نفت ۱۰۰ دلاری در راه است؟ جهش برنت در هایپرلیکوید با تشدید جنگ ایران و آمریکا

قراردادهای نفتی هایپرلیکوید برخلاف معاملات رسمی بورس‌های کالایی، به‌صورت شبانه‌روزی و در تمام روزهای هفته معامله می‌شوند. به همین دلیل، زمانی که بازارهای سنتی مانند ICE و بورس کالای نیویورک در تعطیلات آخر هفته بسته‌اند، معامله‌گران این پلتفرم می‌توانند به خبرهای سیاسی و امنیتی واکنش فوری نشان دهند. خود هایپرلیکوید نیز این بازارها را به‌عنوان قراردادهای دائمی و قابل معامله به‌صورت ۲۴ ساعته معرفی می‌کند.

بر اساس داده‌های ثبت‌شده هنگام تنظیم گزارش اولیه، حجم ۲۴ ساعته معاملات برنت در هایپرلیکوید به حدود ۵۹ میلیون دلار و حجم معاملات WTI به بیش از ۱۱۱ میلیون دلار رسیده بود. بااین‌حال، این ارقام لحظه‌ای هستند و ممکن است با تغییر قیمت، افزایش موقعیت‌های اهرمی و تسویه معاملات به‌سرعت جابه‌جا شوند.

همچنین باید میان قیمت قرارداد دائمی نفت در هایپرلیکوید و قیمت رسمی قراردادهای آتی تفاوت قائل شد. در پایان معاملات رسمی جمعه ۱۷ ژوئیه، برنت با بیش از چهار درصد افزایش در قیمت ۸۸.۱۰ دلار بسته شد و WTI نیز به ۸۲.۴۹ دلار رسید. هر دو شاخص در طول هفته حدود ۱۶ درصد رشد کردند؛ موضوعی که نشان می‌دهد حرکت صعودی هایپرلیکوید صرفاً یک نوسان محدود در بازار رمزارزها نبوده و با روند بازار جهانی نفت همسو بوده است.

حملات تازه آمریکا حق بیمه جنگ را به نفت بازگرداند

مهم‌ترین عامل رشد قیمت نفت، افزایش دوباره حق بیمه ریسک ژئوپلیتیکی است. گزارش‌های خبری حاکی از آن است که آمریکا برای هشتمین شب متوالی حملاتی را علیه اهداف نظامی و لجستیکی ایران انجام داده است. هم‌زمان، تهران نیز حملات موشکی و پهپادی خود علیه پایگاه‌ها و زیرساخت‌های کشورهای منطقه را ادامه داده است.

شدت گرفتن حملات زمانی نگرانی بازار را بیشتر کرد که دامنه اهداف از مراکز صرفاً نظامی فراتر رفت و پل‌ها، تأسیسات حمل‌ونقل، نیروگاه‌ها و مراکز آب‌شیرین‌کن نیز در معرض حمله قرار گرفتند. کویت از آسیب دیدن تأسیسات حیاتی آب و برق خود خبر داده و کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز سطح آماده‌باش را افزایش داده‌اند.

در تحولی دیگر، آمریکا شمار بیشتری هواپیمای سوخت‌رسان نظامی به اسرائیل اعزام کرده است. گزارش آکسیوس و تأیید منابع اسرائیلی نشان می‌دهد ده‌ها هواپیمای سوخت‌رسان دیگر برای پشتیبانی از احتمال گسترش عملیات نظامی در منطقه مستقر می‌شوند. بازار انرژی این اقدام را نشانه‌ای از آمادگی برای ادامه یا تشدید حملات ارزیابی کرده است.

تا زمانی که طرفین چشم‌انداز روشنی برای بازگشت به آتش‌بس ارائه نکنند، معامله‌گران بخشی از احتمال اختلال طولانی‌مدت در عرضه را در قیمت نفت لحاظ خواهند کرد. این همان عاملی است که می‌تواند حتی بدون کاهش فوری تولید، قیمت‌ها را بالا نگه دارد.

تنگه هرمز؛ حلقه اصلی بحران بازار نفت

تنگه هرمز همچنان مهم‌ترین متغیر بازار جهانی انرژی است. براساس ارزیابی اداره اطلاعات انرژی آمریکا، در سال ۲۰۲۴ روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های نفتی از این آبراه عبور می‌کرد؛ میزانی معادل نزدیک به ۲۰ درصد مصرف جهانی مایعات نفتی.

داده‌های ردیابی کشتی‌ها نشان می‌دهد تردد از هرمز پس از ازسرگیری حملات ایران و آمریکا بار دیگر کاهش یافته است. رویترز گزارش داده در یکی از روزهای اخیر فقط سه عبور ثبت شده که پایین‌ترین میزان از ماه مه محسوب می‌شود. این در حالی است که صادرات نفت و میعانات کشورهای خلیج فارس در ماه ژوئیه ابتدا با بازگشایی موقت مسیر افزایش یافته بود، اما با فروپاشی تفاهم موقت و آغاز دور تازه درگیری‌ها دوباره کند شد.

پیش از جنگ، شمار عبور هفتگی انواع کشتی‌ها از این مسیر بیش از ۷۰۰ مورد بود. حتی در دوره بهبود موقت تردد در پایان ژوئن، تنها ۲۴۲ عبور هفتگی ثبت شد؛ بنابراین جریان کشتیرانی هنوز فاصله زیادی با وضعیت عادی دارد.

کاهش عبور نفتکش‌ها فقط عرضه واقعی را محدود نمی‌کند. افزایش هزینه بیمه جنگ، بالا رفتن کرایه حمل، احتمال آسیب دیدن کشتی‌ها و طولانی شدن زمان تحویل نیز قیمت تمام‌شده هر بشکه نفت را افزایش می‌دهد. در نتیجه حتی محموله‌هایی که از منطقه خارج می‌شوند، ممکن است با هزینه و ریسک بیشتری به پالایشگاه‌های مقصد برسند.

ذخایر نفتی دیگر مانند ابتدای جنگ پر نیست

یکی از عواملی که در ماه‌های نخست بحران مانع جهش پایدار قیمت‌ها شد، آزادسازی ذخایر اضطراری کشورهای مصرف‌کننده بود. آژانس بین‌المللی انرژی در ماه مارس از عرضه ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر اعضای خود برای جبران کمبود ناشی از بحران هرمز خبر داده بود. تحلیلگران از همان زمان هشدار دادند که این ذخایر تنها می‌توانند برای مدتی محدود اثر کاهش عرضه را خنثی کنند.

در آمریکا نیز ذخایر تجاری نفت خام در هفته منتهی به ۱۰ ژوئیه حدود ۱.۶۹ میلیون بشکه کاهش یافت. کاهش ذخایر در شرایط اوج مصرف تابستانی می‌تواند حساسیت بازار به هرگونه اختلال تازه را افزایش دهد، زیرا پالایشگاه‌ها و مصرف‌کنندگان حاشیه امن کمتری برای مقابله با شوک عرضه خواهند داشت.

البته کاهش یک‌هفته‌ای ذخایر به‌تنهایی به معنای بروز بحران نیست، اما زمانی که با افت تردد هرمز، افزایش هزینه حمل و تشدید عملیات نظامی همراه می‌شود، تصویر صعودی‌تری برای بازار ایجاد می‌کند.

آیا الگوی نمودار، نفت ۱۰۰ دلاری را تأیید می‌کند؟

از منظر تحلیل تکنیکال، عبور قیمت از مقاومت ۸۳.۲۵ دلار اهمیت زیادی دارد. این سطح پیش‌تر به‌عنوان سقف مهم بازار عمل کرده بود و تثبیت بالای آن می‌تواند مسیر را برای حرکت به سمت مقاومت‌های بالاتر باز کند.

در نمودار ارائه‌شده، ساختاری شبیه پرچم صعودی و الگوی «فنجان و دسته» مشاهده می‌شود. همچنین قیمت بالاتر از میانگین متحرک نمایی ۵۰روزه قرار گرفته است. در تحلیل کلاسیک، تکمیل این الگوها می‌تواند نشانه ادامه روند صعودی باشد؛ اما اعتبار آنها به تثبیت قیمت بالای مقاومت شکسته‌شده و ادامه حجم معاملات بستگی دارد.

سطح ۹۰ دلار نخستین مانع مهم برنت خواهد بود. عبور قدرتمند از این محدوده می‌تواند اهداف ۹۵ و سپس ۱۰۰ دلار را فعال کند. برخی تحلیلگران بانک آمریکا نیز هشدار داده‌اند که طولانی شدن درگیری و استمرار اختلال در هرمز ممکن است قیمت نفت را به بالای ۱۰۰ دلار برساند.

بااین‌حال، هدف ۱۰۰ دلاری قطعی نیست. در سناریوی کاهش تنش و عادی شدن صادرات منطقه، فشار صعودی می‌تواند به‌سرعت تخلیه شود. برای نمونه، HSBC با فرض بازگشت جریان صادرات خلیج فارس تا پایان سپتامبر، متوسط پیش‌بینی قیمت برنت در سال ۲۰۲۶ را به ۸۰ دلار کاهش داده است.

چه عواملی می‌تواند نفت را به ۱۰۰ دلار برساند؟

رسیدن نفت برنت به ۱۰۰ دلار بیش از آنکه فقط به شکل نمودار وابسته باشد، به وضعیت عرضه واقعی بستگی دارد. توقف طولانی عبور نفتکش‌ها از هرمز، آسیب دیدن تأسیسات تولید یا صادرات، گسترش درگیری به دریای سرخ و هدف قرار گرفتن بنادر یا پایانه‌های نفتی، مهم‌ترین محرک‌های سناریوی صعودی هستند.

در مقابل، ازسرگیری مذاکرات، توافق بر سر عبور امن کشتی‌ها، کاهش حملات به زیرساخت‌ها و استفاده بیشتر عربستان از بندر ینبع در دریای سرخ می‌تواند بخشی از فشار را کاهش دهد. عربستان در واکنش به ناامنی خلیج فارس، بیش از ۷۰ درصد صادرات اخیر خود را به مسیر دریای سرخ منتقل کرده است؛ اما ظرفیت خطوط و بنادر جایگزین برای جبران کامل هرمز کافی نیست.

جمع‌بندی

افزایش قیمت نفت در هایپرلیکوید نشان می‌دهد بازار حتی در تعطیلات رسمی نیز تحولات جنگ ایران و آمریکا را لحظه‌به‌لحظه قیمت‌گذاری می‌کند. جهش برنت به محدوده ۸۸ دلار، رشد ۱۶ درصدی هفتگی شاخص‌های رسمی، کاهش تردد نفتکش‌ها و فرسایش ذخایر اضطراری، همگی احتمال ادامه نوسان‌های شدید را تقویت کرده‌اند.

بااین‌حال، نفت ۱۰۰ دلاری هنوز یک سناریو است، نه نتیجه‌ای قطعی. اگر اختلال در هرمز طولانی شود یا درگیری به بنادر و مسیرهای جایگزین انرژی گسترش یابد، عبور برنت از ۱۰۰ دلار دور از انتظار نخواهد بود. اما هر خبر معتبر درباره آتش‌بس یا بازگشایی مسیرهای صادراتی می‌تواند بخش بزرگی از حق بیمه جنگ را از قیمت نفت خارج کند.

در کوتاه‌مدت، مهم‌ترین شاخص برای معامله‌گران نه فقط تعداد حملات، بلکه میزان واقعی عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، وضعیت ذخایر کشورهای مصرف‌کننده و توان تولیدکنندگان خلیج فارس برای استفاده از مسیرهای جایگزین خواهد بود.