سفر ۹۵ هزار کیلومتری اینفانتینو در جام جهانی ۲۰۲۶؛ جت خصوصی رئیس فیفا زیر ذره‌بین

جام جهانی ۲۰۲۶ فقط از نظر تعداد تیم‌ها و مسابقات رکوردشکن نبود. برگزاری ۱۰۴ مسابقه با حضور ۴۸ تیم در ۱۶ شهر آمریکا، کانادا و مکزیک، مسئولان فیفا را با یکی از پیچیده‌ترین عملیات‌های حمل‌ونقل تاریخ ورزش مواجه کرد. چهار منطقه زمانی، فاصله‌های چند هزار کیلومتری و برنامه فشرده رقابت‌ها باعث شد سفر هوایی به یکی از اجزای جدایی‌ناپذیر این تورنمنت تبدیل شود.

در این میان، برنامه سفر جیانی اینفانتینو بیش از دیگر مدیران مورد توجه قرار گرفت. بررسی داده‌های پروازی، تصاویر مسابقات و پست‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد رئیس فیفا تا پایان جام جهانی ۵۹ هزار و ۲۸۱ مایل، معادل ۹۵ هزار و ۴۰۳ کیلومتر، با هواپیما سفر کرده است. این مسافت تقریباً ۲.۴ برابر محیط کره زمین است.

اینفانتینو در چند مسابقه جام جهانی حاضر شد؟

اینفانتینو پیش از مسابقه فینال آرژانتین و اسپانیا در ۴۳ بازی حضور یافته بود و با تماشای فینال، تعداد مسابقاتش به ۴۴ رسید. به این ترتیب، رئیس فیفا بیش از ۴۲ درصد از مجموع ۱۰۴ مسابقه جام جهانی را از نزدیک تماشا کرد. او در ۳۱ روز از مجموع ۳۴ روز مسابقه‌ای تورنمنت در یک ورزشگاه حضور داشت.

رئیس فیفا حداقل یک بار به هر ۱۶ ورزشگاه میزبان رفت. ورزشگاه هارد راک میامی با پنج مسابقه، بیشترین میزان حضور او را ثبت کرد. اینفانتینو همچنین در ۱۳ روز مختلف، دو دیدار را در یک روز تماشا کرد؛ برنامه‌ای که در بسیاری از موارد بدون استفاده از جت اختصاصی عملاً امکان‌پذیر نبود.

حضور مستمر رئیس یک نهاد ورزشی در محل مسابقات می‌تواند بخشی از وظایف مدیریتی، دیدار با مقام‌های سیاسی و بررسی نحوه اجرای تورنمنت تلقی شود. با این حال، حجم سفرها و استفاده مکرر از پرواز اختصاصی، بحث درباره مرز میان ضرورت اجرایی و نمایش پرهزینه مدیریتی را افزایش داده است.

جت اختصاصی رئیس فیفا متعلق به چه کسی بود؟

هواپیمای مورد استفاده اینفانتینو یک گلف‌استریم G650 از ناوگان دولت قطر بود که توسط بخش پروازهای خصوصی قطر ایرویز اداره می‌شد. قطر ایرویز نیز یکی از حامیان تجاری جام جهانی و شریک فیفا محسوب می‌شود.

گلف‌استریم G650 از جت‌های تجاری دوربرد و لوکس به شمار می‌رود و امکان پرواز مستقیم میان بسیاری از شهرهای دور از یکدیگر را فراهم می‌کند. دسترسی به چنین هواپیمایی به اینفانتینو اجازه داد در فاصله‌ای کوتاه میان مسابقاتی در شهرهای مختلف جابه‌جا شود و گاهی ظرف یک روز هزاران کیلومتر سفر کند.

هواپیما در جریان جام جهانی از ۲۱ فرودگاه استفاده کرد. علاوه بر فرودگاه‌های بین‌المللی اصلی، برخی سفرها از فرودگاه‌های کوچک‌تر مخصوص هوانوردی عمومی و تجاری، مانند فرودگاه اجرایی فولتون کانتی آتلانتا و اوپا لاکا در میامی انجام شد.

۱۱۵ ساعت پرواز و ۲۳ بار عبور از مرز

مجموع زمان پرواز ثبت‌شده برای سفرهای اینفانتینو به ۱۱۵ ساعت رسید؛ یعنی نزدیک به پنج شبانه‌روز کامل در آسمان. این محاسبه، پروازهای انتقال هواپیما بدون حضور مسافر و ۲۹ ساعت سفر مرتبط با رفت‌وبرگشت او به قطر را شامل نمی‌شود.

این جت تا پایان مرحله نیمه‌نهایی ۲۳ بار از مرزهای بین‌المللی آمریکای شمالی عبور کرد. وجود سه کشور میزبان به این معنا بود که برخی مسیرهای رئیس فیفا علاوه بر پروازهای داخلی، مستلزم تشریفات و هماهنگی‌های بین‌المللی بودند.

طولانی‌ترین پرواز داخل برنامه جام جهانی، مسیر میامی به سیاتل بود که پنج ساعت و ۴۴ دقیقه طول کشید. کوتاه‌ترین پرواز نیز جابه‌جایی ۲۸ دقیقه‌ای از سیاتل به ونکوور در روز ششم ژوئیه بود. اینفانتینو ابتدا دیدار آمریکا و بلژیک را در سیاتل تماشا کرد و روز بعد برای مسابقه سوئیس و کلمبیا در ونکوور حضور یافت.

شلوغ‌ترین روز رئیس فیفا؛ ۹۲۸۹ کیلومتر جابه‌جایی

روز ۲۶ ژوئن پرمسافت‌ترین روز سفر اینفانتینو در جام جهانی بود. هواپیما صبح از میامی به دالاس رفت، سپس راهی سیاتل شد و پس از آن دوباره به میامی بازگشت. مجموع این مسیرها به ۵۷۷۲ مایل یا حدود ۹۲۸۹ کیلومتر رسید.

رئیس فیفا در سیاتل مسابقه مصر و ایران را تماشا کرد و پس از پرواز شبانه، برای دیدار کلمبیا و پرتغال در میامی حاضر شد. این برنامه نشان می‌دهد مدیریت جام جهانی سه‌کشوری تا چه اندازه به حمل‌ونقل سریع و انعطاف‌پذیر وابسته بود.

با این حال، حتی جت اختصاصی نیز نتوانست تمام برنامه‌ها را تضمین کند. هواپیمای اینفانتینو قرار بود برای دیدار رده‌بندی انگلیس و فرانسه از نیوجرسی به میامی برود، اما به دلیل طوفان و اختلال گسترده پروازها در منطقه نیویورک از زمین بلند نشد.

سفرهای اینفانتینو چه ارتباطی با ابعاد جام جهانی داشت؟

جام جهانی ۲۰۲۶ از نظر جغرافیایی با دوره‌های قبلی تفاوت اساسی داشت. در جام جهانی قطر، تقریباً تمام ورزشگاه‌ها در محدوده‌ای کوچک قرار گرفته بودند و جابه‌جایی زمینی میان آنها امکان‌پذیر بود. در آمریکای شمالی، فاصله برخی شهرهای میزبان چند هزار کیلومتر بود و سفر میان شرق و غرب قاره چند ساعت زمان می‌برد.

فیفا هنگام تدوین برنامه مسابقات اعلام کرده بود چیدمان دیدارها با هدف کاهش سفر تیم‌ها و هواداران و افزایش زمان استراحت طراحی شده است. با وجود این، ماهیت سه‌کشوری مسابقات و پراکندگی ورزشگاه‌ها، سطح بالایی از سفرهای هوایی را اجتناب‌ناپذیر کرد.

برنامه فشرده اینفانتینو از یک سو تلاش رئیس فیفا برای حضور در تمام شهرهای میزبان، دیدار با مقام‌ها و نمایش نظارت مستقیم بر تورنمنت را نشان می‌دهد. از سوی دیگر، منتقدان می‌پرسند آیا حضور در دو مسابقه طی یک روز و پروازهای مکرر چند هزار کیلومتری، ضرورتی مدیریتی داشته یا بخشی از سیاست رسانه‌ای رئیس فیفا برای دیده‌شدن در بزرگ‌ترین رویداد ورزشی جهان بوده است.

تناقض جت خصوصی با وعده‌های زیست‌محیطی فیفا

مهم‌ترین انتقاد به سفرهای رئیس فیفا به آثار زیست‌محیطی پروازهای اختصاصی مربوط می‌شود. جت‌های تجاری به دلیل حمل تعداد محدودی مسافر، معمولاً به‌ازای هر مسافر آلایندگی بسیار بیشتری نسبت به پروازهای تجاری دارند. با این حال، در گزارش منتشرشده رقم دقیقی از انتشار کربن هواپیمای اینفانتینو ارائه نشده است؛ بنابراین نمی‌توان بدون اطلاعات مربوط به مصرف سوخت و تعداد سرنشینان، برآورد قطعی اعلام کرد.

این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که فیفا رسماً متعهد شده انتشار کربن ناشی از فعالیت‌ها و رقابت‌های خود را تا سال ۲۰۳۰ به نصف کاهش دهد و تا سال ۲۰۴۰ به انتشار خالص صفر برسد. این تعهد در چارچوب راهبرد اقلیمی فیفا و همسو با توافق پاریس مطرح شده است.

استفاده گسترده رئیس فیفا از جت اختصاصی لزوماً به‌تنهایی تمام سیاست اقلیمی این سازمان را نقض نمی‌کند؛ اما فاصله میان پیام‌های رسمی و رفتار مدیران ارشد را برجسته می‌سازد. سازمانی که از باشگاه‌ها، فدراسیون‌ها و هواداران می‌خواهد ردپای کربن خود را کاهش دهند، ناچار است درباره ضرورت، هزینه و نحوه جبران آلایندگی سفرهای مدیرانش نیز شفاف باشد.

سفر ۹۵ هزار کیلومتری؛ نماد موفقیت لجستیکی یا تجمل مدیریتی؟

سفرهای اینفانتینو را می‌توان از دو زاویه متفاوت ارزیابی کرد. از منظر اجرایی، حضور او در تمام ۱۶ ورزشگاه و بیش از ۴۰ مسابقه، نشانه توان بالای برنامه‌ریزی در تورنمنتی بسیار پراکنده است. رئیس فیفا توانست میان سه کشور و چهار منطقه زمانی حرکت کند و در بخش بزرگی از رویدادها حاضر باشد.

از منظر انتقادی، ۱۱۵ ساعت پرواز با جت اختصاصی، رفت‌وآمدهای چند هزار کیلومتری برای تماشای مسابقات و ارتباط هواپیما با یکی از حامیان مالی فیفا، پرسش‌هایی درباره تجمل، شفافیت و تضاد منافع ایجاد می‌کند. این موضوع به‌ویژه در شرایطی مهم است که فیفا اهداف بلندپروازانه‌ای برای مقابله با تغییرات اقلیمی اعلام کرده است.

در نهایت، سفر ۹۵ هزار کیلومتری جیانی اینفانتینو تنها روایت یک مدیر پرتحرک نیست؛ بلکه تصویری فشرده از جام جهانی ۲۰۲۶ است: تورنمنتی بزرگ‌تر، تجاری‌تر و پیچیده‌تر که در کنار رکوردهای فوتبالی، هزینه‌های لجستیکی و زیست‌محیطی بی‌سابقه‌ای نیز بر جای گذاشت.