دیدار فرانسه و انگلیس برای کسب مدال برنز جام جهانی، برخلاف انتظار به یکی از پرگلترین مسابقات تاریخ این رقابتها تبدیل شد. انگلیس تنها سه دقیقه پس از شروع بازی توسط دکلان رایس به گل رسید و سپس ازری کونسا اختلاف را افزایش داد. دو گل بوکایو ساکا نیز باعث شد شاگردان دشان با شکست چهار بر صفر به رختکن بروند.
این نخستین بار در دوره طولانی مربیگری دشان بود که فرانسه در یک نیمه چنین نمایش آشفتهای ارائه میکرد. فاصله زیاد میان خطوط، اشتباههای فردی مدافعان و ناتوانی در کنترل ضدحملات انگلیس، ساختار همیشگی خروسها را از بین برده بود. تیمی که در بخش بزرگی از دوران دشان با نظم، کنترل و مدیریت لحظات حساس شناخته میشد، در آخرین مسابقه او تقریباً هیچیک از ویژگیهای آشنای خود را نداشت.
دشان بعد از پایان بازی نیمه اول تیمش را «غیرقابل قبول» توصیف کرد و مسئولیت آنچه اتفاق افتاده بود را پذیرفت. او گفت نتوانسته بازیکنان را بهگونهای آماده کند که از ابتدای مسابقه کیفیت مورد انتظار را به نمایش بگذارند. این پذیرش مسئولیت، اهمیت زیادی داشت؛ زیرا سرمربی فرانسه تلاش نکرد شکست را به کماهمیتبودن مسابقه ردهبندی، خستگی بازیکنان یا تغییرات ترکیب نسبت دهد.
سخنرانی دشان در رختکن چگونه فرانسه را بیدار کرد؟
فرانسه پس از استراحت میان دو نیمه، با چهار تغییر و رویکردی کاملاً متفاوت به زمین برگشت. گزارشها حاکی از آن است که دشان در آخرین سخنرانی خود در رختکن، بازیکنان را به دفاع از اعتبار پیراهن تیم ملی و نمایش غرور فراخواند. او بعدها گفت حتی میتوانست هشت بازیکن را تعویض کند؛ جملهای که میزان نارضایتیاش از نیمه اول را نشان میداد.
تغییرات خیلی زود نتیجه داد. کیلیان امباپه در دقیقه ۴۸ نخستین گل فرانسه را به ثمر رساند، بردلی بارکولا شش دقیقه بعد گل دوم را زد و امباپه در دقیقه ۶۶ اختلاف را به یک گل کاهش داد. فرانسویها دو فرصت جدی برای رسیدن به نتیجه چهار بر چهار داشتند، اما نتوانستند از آنها استفاده کنند.
فرانسه برای تکمیل کامبک نفرات بیشتری را به حمله فرستاد و همین مسئله، فضاهای بزرگی در خط دفاع ایجاد کرد. ساکا از روی نقطه پنالتی پنجمین گل انگلیس را به ثمر رساند. عثمان دمبله در وقتهای تلفشده دوباره اختلاف را به حداقل رساند، اما جود بلینگام با گل ششم انگلیس، آخرین امید خروسها را از بین برد.
انگلیس در نهایت با نتیجه ۶ بر ۴ پیروز شد. این مسابقه با ۱۰ گل، پرگلترین دیدار ردهبندی تاریخ جام جهانی و پرگلترین مسابقه این تورنمنت از سال ۱۹۸۲ بود.
«تقصیر من است»؛ دشان از بازیکنانش دفاع کرد
دشان پس از بازی تأکید کرد که تیمش در نیمه دوم دوباره کارهایی را انجام داد که در آنها مهارت دارد، اما واکنش بازیکنان برای جبران خسارت ۴۵ دقیقه نخست کافی نبود. او گفت مسئولیت شروع ضعیف تیم بر عهده خودش است؛ زیرا نتوانسته شرایط لازم را برای ارائه عملکرد مناسب ایجاد کند.
این موضع، یکی از ویژگیهای مدیریتی دشان را به نمایش گذاشت. او در بسیاری از مقاطع دوران حضورش روی نیمکت فرانسه، مقابل رسانهها از بازیکنان خود محافظت میکرد و انتقادهای اصلی را متوجه تصمیمهای خودش میدانست. این بار نیز با وجود اشتباههای واضح تعدادی از بازیکنان، از تبدیل آخرین مسابقهاش به جلسه محاکمه آنها خودداری کرد.
سرمربی فرانسه در عین حال گفت چهارمی جام جهانی نتیجه کاملاً ناموفقی نیست، هرچند کسب مدال برنز پایان مناسبتری برای این دوره بود. فرانسه با هدف سومین قهرمانی جهان به آمریکای شمالی رفته بود و پس از شکست دو بر صفر مقابل اسپانیا در نیمهنهایی، شانس حضور در سومین فینال متوالی خود را از دست داد.
دشان بعد از ۱۸۵ بازی و ۱۲۰ پیروزی رفت
براساس آمار رسمی فدراسیون فوتبال فرانسه، دشان دوران خود را با ۱۸۵ مسابقه و ۱۲۰ پیروزی به پایان رساند. بنابراین عدد دقیق آخرین حضور او ۱۸۵ است؛ نه ۱۸۷ که در برخی گزارشهای اولیه منتشر شده بود.
دشان در ژوئیه ۲۰۱۲ سرمربی فرانسه شد. تیم او در جام جهانی ۲۰۱۴ به یکچهارم نهایی رسید، در یورو ۲۰۱۶ نایبقهرمان شد و دو سال بعد جام جهانی روسیه را فتح کرد. فرانسه سپس لیگ ملتهای اروپا ۲۰۲۱ را به دست آورد و در جام جهانی ۲۰۲۲ نیز تا فینال پیش رفت، اما در ضربات پنالتی برابر آرژانتین شکست خورد.
این نتایج باعث شد فرانسه تقریباً در تمام دوران حضور دشان، یکی از مدعیان اصلی تورنمنتهای بزرگ باشد. حتی در دورههایی که سبک محتاطانه او با انتقاد روبهرو میشد، ثبات نتایج و حضور مستمر در مراحل پایانی قابل انکار نبود.
فدراسیون فوتبال فرانسه نیز پس از پایان مسابقه، با انتشار پیامی از دشان قدردانی کرد و نوشت او پس از ۱۸۵ بازی و مسیری که قهرمانی جهان در سال ۲۰۱۸ نقطه اوج آن بود، تیم ملی را ترک میکند. پیام کوتاه پایان گزارش رسمی فدراسیون نیز روشن بود: «ممنون، دیدیه.»
میراثی که با شکست ۶ بر ۴ از بین نمیرود
دشان پیش از تبدیلشدن به پرافتخارترین سرمربی تاریخ تیم ملی فرانسه، یکی از مهمترین بازیکنان این کشور بود. او بهعنوان کاپیتان، جام جهانی ۱۹۹۸ را بالای سر برد و دو سال بعد نیز قهرمان اروپا شد.
با قهرمانی فرانسه در جام جهانی ۲۰۱۸، دشان پس از ماریو زاگالو و فرانتس بکنباوئر به سومین چهره تاریخ تبدیل شد که جام جهانی را هم بهعنوان بازیکن و هم بهعنوان سرمربی فتح میکند. فدراسیون فرانسه مجموع دوران بازی و مربیگری او در تیم ملی را ۲۵ سال خدمت به پیراهن آبی توصیف کرده است.
آخرین مسابقه دشان هیچ شباهتی به فوتبال کنترلشدهای نداشت که بخش مهمی از دوران او را تعریف میکرد. دریافت چهار گل در نیمه اول، شکست در مسابقهای ۱۰ گله و از دست رفتن مدال برنز، پایان مطلوبی برای چنین دوران موفقی نبود.
بااینحال، یک مسابقه نمیتواند میراث ۱۴ ساله او را پاک کند. دشان تیمی را تحویل گرفت که پس از بحرانهای جام جهانی ۲۰۱۰ به بازسازی اعتبار نیاز داشت و آن را به قهرمان جهان و یکی از مدعیان دائمی فوتبال ملی تبدیل کرد. فرانسه در جام جهانی ۲۰۲۶ نیز با شش پیروزی و دو شکست، ۲۰ گل زده و رتبه چهارم مسابقات را ثبت کرد؛ کارنامهای که پایینتر از هدف قهرمانی بود، اما از تداوم حضور این تیم در بالاترین سطح حکایت داشت.
پایان یک دوره، آغاز یک مسئولیت تازه برای فرانسه
شکست مقابل انگلیس در کنار تلخی، یک هشدار مهم برای آینده فرانسه داشت. این تیم همچنان مهاجمانی مانند امباپه، دمبله و بارکولا را در اختیار دارد، اما نمایش نیمه نخست نشان داد استعداد فردی بدون تمرکز، تعادل و سازمان دفاعی کافی نیست.
جانشین دشان تیمی جوان و پرستاره تحویل خواهد گرفت، اما همزمان باید ساختاری را حفظ کند که فرانسه طی بیش از یک دهه با آن به ثبات رسیده است. کنارگذاشتن کامل میراث دشان میتواند پرریسک باشد؛ همانطور که ادامه بدون تغییر تمام ایدههای او نیز پاسخ مناسبی برای نیازهای نسل جدید نخواهد بود.
دشان در آخرین شب حضورش جام یا مدالی به دست نیاورد، اما با پذیرفتن مسئولیت شکست، همان تصویری را از خود باقی گذاشت که در سالهای موفقیت ساخته بود: مربیای سختگیر، نتیجهگرا و وفادار به مجموعه تیم ملی. نتیجه ۶ بر ۴ در تاریخ ثبت خواهد شد، اما قهرمانی ۲۰۱۸، ۱۲۰ پیروزی و تبدیل فرانسه به یکی از باثباتترین تیمهای دوران مدرن، بخش اصلی روایت عصر دشان باقی میماند.
متا دیسکریپشن: دیدیه دشان پس از شکست ۶ بر ۴ فرانسه مقابل انگلیس، مسئولیت نیمه اول فاجعهبار تیمش را پذیرفت؛ بررسی پایان دوران ۱۴ ساله او با ۱۸۵ بازی و ۱۲۰ پیروزی.
