسیون حاضر در مسابقات دستکم ۱۰ میلیون دلار بابت راهیابی و ۲.۵ میلیون دلار برای آمادهسازی دریافت میکند؛ یعنی حداقل درآمد تضمینشده هر تیم ۱۲.۵ میلیون دلار است.
بنابراین فدراسیون فوتبال ایران به دلیل حضور در جام جهانی به منابع ارزی قابلتوجهی دسترسی پیدا کرده است. با این حال، دریافت پول از فیفا به معنای آن نیست که تمام درآمد باید میان بازیکنان و مربیان توزیع شود. هزینه اردوها، سفرها، اقامت، تجهیزات، آمادهسازی تیمهای پایه و توسعه فوتبال نیز از محل همین منابع تأمین میشود.
شفافیت درباره اینکه چه میزان از درآمد فیفا به پاداش، هزینههای تیم ملی و برنامههای توسعهای اختصاص یافته، میتواند مشخص کند پرداخت ۳۵۰ میلیارد تومان تا چه اندازه با بودجه واقعی فدراسیون تناسب داشته است.
تیم ملی برای سه تساوی چقدر پاداش میخواهد؟
طبق گزارش خبرآنلاین، مصوبهای قدیمی در فدراسیون فوتبال وجود دارد که برای هر برد در جام جهانی ۱۰ هزار دلار و برای هر تساوی هشت هزار دلار پاداش تعیین کرده است. اگر این مصوبه درباره جام جهانی ۲۰۲۶ اجرا شود، هر عضو واجد شرایط تیم ملی بابت سه تساوی ۲۴ هزار دلار دریافت خواهد کرد.
نرخ دلار آزاد در بعدازظهر شنبه ۲۷ تیر ۱۴۰۵ حدود ۱۹۳ هزار تومان ثبت شده است. بر این اساس، ۲۴ هزار دلار نزدیک به چهار میلیارد و ۶۳۲ میلیون تومان ارزش دارد.
تنها پاداش ۲۶ بازیکن در این سناریو به حدود ۱۲۰ میلیارد و ۴۳۲ میلیون تومان میرسد. با اضافه شدن اعضای کادر فنی و اجرایی، مبلغ نهایی میتواند به محدوده ۲۰۰ میلیارد تومان برسد؛ هرچند عوامل اجرایی احتمالاً درصدی از سهم کامل را دریافت خواهند کرد و رقم دقیق بدون مشاهده لیست افراد قابل محاسبه نیست.
پاداشها به ۵۵۰ میلیارد تومان میرسد؟
اگر ۳۵۰ میلیارد تومان پاداش صعود بهطور کامل پرداخت شده باشد و حدود ۲۰۰ میلیارد تومان دیگر نیز بابت سه تساوی اختصاص پیدا کند، مجموع پاداشهای این دوره به حدود ۵۵۰ میلیارد تومان خواهد رسید. این عدد شامل قراردادهای عادی، هزینه سفر، پول توجیبی، اردو و اقامت اعضای تیم ملی نیست.
از نظر حقوقی، وجود مصوبه قبلی میتواند برای اعضای تیم ملی حق مطالبه ایجاد کند؛ اما از منظر مدیریتی این سؤال باقی میماند که آیا تساوی در جام جهانی باید بدون توجه به نتیجه نهایی و حذف تیم، بهصورت مستقل پاداش داشته باشد؟
پرداخت پاداش برای هر بازی، انگیزه مسابقهای ایجاد میکند، اما وقتی معیار فقط «نبردن» و کسب تساوی باشد، ممکن است نتیجه نهایی تورنمنت نادیده گرفته شود. یک مدل منطقیتر میتواند بخشی از پاداش را به نتیجه هر مسابقه و بخش دیگر را به صعود از گروه، رتبه نهایی و شاخصهای عملکردی وابسته کند.
فدراسیون فوتبال باید چه چیزهایی را شفاف کند؟
اختلاف اصلی دیگر بر سر اصل پاداش نیست؛ بلکه بر سر ابهام در ارقام و معیارهاست. فدراسیون فوتبال برای پایان دادن به این پرونده باید مبلغ مصوب پاداش صعود، سهم سرمربی، ضرایب بازیکنان، فهرست دریافتکنندگان، مبلغ پرداختشده و وضعیت پاداش سه تساوی را اعلام کند.
همچنین باید مشخص شود آیا پاداش ۸۰۰ هزار دلاری قلعهنویی در قرارداد او پیشبینی شده یا با یک مصوبه جدید به قرارداد اضافه شده است. افشای صورتجلسه هیئترئیسه نیز نشان خواهد داد این تصمیم با چه تعداد رأی و بر اساس چه منطقی تصویب شده است.
تا زمانی که این اسناد منتشر نشود، اعداد ۳۵۰، ۱۴۰ و ۲۰۰ میلیارد تومان در سطح گزارشهای رسانهای باقی میمانند. آنچه قطعی است، حذف تیم ملی با سه تساوی و ورود میلیونها دلار درآمد فیفا به حساب فدراسیون است؛ اما اینکه این پول چگونه و با چه منطقی میان اعضای تیم تقسیم شده، هنوز به شفافسازی رسمی نیاز دارد.
جام جهانی برای ایران با سه امتیاز و حذف در مرحله گروهی پایان یافت، اما پرونده مالی آن احتمالاً تازه آغاز شده است؛ پروندهای که ممکن است رقم نهاییاش از نیمهزار میلیارد تومان عبور کند.