حمله جنجالی فیروز کریمی به اشک‌های مسی؛ «سیاه‌بازی بود، حقش قهرمانی نبود»

شکست آرژانتین در فینال جام جهانی ۲۰۲۶ یکی از تلخ‌ترین شب‌های دوران حرفه‌ای لیونل مسی را رقم زد. کاپیتان ۳۹ ساله آلبی‌سلسته پس از پایان مسابقه و هنگام جشن بازیکنان اسپانیا، نتوانست احساسات خود را کنترل کند و با چشمانی اشکبار مدال نایب‌قهرمانی را دریافت کرد.

درحالی‌که تصاویر گریه مسی به‌سرعت در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، فیروز کریمی در مقام کارشناس یکی از برنامه‌های فارسی‌زبان، واکنشی کاملاً متفاوت نشان داد. سرمربی اسبق استقلال گفت: «به نظرم اشک‌های لیونل مسی سیاه‌بازی است. او فوتبالیست توانمندی محسوب می‌شود، اما قهرمانی حقش نبود. حتی خودش هم می‌دانست که رسیدن به مقام قهرمانی و کاپ جام جهانی در این دوره حقش نبود.» انتشار این اظهارات، بحث تازه‌ای درباره مرز میان نقد فنی و قضاوت درباره احساسات بازیکنان ایجاد کرد.

اسپانیا چگونه دومین قهرمانی جهان را به دست آورد؟

تیم ملی اسپانیا در مسابقه نهایی جام جهانی ۲۰۲۶، آرژانتین را با نتیجه یک بر صفر شکست داد و پس از قهرمانی سال ۲۰۱۰، برای دومین بار جام طلایی را بالای سر برد. فینال در ۹۰ دقیقه قانونی گلی نداشت، اما اخراج انزو فرناندس در وقت‌های تلف‌شده نیمه دوم، شرایط را برای مدافع عنوان قهرمانی دشوارتر کرد.

فران تورس، مهاجم تعویضی اسپانیا، در دقیقه ۱۰۶ گل برتری تیمش را به ثمر رساند. آرژانتین پس از این گل تلاش کرد مسابقه را به تساوی بکشاند، اما تیم ۱۰ نفره لیونل اسکالونی نتوانست موقعیت جدی لازم برای بازگشت را ایجاد کند. اسپانیا نیز با مدیریت دقایق باقی‌مانده، دومین قهرمانی خود در تاریخ جام جهانی را قطعی کرد.

از نظر آماری نیز برتری اسپانیا قابل انکار نبود. لاروخا پیش از آنکه آرژانتین نخستین اقدام خود برای گل‌زنی را ثبت کند، ۲۰ بار به سمت دروازه امیلیانو مارتینس شوت زده بود. آرژانتین در تمام ۹۰ دقیقه قانونی حتی یک شوت نداشت و نخستین تلاشش در دقیقه ۱۱۶، زمانی ثبت شد که هم یک گل عقب بود و هم با یک بازیکن کمتر بازی می‌کرد.

بنابراین بخش فنی اظهارات فیروز کریمی، یعنی شایستگی بیشتر اسپانیا برای قهرمانی، با جریان و آمار مسابقه همخوانی دارد. حتی لیونل مسی و لیونل اسکالونی نیز پس از بازی اذعان کردند که اسپانیا تیم بهتر میدان بوده است.

آیا شایسته نبودن آرژانتین، اشک‌های مسی را غیرواقعی می‌کند؟

جنجال اصلی صحبت‌های فیروز کریمی از جایی آغاز می‌شود که او میان «شایستگی قهرمانی» و «واقعی بودن ناراحتی مسی» ارتباط برقرار می‌کند. اینکه اسپانیا در فینال تیم برتر بوده، یک ارزیابی فنی است که می‌توان آن را با تعداد شوت‌ها، میزان خلق موقعیت، مالکیت و ساختار تاکتیکی مسابقه سنجید؛ اما درباره واقعی یا نمایشی بودن احساسات یک انسان نمی‌توان با همان معیارها حکم داد.

مسی برای سومین بار در دوران حرفه‌ای خود در فینال جام جهانی بازی کرد. او در سال ۲۰۱۴ نیز با شکست برابر آلمان نایب‌قهرمان شده بود، در سال ۲۰۲۲ جام را بالای سر برد و این بار فرصت کسب دومین قهرمانی متوالی را از دست داد. شکست مقابل اسپانیا همچنین احتمالاً آخرین حضور او در جام جهانی را به پایانی تلخ رساند، هرچند مسی هنوز تصمیم رسمی خود درباره آینده در تیم ملی را اعلام نکرده است.

گریه یک ورزشکار پس از شکست لزوماً به این معنا نیست که او خود را شایسته پیروزی می‌داند. ناراحتی می‌تواند حاصل پایان یک مسیر طولانی، از دست رفتن آخرین فرصت، فشار روانی مسابقه، خداحافظی احتمالی از بزرگ‌ترین صحنه فوتبال یا احساس مسئولیت در برابر میلیون‌ها هوادار باشد. از این منظر، پذیرش برتری اسپانیا و ناراحتی از شکست، دو وضعیت متناقض نیستند.

خود مسی نیز پس از مسابقه گفت آرژانتین تمام توانش را به کار گرفت، اما اسپانیا تیم بهتر بود و باید نتیجه را پذیرفت. چنین اظهاراتی نشان می‌دهد کاپیتان آرژانتین شکست را به رسمیت شناخته است؛ بدون آنکه این پذیرش مانع ناراحتی او از پایان مسابقات شود.

«قهرمانی حق مسی نبود» یا قهرمانی حق اسپانیا بود؟

بخش دیگری از اظهارات فیروز کریمی به استفاده از واژه «حق» مربوط است. جام جهانی یک رقابت تیمی است و قهرمانی یا شکست را نمی‌توان فقط به یک بازیکن نسبت داد. همان‌طور که قهرمانی آرژانتین در قطر فقط محصول نمایش مسی نبود، شکست مقابل اسپانیا نیز تنها به عملکرد کاپیتان این تیم ارتباط نداشت.

آرژانتین در فینال نتوانست مسی را در موقعیت‌های مناسب صاحب توپ کند. ستاره شماره ۱۰ در نیمه نخست تنها ۱۵ لمس توپ داشت و در مجموع مسابقه نیز تحت کنترل ساختار دفاعی اسپانیا قرار گرفت. لوئیس دلافوئنته پس از فینال گفت یکی از برنامه‌های اصلی تیمش، محدود کردن اثرگذاری مسی بوده است.

مسی با وجود ناکامی در فینال، جام جهانی موفقی را پشت سر گذاشت. او در ششمین حضور خود در این تورنمنت، هشت گل و چهار پاس گل ثبت کرد و یکی از عوامل اصلی رسیدن آرژانتین به مسابقه نهایی بود. این عملکرد باعث نمی‌شود آرژانتین را شایسته قهرمانی فینال بدانیم، اما نشان می‌دهد قضاوت کلی درباره حضور مسی در جام جهانی نباید تنها براساس نمایش کم‌فروغ او در مسابقه پایانی انجام شود.

فیروز کریمی؛ مربی‌ای با سابقه اظهارنظرهای متفاوت

فیروز کریمی یکی از مربیان باسابقه فوتبال ایران است که هدایت تیم‌هایی مانند پاس، سپاهان، تراکتور، استقلال اهواز و استقلال تهران را در کارنامه دارد. او در فصل ۸۷-۱۳۸۶ سرمربی استقلال بود و در سال‌های فعالیتش، علاوه بر مسائل فنی، به‌دلیل ادبیات متفاوت، شوخی‌ها و اظهارات صریح خود مورد توجه قرار گرفته است.

حضور کریمی در برنامه‌های تحلیلی جام جهانی نیز بارها با جملات پربازدید همراه شد. او در جریان مسابقات درباره تیم ملی ایران، عملکرد تیم‌های بزرگ و مسائل حاشیه‌ای جام جهانی صحبت کرده بود، اما تعبیر «سیاه‌بازی» درباره اشک‌های مسی، احتمالاً یکی از تندترین مواضع او در این دوره محسوب می‌شود.

تفاوت مهم این اظهارنظر با نقدهای معمول فوتبال آن است که کریمی از تحلیل عملکرد مسی فراتر رفت و درباره صداقت واکنش احساسی او داوری کرد. یک کارشناس می‌تواند بگوید مسی در فینال ضعیف بود، آرژانتین برنامه هجومی مناسبی نداشت یا اسپانیا با شایستگی قهرمان شد؛ اما غیرواقعی دانستن اشک‌های یک بازیکن، ادعایی است که اثبات آن تقریباً امکان‌پذیر نیست.

شبی که حق با اسپانیا بود، اما اشک‌های مسی هم عجیب نبود

اسپانیا در فینال تیم برتر بود و نتیجه مسابقه نیز در نهایت همین برتری را بازتاب داد. تیم دلافوئنته بیشتر حمله کرد، موقعیت‌های بیشتری ساخت و حتی پیش از اخراج فرناندس نیز کنترل بازی را در اختیار داشت. قهرمانی دوم لاروخا را باید نتیجه عملکرد جمعی، عمق ترکیب و برتری تاکتیکی این تیم دانست.

بااین‌حال، هیچ‌کدام از این واقعیت‌ها لزوماً اشک‌های مسی را به «سیاه‌بازی» تبدیل نمی‌کند. برای بازیکنی که بخش بزرگی از زندگی خود را در بالاترین سطح فوتبال گذرانده، با تیم ملی کشورش سال‌ها ناکامی را تحمل کرده و در ۳۹ سالگی به آخرین فینال احتمالی خود رسیده است، گریه پس از شکست واکنشی دور از انتظار نیست.

اظهارات فیروز کریمی به‌دلیل صراحت و نام بزرگ مسی به‌سرعت خبرساز شد، اما شاید دقیق‌ترین جمع‌بندی این باشد: قهرمانی حق اسپانیا بود و خود مسی نیز این موضوع را پذیرفت؛ بااین‌حال، درباره واقعی یا نمایشی بودن اشک‌های او نمی‌توان تنها براساس نتیجه یک مسابقه قضاوت کرد.