دو دلال سرشناس فوتبال ایران زیر ذرهبین؛ بازار نقلوانتقالات تکان میخورد؟
فعالیت دو واسطه شناختهشده فوتبال ایران در آستانه بررسی قانونی قرار گرفته است؛ خبری که میتواند فراتر از سرنوشت دو فرد، نحوه مذاکره مدیران باشگاهها، ثبت قرارداد بازیکنان و پرداخت حقالزحمه کارگزاران را تحت تأثیر قرار دهد. هنوز نام این افراد، جزئیات اتهامات احتمالی یا نتیجه بررسیها بهصورت رسمی منتشر نشده است؛ بنابراین در شرایط فعلی تنها میتوان از آغاز یک فرآیند نظارتی سخن گفت، نه اثبات تخلف یا صدور حکم.
۱۷:۳۵ - ۰۲ مرداد ۱۴۰۵
وانانیوز|
بر اساس گزارش منتشرشده، ارکان قضایی فوتبال با همکاری نهادهای ذیصلاح قصد دارند فعالیت دو واسطه فعال در بازار نقلوانتقالات را بررسی کنند. این خبر در مقطعی مطرح شده که افزایش قابلتوجه رقم قرارداد بازیکنان و شکلگیری برخی توافقهای بحثبرانگیز، حساسیت نهادهای نظارتی را بیشتر کرده است. گزارشهای تازه از بازار تابستانی نیز از افزایش شدید بعضی قراردادها و ورود نهادهای نظارتی به بررسی قراردادهای مشکوک حکایت دارند.
هنوز هیچ تخلفی اثبات نشده است
مهمترین نکته درباره این پرونده، تفاوت میان «بررسی فعالیت» و «اثبات تخلف» است. در خبر اولیه، نه اسامی دو واسطه اعلام شده، نه جزئیات مستندات منتشر شده و نه حکمی از سوی کمیته اخلاق، کمیته وضعیت بازیکنان یا مرجع قضایی در دسترس قرار گرفته است. بنابراین نسبتدادن فساد، دریافت پول غیرقانونی یا دخالت غیرمجاز به اشخاص مشخص، پیش از پایان رسیدگی، قابل استناد نیست.
فرآیند بررسی میتواند شامل مطالعه قراردادهای نمایندگی، مسیر پرداخت کمیسیون، رابطه واسطهها با مدیران باشگاهها، نحوه معرفی بازیکنان و انطباق فعالیت آنها با مقررات کارگزاران باشد. نتیجه این بررسی ممکن است به مختومهشدن پرونده، تذکر، محرومیت ورزشی یا ارجاع به مرجع دیگری منجر شود؛ اما در وضعیت فعلی هیچیک از این نتایج قطعی نیست.
همین احتیاط درباره انتشار نام افراد نیز ضروری است. تا زمانی که یک مرجع رسمی اسامی و نتیجه پرونده را اعلام نکند، گمانهزنی در شبکههای اجتماعی ممکن است به انتساب تخلف به افراد بیارتباط و ایجاد مسئولیت حقوقی منجر شود.
واسطه رسمی با دلال غیرمجاز چه تفاوتی دارد؟
در ادبیات روزمره فوتبال ایران، تقریباً هر فردی که در جابهجایی بازیکنان نقش داشته باشد «دلال» نامیده میشود؛ درحالیکه مقررات میان کارگزار دارای مجوز و واسطه غیررسمی تفاوت قائل است.
کمیته وضعیت بازیکنان فدراسیون فوتبال مسئول نظارت بر مقررات نقلوانتقالات داخلی و خارجی و روابط مربوط به کارگزاران است. مقررات ملی کارگزاران نیز برای فعالیت رسمی، تعهدات قراردادی، نحوه نمایندگی و رسیدگی به تخلفات چارچوب مشخصی در نظر گرفته است.
فردی که بهصورت رسمی نماینده بازیکن یا مربی است، باید رابطه خود را در قالب قرارداد معتبر ثبت کند. همچنین در دستورالعمل ثبت قراردادها پیشبینی شده است که در صورت دخالت وکیل یا کارگزار رسمی در انعقاد قرارداد، مشخصات و نقش او در فرآیند ثبت اعلام شود.
مشکل از جایی آغاز میشود که اشخاص فاقد مجوز یا افراد پشتپرده، بدون درج نام در قراردادها میان بازیکن و باشگاه واسطهگری میکنند؛ یا یک فرد همزمان بر تصمیم مدیر باشگاه، انتخاب بازیکن و تعیین رقم قرارداد اثر میگذارد. در چنین شرایطی، امکان ایجاد تعارض منافع، دریافت کمیسیون پنهان یا تحمیل بازیکن به باشگاه افزایش مییابد.
پرونده دو واسطه چه مسائلی را میتواند روشن کند؟
تا زمان اعلام رسمی، نمیتوان موضوع دقیق رسیدگی را مشخص کرد؛ اما بررسی یک واسطه نقلوانتقالاتی معمولاً چند محور اصلی دارد:
| محور احتمالی بررسی | پرسش کلیدی |
|---|---|
| مجوز فعالیت | آیا فرد دارای مجوز معتبر کارگزاری بوده است؟ |
| قرارداد نمایندگی | آیا رابطه با بازیکن یا مربی بهصورت رسمی ثبت شده؟ |
| حقالزحمه | مبلغ کمیسیون چگونه و از سوی چه کسی پرداخت شده؟ |
| تعارض منافع | آیا واسطه همزمان برای دو طرف یک قرارداد فعالیت کرده؟ |
| نقش مدیران باشگاه | آیا مدیر یا عضو هیئتمدیره ارتباط مالی یا غیرشفافی داشته؟ |
| قراردادهای جانبی | آیا متمم، توافق پنهان یا پرداخت خارج از قرارداد وجود داشته؟ |
| منافع ورزشی باشگاه | آیا جذب بازیکن بر اساس نیاز فنی انجام شده یا نفوذ واسطه؟ |
ورود نهادهای نظارتی به قراردادهای صوری و متممهای پنهان پیش از این نیز مطرح شده بود. رئیس سازمان بازرسی کشور در خرداد ۱۴۰۵ به موضوع متممها و قراردادهای صوری در لیگ برتر اشاره کرده بود؛ مسئلهای که نشان میدهد تمرکز نظارتی تنها روی رقم درجشده در قرارداد اصلی نیست و توافقهای خارج از سامانه نیز میتواند مورد بررسی قرار گیرد.
چرا مدیران باشگاهها نیز باید پاسخگو باشند؟
تمرکز صرف بر واسطهها میتواند تصویر ناقصی از بازار نقلوانتقالات ارائه دهد. هیچ قرارداد رسمی بدون امضای مدیرعامل یا مقام مجاز باشگاه نهایی نمیشود. اگر بازیکنی با مبلغی نامتعارف جذب شده، قرارداد جانبی داشته یا واسطهای بدون مجوز در مذاکرات حضور یافته، باید نقش مدیران تصمیمگیرنده نیز بررسی شود.
واسطه ممکن است بازیکنی را معرفی کند یا برای افزایش رقم قرارداد فشار بیاورد، اما مدیر باشگاه مسئول حفاظت از منابع مالی مجموعه است. باشگاههای دولتی یا وابسته به نهادهای عمومی نیز در برابر نحوه هزینهکرد بودجه، مسئولیت مضاعف دارند.
به همین دلیل، نتیجه مؤثر یک پرونده نظارتی نباید فقط به محرومکردن یک یا دو واسطه محدود شود. چنانچه ارتباط غیرشفافی میان واسطه و مدیر باشگاه وجود داشته باشد، رسیدگی باید تمام زنجیره تصمیمگیری را در بر بگیرد؛ از فرد معرفیکننده بازیکن تا کسانی که قرارداد را تأیید و پرداخت را انجام دادهاند.
افزایش قیمتها چه ارتباطی با فعالیت دلالان دارد؟
افزایش دستمزد بازیکنان همیشه ناشی از دخالت واسطهها نیست. تورم، رشد نرخ ارز، محدودبودن بازیکنان باکیفیت و رقابت باشگاههای مدعی میتواند قیمتها را بهطور طبیعی بالا ببرد. بااینحال، شبکههای واسطهگری غیرشفاف قادرند این روند را تشدید کنند.
یک واسطه ممکن است با انتقال همزمان چند پیشنهاد غیرقطعی به بازیکن، فضای رقابت مصنوعی ایجاد کند. مدیر باشگاه نیز برای جلوگیری از انتقال بازیکن به رقیب، رقم پیشنهادی خود را افزایش میدهد. در نهایت ممکن است قراردادی بسته شود که ارتباطی با کیفیت فنی، سن، سابقه مصدومیت یا ارزش واقعی بازیکن ندارد.
گزارشهای اخیر نیز از دوبرابرشدن احتمالی بعضی قراردادها نسبت به فصل قبل و تحمیل هزینههای سنگین به باشگاهها خبر دادهاند. البته برای اثبات ارتباط مستقیم میان این افزایشها و پرونده دو واسطه، باید منتظر نتیجه بررسی رسمی ماند.
آیا این پرونده بازار نقلوانتقالات را تغییر میدهد؟
نخستین اثر احتمالی، محتاطترشدن مدیران باشگاههاست. مدیرانی که پیشتر مذاکرات را از طریق روابط غیررسمی انجام میدادند، ممکن است از این پس بر ثبت مکاتبات، قرارداد نمایندگی و پرداخت شفاف کمیسیون تأکید بیشتری داشته باشند.
اثر دوم میتواند کاهش فعالیت افراد فاقد مجوز باشد. فدراسیون پیشتر بر همکاری با ایجنتهای رسمی تأکید کرده و آزمونهایی برای صدور مجوز برگزار کرده است. جدیشدن رسیدگیها میتواند باشگاهها و بازیکنان را وادار کند پیش از مذاکره، وضعیت مجوز فرد واسطه را بررسی کنند.
اثر سوم، روشنشدن قراردادهای جانبی خواهد بود. چنانچه نهادهای نظارتی به گردش مالی، متممهای ثبتنشده و حقالزحمه واسطهها دسترسی داشته باشند، امکان مقایسه رقم واقعی پرداختی با مبلغ ثبتشده در سامانه فراهم میشود.
بااینحال، یک پرونده بهتنهایی ساختار بازار را اصلاح نمیکند. شفافیت پایدار به انتشار فهرست کارگزاران مجاز، ثبت اجباری تمام کمیسیونها، اعلام نقش واسطه در هر قرارداد و پاسخگویی مدیران باشگاه نیاز دارد.
برخورد مقطعی یا آغاز یک اصلاح جدی؟
بازار نقلوانتقالات فوتبال ایران سالهاست با اتهامهایی مانند قراردادهای غیرواقعی، پرداختهای خارج از قرارداد، نفوذ واسطهها و رقابت ناسالم مدیران روبهرو است. رسیدگی به فعالیت دو چهره شناختهشده میتواند پیام بازدارندهای داشته باشد، اما تأثیر واقعی آن به نحوه ادامه پرونده بستگی دارد.
چنانچه نتیجه بررسی با مستندات روشن و رعایت حقوق افراد اعلام شود، اعتماد عمومی به سازوکار نظارتی افزایش خواهد یافت. در مقابل، انتشار خبرهای مبهم بدون اعلام نتیجه نهایی، فقط موجی از شایعات و اتهامزنی ایجاد میکند.
در مقطع کنونی، تنها واقعیت قابل اتکا این است که فعالیت دو واسطه مورد توجه نهادهای نظارتی قرار گرفته است. نام آنها و ماهیت تخلفات احتمالی هنوز رسماً اعلام نشده و هرگونه قضاوت قطعی زودهنگام خواهد بود. آزمون اصلی برای فوتبال ایران، صرفاً تشکیل پرونده نیست؛ بلکه مشخصشدن مسیر پول، مسئولیت مدیران و ایجاد سازوکاری است که قراردادهای آینده را شفافتر و قابلپیگیری کند.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
