شوک طلا به بازار جهانی؛ اونس بالای ۴۰۰۰ دلار ماند، جهش بعدی در راه است؟
بازار جهانی طلا روز سهشنبه ۲۱ ژوئیه ۲۰۲۶ وارد مرحله تازهای از نوسان شد. بهای هر اونس طلای نقدی با رشد ۱.۶ درصدی به ۴۰۷۱ دلار و ۵۹ سنت رسید و قراردادهای آتی طلای آمریکا برای تحویل ماه اوت نیز در محدوده ۴۰۷۶ دلار معامله شدند. بنابراین قیمت ۴۰۴۰ دلاری ثبتشده در ساعات قبلی، خیلی زود جای خود را به نرخهای بالاتر داد.
افزایش قیمت نشان میدهد سطح ۴۰۰۰ دلار، دستکم در کوتاهمدت، دوباره به یکی از مهمترین محدودههای حمایتی بازار تبدیل شده است. یکی از تحلیلگران بازار جهانی نیز معتقد است طلا در حال ساختن یک پایه قیمتی اطراف همین سطح است تا در صورت فراهمشدن شرایط، حرکت صعودی تازهای را آغاز کند. این برداشت یک سناریوی تکنیکال است و تثبیت قطعی حمایت ۴۰۰۰ دلاری به رفتار قیمت در روزهای آینده بستگی دارد.
چرا قیمت جهانی طلا دوباره افزایش یافت؟
مهمترین عامل حمایتکننده از طلا، تداوم نااطمینانیهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه است. با وجود انتشار خبرهایی درباره پیشنهاد میانجیها برای برقراری آتشبس ۱۰روزه میان ایران و آمریکا، حملات متقابل ادامه پیدا کرده و نگرانی درباره گسترش جنگ همچنان از بین نرفته است.
در چنین فضایی، بخشی از سرمایهگذاران داراییهای پرریسک را کاهش میدهند و به بازارهایی مانند طلا پناه میبرند. شورای جهانی طلا نیز تأکید کرده است که این فلز در دورههای فشار و نااطمینانی بازار، بهطور سنتی نقش پناهگاه امن را ایفا میکند؛ هرچند قیمت آن علاوه بر ریسکهای سیاسی، از نرخ بهره، ارزش دلار و جریان سرمایه صندوقها نیز اثر میپذیرد.
نکته مهم این است که بازار به اخبار جنگ مانند روزهای ابتدایی واکنش هیجانی نشان نمیدهد. معاملهگران بهتدریج میان «خبر حمله» و «اثر اقتصادی حمله» تفاوت قائل شدهاند و اکنون بیش از خود درگیری، پیامد آن بر عرضه انرژی، تورم و تصمیمهای بانکهای مرکزی را بررسی میکنند.
نفت چگونه مسیر طلا را تغییر میدهد؟
قیمت نفت پس از رسیدن به بالاترین سطح بیش از یک ماه گذشته، در معاملات سهشنبه کمی کاهش یافت. نفت برنت با افت ۱.۴ درصدی به ۸۸ دلار و یک سنت رسید. نفت خام وستتگزاس اینترمدیت آمریکا نیز در قرارداد سررسید نزدیک حدود ۸۲ دلار و ۲۹ سنت و در قرارداد فعالتر سپتامبر نزدیک ۸۱ دلار و ۵۳ سنت معامله شد.
کاهش نفت نتیجه افزایش امید به تلاشهای دیپلماتیک بود؛ اما ریسک عرضه همچنان بالاست. گزارشها از کاهش عبور کشتیها در تنگه هرمز و تهدید حوثیهای یمن برای ایجاد محاصره دریایی علیه عربستان حکایت دارند. تهدید بابالمندب میتواند جبهه تازهای از اختلال در تجارت و صادرات نفت ایجاد کند و هزینه انتقال انرژی را افزایش دهد.
رابطه نفت و طلا در وضعیت کنونی پیچیده است. جهش نفت معمولاً نگرانی از تورم را بالا میبرد و تقاضا برای طلا را بهعنوان پوشش کاهش ارزش پول تقویت میکند. اما اگر افزایش تورم، بانک مرکزی آمریکا را به بالا بردن نرخ بهره وادار کند، همین اتفاق میتواند به مانعی برای رشد طلا تبدیل شود.
بنابراین نفت گران در مرحله نخست ممکن است قیمت طلا را بالا ببرد؛ اما در مرحله بعد، از مسیر نرخ بهره و تقویت بازده اوراق، فشار معکوسی بر این فلز وارد کند.
تصمیم فدرال رزرو؛ بزرگترین تهدید برای طلای ۴۰۰۰ دلاری
نشست بعدی کمیته بازار آزاد فدرال رزرو در روزهای ۲۸ و ۲۹ ژوئیه برگزار میشود. انتظار غالب بازار این است که نرخ بهره در این نشست بدون تغییر باقی بماند. نرخ هدف وجوه فدرال پس از نشست ۱۷ ژوئن در محدوده ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد تثبیت شد.
با این حال، معاملهگران احتمال افزایش نرخ بهره در نشست ۱۵ و ۱۶ سپتامبر را حدود ۶۴ درصد ارزیابی میکنند. این احتمال از قیمت قراردادهای آتی وجوه فدرال استخراج شده و ممکن است با انتشار آمارهای جدید تورم، اشتغال یا تغییر قیمت نفت جابهجا شود.
افزایش نرخ بهره برای طلا خبر مثبتی نیست. طلا سود دورهای پرداخت نمیکند؛ در حالی که اوراق خزانه و سپردههای دلاری با بالا رفتن نرخ بهره بازده بیشتری ارائه میدهند. در نتیجه سرمایهگذاران ممکن است بخشی از پول خود را از طلا خارج و وارد داراییهای بهرهدار کنند.
این همان «هزینه فرصت نگهداری طلا» است. هرچه نرخ بهره واقعی بالاتر برود، نگهداری طلای بدون سود برای سرمایهگذار پرهزینهتر میشود. همچنین سیاست پولی انقباضی معمولاً از دلار حمایت میکند و افزایش ارزش دلار، خرید طلا را برای دارندگان ارزهای دیگر گرانتر خواهد کرد.
آیا طلا واقعاً یک دارایی ضدتورمی است؟
طلا در افق بلندمدت بهعنوان ابزاری برای حفظ قدرت خرید شناخته میشود، اما واکنش آن به تورم همیشه فوری و یکجهت نیست. اگر تورم بالا برود و بانک مرکزی واکنش ضعیفی نشان دهد، طلا میتواند به دلیل نگرانی از کاهش ارزش پول رشد کند.
اما اگر فدرال رزرو با افزایش شدید نرخ بهره به تورم پاسخ دهد، بازده واقعی اوراق بالا میرود و امکان افت طلا وجود دارد. به همین دلیل، معاملهگران تنها عدد تورم را بررسی نمیکنند؛ بلکه میپرسند بانک مرکزی در برابر آن چه واکنشی نشان خواهد داد.
در شرایط فعلی، سناریوی مطلوب برای طلا این است که تنشهای سیاسی و اقتصادی تقاضای پناهگاه امن را بالا نگه دارند، اما نفت آنقدر افزایش پیدا نکند که فدرال رزرو را به سیاستی بسیار تهاجمیتر وادار کند.
نقره از طلا سبقت گرفت
رشد بازار فلزات گرانبها تنها به طلا محدود نماند. قیمت نقره با جهش ۴.۵ درصدی به ۵۸ دلار و ۹۶ سنت رسید. این رقم بالاتر از محدوده ۵۷ دلاری ثبتشده در ساعات قبلی معاملات بود. پلاتین نیز ۲.۳ درصد افزایش یافت و به ۱۶۳۰ دلار و ۲۱ سنت رسید؛ پالادیوم نیز با رشد ۲.۸ درصدی در محدوده ۱۲۸۸ دلار معامله شد.
رشد همزمان این فلزات را میتوان نشانه افزایش تقاضای عمومی در بازار کالاها دانست؛ اما همه آنها رفتار یکسانی ندارند. نقره و پلاتین علاوه بر نقش سرمایهای، مصرف صنعتی گستردهای دارند و قیمت آنها از وضعیت تولید، صنایع خودروسازی، انرژی خورشیدی و تقاضای کارخانهها نیز اثر میپذیرد.
رشد سریعتر نقره میتواند نشان دهد سرمایهگذاران پس از افزایش طلا، به دنبال داراییهایی با قیمت نسبی پایینتر و ظرفیت نوسان بیشتر رفتهاند. با این حال، نقره معمولاً نوسان شدیدتری از طلا دارد و اصلاح آن نیز میتواند سریعتر باشد.
آیا سطح ۴۰۰۰ دلار به کف جدید طلا تبدیل میشود؟
برای تبدیلشدن محدوده ۴۰۰۰ دلار به یک کف معتبر، طلا باید در چند آزمون متفاوت بالاتر از این سطح باقی بماند. نخستین آزمون، تصمیم فدرال رزرو در پایان ژوئیه است. اگر بانک مرکزی لحن بسیار تهاجمی درباره تورم و نرخهای آینده داشته باشد، امکان فشار دوباره بر طلا وجود دارد.
آزمون دوم به بازار نفت مربوط است. کاهش پایدار نفت و پیشرفت مذاکرات میتواند تقاضای پناهگاه امن را محدود کند؛ اما همزمان با کاهش فشار تورمی، احتمال افزایش نرخ بهره را نیز پایین میآورد. اثر نهایی این اتفاق به واکنش دلار و بازده اوراق بستگی خواهد داشت.
آزمون سوم، سرنوشت درگیری ایران و آمریکا و امنیت تنگه هرمز و بابالمندب است. تشدید بحران در هرکدام از این مسیرها میتواند نفت، هزینه حملونقل و انتظارات تورمی را دوباره بالا ببرد.
پیشبینی قیمت جهانی طلا
در سناریوی صعودی، باقیماندن اونس بالاتر از ۴۰۰۰ دلار و عبور پایدار از محدوده ۴۰۷۰ تا ۴۱۰۰ دلار میتواند خریداران بیشتری را فعال کند. کاهش احتمال افزایش نرخ بهره یا تشدید تنشهای ژئوپلیتیک نیز از این سناریو حمایت خواهد کرد.
در سناریوی میانه، طلا میان ۴۰۰۰ تا ۴۱۰۰ دلار نوسان میکند و بازار تا انتشار تصمیم فدرال رزرو و اخبار روشنتر درباره مذاکرات در حالت انتظار باقی میماند.
در سناریوی نزولی، افت قیمت زیر ۴۰۰۰ دلار و تقویت همزمان دلار و بازده اوراق میتواند زمینه اصلاح عمیقتر را فراهم کند. پیشرفت جدی دیپلماسی و کاهش ریسک عرضه انرژی نیز ممکن است بخشی از تقاضای پناهگاه امن را از بازار خارج کند.
در مجموع، طلا در نقطهای حساس قرار گرفته است. خاورمیانه از یک طرف به تقاضای امن بازار سوخت میرساند و فدرال رزرو از طرف دیگر با تهدید افزایش نرخ بهره، جلوی صعود بدون وقفه را میگیرد. اکنون محدوده ۴۰۰۰ دلار خط اصلی نبرد خریداران و فروشندگان است؛ خطی که حفظ یا شکستهشدن آن میتواند مسیر بعدی بازار جهانی طلا را تعیین کند.