موریاسو تا جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ ماندنی شد؛ «گو اویوا» سرمربی بعدی ژاپن برای جام جهانی ۲۰۳۰

فدراسیون فوتبال ژاپن روز پنجشنبه اول مرداد ۱۴۰۵ به‌صورت رسمی اعلام کرد هاجیمه موریاسو همچنان سرمربی تیم ملی این کشور خواهد بود. دوره جدید فعالیت این مربی کوتاه‌مدت است و تا پایان جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ ادامه پیدا می‌کند؛ رقابت‌هایی که زمستان آینده در عربستان سعودی برگزار خواهد شد.

بر اساس برنامه اعلام‌شده، پس از پایان جام ملت‌های آسیا، گو اویوا، سرمربی کنونی تیم زیر ۲۱ سال ژاپن، جانشین موریاسو می‌شود. فدراسیون ژاپن مأموریت اویوا را ساخت تیمی برای حضور در جام جهانی ۲۰۳۰ تعریف کرده است. او هم‌زمان هدایت تیم زیر ۲۱ سال را نیز حفظ خواهد کرد تا نسل فعلی فوتبال ژاپن را برای المپیک ۲۰۲۸ لس‌آنجلس آماده کند.

نکته قابل‌توجه این است که نام سرمربی آینده ژاپن در برخی گزارش‌های فارسی «تسویوشی اویوا» نوشته شده، اما نام ثبت‌شده او در منابع رسمی فدراسیون فوتبال ژاپن گو اویوا یا Go Oiwa است.

چرا موریاسو بلافاصله کنار گذاشته نشد؟

تمدید کوتاه‌مدت قرارداد موریاسو را می‌توان تصمیمی برای حفظ ثبات تیم ملی ژاپن دانست. فاصله پایان جام جهانی تا آغاز جام ملت‌های آسیا کمتر از هفت ماه است و انتخاب یک سرمربی جدید در این مقطع می‌توانست کادر فنی را با مشکل کمبود زمان برای شناخت بازیکنان، تغییر سیستم و برگزاری اردوهای تدارکاتی روبه‌رو کند.

موریاسو از سال ۲۰۱۸ هدایت تیم ملی ژاپن را بر عهده دارد و بیش از هر مربی دیگری با ساختار فنی، بازیکنان شاغل در اروپا و نسل تازه فوتبال این کشور آشناست. آمار رسمی فدراسیون ژاپن نشان می‌دهد او در ۱۰۸ مسابقه روی نیمکت سامورایی آبی، ۷۴ پیروزی، ۱۶ تساوی و ۱۸ شکست ثبت کرده است.

ادامه حضور او همچنین به ژاپن امکان می‌دهد پروژه جام ملت‌های آسیا را بدون یک تغییر ناگهانی دنبال کند. بااین‌حال، معرفی جانشین از ماه‌ها قبل نشان می‌دهد فدراسیون ژاپن تصمیم گرفته دوران موریاسو پس از مسابقات عربستان به پایان برسد؛ حتی اگر تیم عملکرد موفقی در این رقابت‌ها داشته باشد.

کارنامه ژاپن در جام جهانی ۲۰۲۶

تیم ملی ژاپن در جام جهانی ۲۰۲۶ با هلند، سوئد و تونس در گروه F قرار داشت. شاگردان موریاسو در نخستین مسابقه برابر هلند به تساوی ۲ بر ۲ رسیدند، سپس تونس را با چهار گل شکست دادند و در آخرین دیدار مرحله گروهی مقابل سوئد به نتیجه یک بر یک رضایت دادند.

ژاپن با پنج امتیاز پایین‌تر از هلند در رتبه دوم گروه ایستاد و به مرحله یک‌شانزدهم نهایی صعود کرد. سامورایی آبی در نخستین مرحله حذفی برابر برزیل قرار گرفت و با گل دیرهنگام گابریل مارتینلی، دو بر یک شکست خورد. به این ترتیب، تیمی که پیش از مسابقات با هدف رسیدن به مراحل پایانی وارد جام شده بود، بار دیگر نتوانست یک موفقیت تاریخی در مرحله حذفی ثبت کند.

حذف برابر برزیل شکستی سنگین یا غیرمنتظره نبود، اما برای فدراسیونی که در سال‌های اخیر آشکارا درباره تبدیل‌شدن ژاپن به یکی از قدرت‌های جهانی فوتبال صحبت کرده، توقف در جمع ۳۲ تیم نتیجه‌ای کاملا رضایت‌بخش نیز محسوب نمی‌شود. تصمیم تازه نشان می‌دهد فدراسیون، موریاسو را مسئول پایان‌دادن به پروژه جام ملت‌های آسیا می‌داند، اما دوره چهارساله بعدی را به مربی دیگری خواهد سپرد.

گو اویوا؛ سرمربی آینده ژاپن کیست؟

گو اویوا، مربی ۵۴ ساله ژاپنی، در دوران بازی برای ناگویا گرامپوس، جوبیلو ایواتا و کاشیما آنتلرز به میدان رفت و سه بازی ملی نیز در کارنامه دارد. او پس از پایان دوران بازی، فعالیت مربیگری خود را در کاشیما آغاز کرد و از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ سرمربی این باشگاه بود.

مهم‌ترین موفقیت باشگاهی اویوا به لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۸ مربوط می‌شود. کاشیما آنتلرز تحت هدایت او در دیدار نهایی پرسپولیس را در مجموع دو بازی با نتیجه ۲ بر صفر شکست داد و برای نخستین بار قهرمان آسیا شد. اویوا نیز در همان سال جایزه بهترین مربی مرد آسیا را دریافت کرد.

اویوا از سال ۲۰۲۲ مسئولیت هدایت نسل المپیکی ژاپن را بر عهده داشته است. تیم او در جام ملت‌های زیر ۲۳ سال آسیا ۲۰۲۴ با شکست ازبکستان قهرمان شد و سهمیه المپیک پاریس را به دست آورد. ژاپن در دوره ۲۰۲۶ این رقابت‌ها نیز با اویوا از عنوان قهرمانی خود دفاع کرد. فدراسیون ژاپن در معرفی رسمی این مربی هر دو قهرمانی را در کارنامه او ثبت کرده است.

چرا فدراسیون ژاپن اویوا را انتخاب کرد؟

انتخاب اویوا با راهبرد بلندمدت فوتبال ژاپن همخوانی دارد. بخش مهمی از بازیکنانی که او اکنون در تیم زیر ۲۱ سال هدایت می‌کند، در سال‌های منتهی به جام جهانی ۲۰۳۰ به سن مناسب حضور در تیم بزرگسالان خواهند رسید. به این ترتیب، سرمربی آینده شناخت کاملی از نسل تازه بازیکنان خواهد داشت و فرایند انتقال آنان به تیم ملی بزرگسالان می‌تواند سریع‌تر انجام شود.

اویوا علاوه بر تجربه کار با بازیکنان جوان، سابقه قهرمانی در بالاترین سطح باشگاهی آسیا را دارد. آمار او در لیگ ژاپن نیز شامل ۵۰ پیروزی، ۲۰ تساوی و ۲۰ شکست در ۹۰ مسابقه است؛ آماری که از تجربه قابل‌توجه او در مدیریت یک تیم مدعی حکایت دارد.

فدراسیون ژاپن در واقع به جای جذب یک مربی خارجی مشهور، سراغ گزینه‌ای رفته که سال‌ها در ساختار فنی این کشور فعالیت کرده است. این تصمیم می‌تواند هماهنگی میان تیم‌های پایه و بزرگسالان را افزایش دهد؛ موضوعی که در مسیر ساخت تیم جام جهانی ۲۰۳۰ اهمیت زیادی خواهد داشت.

چالش بزرگ اویوا؛ هدایت هم‌زمان دو تیم

گو اویوا پس از جام ملت‌های آسیا هم‌زمان سرمربی تیم ملی بزرگسالان و تیم زیر ۲۱ سال ژاپن خواهد بود. این مدل می‌تواند بازیکنان جوان را مستقیما به تیم اصلی متصل کند، اما از سوی دیگر فشار کاری قابل‌توجهی بر کادر فنی وارد خواهد کرد.

تیم زیر ۲۱ سال باید برای المپیک ۲۰۲۸ آماده شود و تیم بزرگسالان نیز برنامه انتخابی جام جهانی ۲۰۳۰ را دنبال خواهد کرد. هم‌پوشانی اردوها، مسابقات دوستانه و رقابت‌های رسمی ممکن است فدراسیون را ناچار کند اختیارات بیشتری به دستیاران اویوا بدهد.

این انتخاب در عین حال نشان می‌دهد ژاپن، المپیک ۲۰۲۸ و جام جهانی ۲۰۳۰ را دو پروژه جداگانه نمی‌بیند. هدف، ایجاد یک مسیر واحد است تا بازیکنان نسل المپیک بدون تغییر اساسی در روش تمرین و تفکرات فنی وارد تیم بزرگسالان شوند.

آخرین مأموریت موریاسو در جام ملت‌های آسیا

جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ از هفتم ژانویه تا پنجم فوریه، برابر با ۱۷ دی تا ۱۶ بهمن ۱۴۰۵، در عربستان سعودی برگزار می‌شود. ژاپن در گروه F با قطر، تایلند و اندونزی هم‌گروه است و نخستین مسابقه خود را روز ۱۱ ژانویه برابر اندونزی برگزار می‌کند.

قطر، قهرمان دوره‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۳، جدی‌ترین رقیب ژاپن در این گروه خواهد بود. تایلند و اندونزی نیز در سال‌های اخیر پیشرفت محسوسی داشته‌اند، اما سامورایی آبی همچنان بخت اصلی صدرنشینی گروه به شمار می‌رود.

موریاسو در جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۹ ژاپن را به فینال رساند، اما برابر قطر شکست خورد. تیم او در دوره ۲۰۲۳ نیز با شکست مقابل ایران در مرحله یک‌چهارم نهایی حذف شد. بنابراین قهرمانی در عربستان می‌تواند بهترین پایان ممکن برای دوران طولانی حضور او روی نیمکت ژاپن باشد.

انتقال برنامه‌ریزی‌شده قدرت در فوتبال ژاپن

تصمیم فدراسیون ژاپن نه یک تمدید بلندمدت برای موریاسو و نه برکناری فوری اوست. سامورایی آبی با مربی فعلی برای بازپس‌گیری قهرمانی آسیا تلاش می‌کند، اما هم‌زمان نام سرمربی پروژه جام جهانی ۲۰۳۰ نیز مشخص شده است.

این برنامه انتقالی، ریسک بلاتکلیفی روی نیمکت را کاهش می‌دهد و به اویوا فرصت می‌دهد پیش از آغاز رسمی مأموریتش، وضعیت بازیکنان بزرگسال را زیر نظر بگیرد. موفقیت این مدل به نتیجه جام ملت‌های آسیا، نحوه مدیریت هم‌زمان تیم بزرگسالان و تیم المپیک و توانایی اویوا در انتقال نسل جوان وابسته خواهد بود.

برای موریاسو، عربستان آخرین فرصت کسب مهم‌ترین جامی است که در دوره هشت‌ساله حضورش روی نیمکت ژاپن از دست داده؛ برای اویوا نیز پایان این مسابقات، آغاز مأموریتی خواهد بود که هدف نهایی آن عبور ژاپن از مرزهای همیشگی در جام جهانی است.