قدم اول چهار پرسپولیسی برای مربی‌شدن؛ از کمال و مسلمان تا علیرضا حقیقی

جمعی از بازیکنان شناخته‌شده فوتبال ایران این روزها در دوره مربیگری درجه C کنفدراسیون فوتبال آسیا حضور دارند؛ دوره‌ای که با شرکت ۲۴ نفر در ورزشگاه قیانوری و به میزبانی هیئت فوتبال جنوب‌غرب تهران برگزار می‌شود.

در میان شرکت‌کنندگان، نام چهار بازیکن سابق پرسپولیس بیشتر از دیگران توجه هواداران را به خود جلب کرده است: علیرضا حقیقی، کمال کامیابی‌نیا، محسن مسلمان و محمدرضا خانزاده. اردلان آشتیانی تدریس دوره را بر عهده دارد و سالار امینی نیز مباحث مربوط به آمادگی جسمانی و بدنسازی فوتبال را ارائه می‌کند.

حضور هم‌زمان این چهار بازیکن در کلاس مربیگری، تصویری متفاوت از نسل‌های گذشته پرسپولیس ایجاد کرده است؛ بازیکنانی که زمانی برای به‌دست‌آوردن جایگاه در ترکیب اصلی رقابت می‌کردند، اکنون کنار یکدیگر نشسته‌اند تا اصول هدایت تیم، طراحی تمرین و مدیریت بازیکنان را بیاموزند.

کمال کامیابی‌نیا؛ خداحافظی با فوتبال و آغاز مسیر تازه

حضور کمال کامیابی‌نیا در این دوره بیش از سایر نفرات مورد توجه قرار گرفته است؛ زیرا هافبک سابق پرسپولیس تنها یک روز پیش از انتشار تصاویر کلاس، به‌صورت رسمی پایان دوران بازیگری خود را اعلام کرد.

کامیابی‌نیا در ۳۷سالگی با انتشار پیامی از فوتبال خداحافظی کرد. او هشت فصل برای پرسپولیس به میدان رفت و ۲۳۶ بازی با پیراهن این تیم انجام داد. شش قهرمانی لیگ برتر، دو قهرمانی جام حذفی و چهار قهرمانی سوپرجام در کارنامه او با پرسپولیس ثبت شده است.

این آمار کامیابی‌نیا را به یکی از پرافتخارترین بازیکنان تاریخ معاصر پرسپولیس تبدیل می‌کند. او بخش مهمی از دوران سلطه سرخ‌ها بر فوتبال ایران را در خط میانی تجربه کرد و زیر نظر مربیانی با تفکرات متفاوت به میدان رفت.

کامیابی‌نیا در زمین بیشتر به‌عنوان هافبک دفاعی، بازیکن جنگنده و مهره‌ای مسئولیت‌پذیر شناخته می‌شد. شناخت او از ساختار دفاعی، پرس، پوشش فضا و حفظ تعادل تیم می‌تواند در دوران مربیگری به یک مزیت تبدیل شود؛ هرچند انتقال تجربه بازی به نیمکت، به آموزش، مطالعه و فعالیت عملی طولانی‌مدت نیاز دارد.

شرکت در دوره C آسیا نشان می‌دهد کامیابی‌نیا نمی‌خواهد پس از خداحافظی برای مدتی طولانی از فضای فوتبال دور بماند. مقصد نخست او ممکن است آکادمی‌ها، تیم‌های پایه یا حضور به‌عنوان دستیار باشد؛ مسیری که بسیاری از بازیکنان سابق برای کسب تجربه از آن عبور می‌کنند.

محسن مسلمان پیش از دریافت مدرک هم وارد کادر پرسپولیس شد

شرایط محسن مسلمان با دیگر شرکت‌کنندگان متفاوت است. او پیش از حضور در این دوره، فعالیت عملی خود را در مربیگری آغاز کرده و به کادر فنی تیم امید پرسپولیس اضافه شده است.

باشگاه پرسپولیس در بهار ۱۴۰۵ رسماً حضور مسلمان در کادر تیم امید را تأیید کرد. بهادر عبدی، سرمربی تیم امید، تجربه این هافبک سابق را برای بازیکنان جوان مفید دانست و خود مسلمان نیز اعلام کرد از بازگشت به پرسپولیس در نقش مربی استقبال کرده است.

به این ترتیب، شرکت در دوره C آسیا برای مسلمان فقط مقدمه‌ای برای یک تصمیم احتمالی نیست؛ بلکه بخشی از روند رسمی‌کردن و توسعه فعالیتی است که پیش‌تر آن را آغاز کرده است.

مسلمان در دوران بازی به قدرت پاس‌دادن، دید مناسب و طراحی حملات شهرت داشت. هواداران پرسپولیس او را با لقب «مهندس» به یاد می‌آورند؛ هافبکی که در دوره موفق سرخ‌ها وظیفه ارتباط میان خط میانی و مهاجمان را بر عهده داشت.

اکنون پرسش جذاب این است که آیا همان خلاقیت و درک فضایی می‌تواند در نقش مربی نیز به او کمک کند؟ یک بازی‌ساز معمولاً مسابقه را از زاویه متفاوتی می‌بیند، اما مربیگری نیازمند مهارت‌هایی فراتر از شناخت فنی است؛ از مدیریت گروه و برقراری ارتباط گرفته تا طراحی تمرین، تحلیل حریف و تصمیم‌گیری زیر فشار.

فعالیت در تیم امید می‌تواند محیط مناسبی برای مسلمان باشد تا این توانایی‌ها را بدون فشار سنگین فوتبال بزرگسالان توسعه دهد.

علیرضا حقیقی از دروازه به سمت نیمکت می‌رود؟

علیرضا حقیقی یکی دیگر از چهره‌های مهم این کلاس است. دروازه‌بان سابق تیم ملی و پرسپولیس، پس از سال‌ها حضور در فوتبال ایران و اروپا، اکنون آموزش مربیگری را نیز آغاز کرده است.

حقیقی در فصل گذشته عضو خیبر خرم‌آباد بود و با پایان رقابت‌های لیگ، قراردادش با این باشگاه به پایان رسید. بااین‌حال، حضور او در کلاس مربیگری را نباید بدون اعلام رسمی خودش به معنای خداحافظی قطعی از بازی دانست. بازیکنان زیادی در سال‌های پایانی دوران حرفه‌ای، هم‌زمان مدارک مربیگری خود را دریافت می‌کنند تا برای آینده آماده باشند.

تجربه حقیقی برای ورود به مربیگری ویژگی متفاوتی دارد. او سال‌ها در پست دروازه‌بانی فعالیت کرده و تجربه حضور در تیم ملی، جام جهانی و فوتبال خارج از ایران را دارد.

دروازه‌بانان معمولاً از پشت خط دفاع، تصویر کامل‌تری از آرایش تیم، فاصله خطوط و نحوه شکل‌گیری حملات حریف مشاهده می‌کنند. به همین دلیل، تعداد قابل توجهی از آنها پس از پایان دوران بازی به مربیگری دروازه‌بانان یا فعالیت فنی روی می‌آورند.

هنوز مشخص نیست حقیقی قصد دارد مسیر مربیگری عمومی را ادامه دهد یا در آینده به‌صورت تخصصی در حوزه دروازه‌بانی فعالیت کند. مدرک C آسیا می‌تواند پایه مشترک لازم برای هر دو مسیر را در اختیار او قرار دهد.

محمدرضا خانزاده و تجربه بازی در خط دفاع

محمدرضا خانزاده نیز در میان شرکت‌کنندگان دوره دیده می‌شود. مدافع سابق پرسپولیس در سال‌های فعالیت خود تجربه حضور در تیم‌های مختلف فوتبال ایران را به دست آورد و اکنون نخستین مراحل آموزشی برای ورود احتمالی به مربیگری را طی می‌کند.

مدافعان مرکزی به‌طور معمول شناخت دقیقی از سازمان‌دهی خط دفاع، پوشش، یارگیری، بازی هوایی و هماهنگی با دروازه‌بان دارند. این تجربه می‌تواند برای فعالیت به‌عنوان مربی تیم‌های پایه یا دستیار فنی ارزشمند باشد.

بااین‌حال، همانند علیرضا حقیقی، صرف حضور خانزاده در دوره مربیگری نباید به‌عنوان اعلام پایان قطعی دوران بازی یا آغاز فوری فعالیت در یک تیم حرفه‌ای تعبیر شود. دریافت مدرک، تنها یکی از مراحل آماده‌شدن برای آینده است.

مدرک مربیگری C آسیا چه اعتباری دارد؟

دوره C آسیا یکی از مدارک پایه مربیگری فوتبال در ساختار کنفدراسیون فوتبال آسیاست. هدف آن آموزش اصول ابتدایی هدایت تیم، طراحی تمرین، توسعه مهارت‌های پایه بازیکنان و آشنایی با مسئولیت‌های مربی است.

کنفدراسیون فوتبال آسیا، مدرک C را نقطه شروع مسیر رسمی مربیگری معرفی می‌کند. دارندگان این مدرک پس از کسب تجربه و برآورده‌کردن شرایط لازم می‌توانند برای دوره B و سپس A اقدام کنند. بالاترین سطح نیز مدرک حرفه‌ای یا Pro آسیاست.

بنابراین دریافت مدرک C به این معنا نیست که یک بازیکن سابق بلافاصله شرایط هدایت تیم بزرگسالان پرسپولیس یا یک تیم لیگ برتری را پیدا می‌کند. این مدرک بیشتر آغاز مسیری چندمرحله‌ای است که باید با ساعت‌های مربیگری عملی، تجربه حضور در تیم‌ها و دریافت مدارک بالاتر تکمیل شود.

بازیکنان باتجربه ممکن است دانش زیادی از مسابقه داشته باشند، اما دوره‌های رسمی کمک می‌کنند این دانش را به روش‌های قابل آموزش تبدیل کنند. بازیکن در زمین عمدتاً مسئول عملکرد خودش است؛ در حالی که مربی باید برای یک گروه کامل برنامه‌ریزی کند.

چرا ستاره‌های سابق از تیم‌های پایه شروع می‌کنند؟

آکادمی‌ها و تیم‌های پایه معمولاً بهترین نقطه ورود برای بازیکنان تازه‌وارد به مربیگری هستند. آنها در این سطح فرصت دارند طراحی جلسات تمرینی، آموزش تکنیک، مدیریت بازیکنان جوان و بررسی پیشرفت فردی را تجربه کنند.

محسن مسلمان با حضور در تیم امید پرسپولیس همین مسیر را آغاز کرده است. این احتمال وجود دارد که کامیابی‌نیا و دیگر نفرات نیز پس از پایان دوره، ابتدا به‌عنوان دستیار یا مربی رده‌های سنی فعالیت کنند.

حضور چهره‌های محبوب سابق در آکادمی یک مزیت دیگر نیز دارد: بازیکنان نوجوان با مربیانی کار می‌کنند که تجربه حضور در ورزشگاه‌های بزرگ، مسابقات حساس و فضای پرفشار فوتبال حرفه‌ای را دارند.

البته شهرت دوران بازی تضمین‌کننده موفقیت در مربیگری نیست. تاریخ فوتبال بازیکنان بزرگی را دیده که نتوانسته‌اند به مربیان موفقی تبدیل شوند و در مقابل، مربیان بزرگی نیز وجود داشته‌اند که دوران بازی چندان مطرحی نداشتند.

نسل تازه مربیان پرسپولیسی در راه است؟

طی سال‌های اخیر تعداد بیشتری از بازیکنان نسل‌های گذشته پرسپولیس وارد مربیگری، مدیریت تیم یا فعالیت در آکادمی شده‌اند. اضافه‌شدن هم‌زمان چهار چهره دیگر به دوره آموزشی می‌تواند این روند را تقویت کند.

کامیابی‌نیا تجربه سال‌های قهرمانی و مدیریت فشار در تیمی پرهوادار را دارد. مسلمان از دانش بازی‌سازی و فوتبال هجومی برخوردار است. حقیقی فوتبال را از نگاه یک دروازه‌بان ملی‌پوش تجربه کرده و خانزاده شناخت خود را از بازی دفاعی به کلاس می‌آورد.

ترکیب این تجربه‌ها با آموزش رسمی می‌تواند در آینده مربیانی با تخصص‌های متفاوت به فوتبال ایران معرفی کند. بااین‌حال، قضاوت درباره آینده آنها هنوز زود است. فاصله میان نشستن در کلاس C و قرارگرفتن روی نیمکت یک تیم حرفه‌ای، با سال‌ها آموزش و تجربه پر می‌شود.

تصاویر این کلاس برای هواداران پرسپولیس معنایی فراتر از یک دوره آموزشی دارد. بازیکنانی که روزگاری با پیراهن قرمز در زمین دیده می‌شدند، اکنون برای مرحله بعدی زندگی ورزشی خود آماده می‌شوند.

شاید چند سال دیگر یکی از همین نفرات روی نیمکت یک تیم لیگ برتری یا حتی پرسپولیس دیده شود. فعلاً نخستین قدم برداشته شده است: خداحافظی تدریجی با نقش بازیکن و آغاز یادگیری برای هدایت نسل بعدی.

.