پایان امید مس رفسنجان برای لیگ برتر؟ CAS دستور موقت را رد کرد

پرونده جنجالی پلی‌آف لیگ برتر ایران به مرحله‌ای تعیین‌کننده رسیده است. بر اساس گزارش منتشرشده درباره تصمیم دادگاه داوری ورزش، قاضی ارشد CAS توجیهات ارائه‌شده از سوی باشگاه مس رفسنجان را برای صدور دستور موقت کافی ندانسته و درخواست این باشگاه را رد کرده است. مس امیدوار بود با دریافت چنین دستوری، اجرای آثار مسابقه پلی‌آف و کنار گذاشته شدن نامش از لیگ برتر تا زمان رسیدگی نهایی متوقف شود؛ اتفاقی که اکنون رخ نداده است.

اهمیت این تصمیم زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم قرعه‌کشی فصل ۱۴۰۶-۱۴۰۵ لیگ برتر ساعت ۱۶ روز سه‌شنبه ۶ مرداد در هتل المپیک تهران برگزار می‌شود. سازمان لیگ اعلام کرده دوره بیست‌وششم با حضور ۱۸ تیم از روز جمعه ۲۳ مرداد آغاز خواهد شد. به همین دلیل، فاصله زمانی کوتاه تا قرعه‌کشی تقریباً امکان هرگونه تغییر عملی در فهرست تیم‌ها را از مس رفسنجان گرفته است.

رد دستور موقت CAS دقیقاً چه معنایی دارد؟

در پرونده‌های ورزشی، دستور موقت با رأی نهایی تفاوت دارد. باشگاهی که چنین درخواستی را مطرح می‌کند، از دادگاه می‌خواهد تا پیش از بررسی کامل اصل اختلاف، اجرای یک تصمیم را متوقف کند یا شرایط موجود را به‌صورت موقت حفظ کند.

طبق ماده R37 مقررات دادگاه داوری ورزش، برای صدور دستور موقت سه موضوع اصلی بررسی می‌شود: احتمال ورود خسارت جبران‌ناپذیر به درخواست‌کننده، شانس موفقیت او در اصل پرونده و برتری منافع متقاضی نسبت به منافع طرف مقابل. دادگاه همچنین ابتدا باید صلاحیت اولیه خود را برای رسیدگی احراز کند.

بنابراین، رد درخواست مس می‌تواند به این معنا باشد که قاضی دست‌کم یکی از این شرایط را احراز نکرده است. از آنجا که متن کامل تصمیم CAS درباره این پرونده در دسترس عمومی قرار نگرفته، نمی‌توان با قطعیت گفت کدام استدلال مس ناکافی تشخیص داده شده است. عبارت مطرح‌شده در گزارش‌های داخلی، به کافی نبودن توجیهات باشگاه برای دریافت حمایت فوری اشاره دارد.

نکته مهم آن است که این تصمیم به‌تنهایی الزاماً اصل شکایت مس رفسنجان را مختومه نمی‌کند. ممکن است رسیدگی ماهوی ادامه پیدا کند و دادگاه در آینده درباره قانونی یا غیرقانونی بودن تصمیم فدراسیون فوتبال رأی بدهد؛ اما تا آن زمان، مصوبه داخلی فوتبال ایران و آثار ناشی از برگزار نشدن پلی‌آف پابرجا خواهد ماند.

داستان پلی‌آف مس رفسنجان و صنعت نفت چه بود؟

پس از نیمه‌تمام ماندن فصل گذشته لیگ برتر و تصمیم هیئت‌رئیسه فدراسیون فوتبال برای افزایش تعداد تیم‌ها به ۱۸ باشگاه، مقرر شد تیم انتهای جدول لیگ برتر با تیم سوم لیگ دسته اول یک مسابقه پلی‌آف برگزار کند. مس رفسنجان در جایگاه آخر لیگ برتر قرار داشت و صنعت نفت آبادان نیز با ۶۰ امتیاز و قرار گرفتن در رتبه سوم لیگ آزادگان، حریف این تیم شد.

قرار بود دو تیم از ساعت ۱۸:۴۵ چهارشنبه ۳۱ تیر در ورزشگاه شهدای شهر قدس به مصاف یکدیگر بروند و برنده، آخرین سهمیه فصل جدید لیگ برتر را به دست آورد. صنعت نفت در ورزشگاه حاضر شد، بازیکنانش گرم کردند و تشریفات مسابقه را انجام دادند، اما اعضای تیم مس رفسنجان به ورزشگاه نرفتند. در نتیجه، مسابقه عملاً برگزار نشد و تعیین نتیجه آن به مراجع انضباطی فوتبال ایران واگذار شد.

سازمان لیگ پس از این اتفاق، تصاویر جشن صعود صنعت نفت آبادان را در پایگاه رسمی خود منتشر کرد و این تیم اکنون به‌عنوان آخرین عضو لیگ ۱۸ تیمی معرفی شده است. این روند نشان می‌دهد ساختار اجرایی مسابقات، صنعت نفت را تیم لیگ برتری فصل آینده در نظر گرفته است.

استدلال حقوقی مس رفسنجان چه بود؟

باشگاه مس از ابتدا تأکید داشت مسابقه پلی‌آف در مقررات اعلام‌شده پیش از شروع فصل وجود نداشته و اضافه کردن آن پس از آغاز یا توقف مسابقات، به معنای تغییر قواعد رقابت در میانه مسیر است.

مس در نامه اعتراضی خود به مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، به اصولی مانند ثبات مقررات، امنیت حقوقی، انتظارات مشروع باشگاه‌ها، منع عطف‌به‌ماسبق شدن مقررات و عدالت ورزشی استناد کرد. مدیران باشگاه معتقد بودند تیم‌ها فصل را با آگاهی از یک فرمول مشخص برای صعود و سقوط آغاز کرده‌اند و فدراسیون نمی‌تواند پس از پایان بخش عمده مسابقات، یک بازی جدید را به‌عنوان شرط بقا تعیین کند.

مس همچنین مدعی تناقض در نحوه استفاده از جدول بود. استدلال باشگاه این بود که اگر جدول نیمه‌تمام برای معرفی نمایندگان ایران در رقابت‌های آسیایی اعتبار دارد، همان جدول باید در تعیین آثار مربوط به سقوط و بقا نیز معتبر باشد؛ نه اینکه برای تیم انتهای جدول، مسابقه‌ای خارج از مقررات اولیه تعریف شود.

امیرفرشاد تفکری، مدیرعامل مس رفسنجان، تصمیم به عدم حضور در پلی‌آف را اقدامی آگاهانه توصیف کرد و گفت باشگاه پس از مشورت با تیم حقوقی، مصوبه فدراسیون را غیرقانونی و ناعادلانه تشخیص داده است. او همچنین اعلام کرد مدیران شرکت ملی مس، مسئولان شهرستان و هواداران باشگاه با بازی نکردن موافق بوده‌اند.

ریسک بزرگی که برای مس نتیجه نداد

مس رفسنجان با نرفتن به زمین، پرریسک‌ترین راه ممکن را انتخاب کرد. این باشگاه می‌توانست در مسابقه شرکت کند و هم‌زمان شکایت حقوقی خود را ادامه دهد؛ روشی که در صورت شکست پرونده CAS، دست‌کم شانس ورزشی تیم برای بقا را حفظ می‌کرد.

اما مدیران مس تصمیم گرفتند حضور در مسابقه را به معنای پذیرش قانونی بودن پلی‌آف تلقی کنند و به همین دلیل از بازی کردن خودداری کردند. نتیجه این تصمیم آن بود که صنعت نفت بدون انجام مسابقه، در موقعیت صعود قرار گرفت و مس تمام امید خود را به مداخله فوری دادگاه داوری ورزش گره زد.

رد دستور موقت نشان می‌دهد این راهبرد دست‌کم در مرحله نخست موفق نبوده است. اکنون حتی اگر رسیدگی اصلی CAS ادامه پیدا کند، بازگرداندن مس به لیگ برتر پس از برگزاری قرعه‌کشی و تنظیم برنامه ۱۸ تیمی، از نظر اجرایی بسیار پیچیده‌تر خواهد شد.

در چنین وضعیتی، دادگاه باید علاوه بر حقوق احتمالی مس، آثار هر تصمیم بر صنعت نفت آبادان، سازمان لیگ، سایر باشگاه‌ها، برنامه مسابقات و قراردادهای تجاری فصل آینده را نیز در نظر بگیرد. همین افزایش تعداد ذی‌نفعان می‌تواند بازگرداندن شرایط به نقطه قبل از قرعه‌کشی را دشوار کند.

آیا صنعت نفت قطعاً در قرعه‌کشی حاضر می‌شود؟

با توجه به رد دستور موقت، انتشار رسمی تصاویر جشن صعود صنعت نفت و اعلام برگزاری قرعه‌کشی با حضور نمایندگان ۱۸ باشگاه، حضور تیم آبادانی در مراسم روز سه‌شنبه محتمل‌ترین سناریو است. نساجی مازندران و مس شهربابک پیش‌تر به‌عنوان تیم‌های اول و دوم لیگ یک مستقیماً صعود کرده بودند و صنعت نفت اکنون آخرین جای خالی لیگ بیست‌وششم را پر می‌کند.

از نظر عملی، شانس مس رفسنجان برای قرار گرفتن در گوی‌های قرعه‌کشی از بین رفته است؛ مگر آنکه پیش از مراسم، تصمیم تازه و غیرمنتظره‌ای از سوی مراجع قضایی یا مسئولان فوتبال ایران صادر شود. با توجه به رد درخواست فوری در لوزان، احتمال چنین تغییری بسیار پایین به نظر می‌رسد.

شکست فوری مس؛ پرونده نهایی شاید هنوز باز باشد

نتیجه فعلی را باید شکست مهم حقوقی و اجرایی مس رفسنجان دانست، نه لزوماً پایان قطعی تمام مراحل پرونده. CAS فعلاً با توقف روند موجود موافقت نکرده و به باشگاه اجازه نداده تا زمان صدور رأی نهایی، جایگاهش در لیگ برتر حفظ شود.

در نتیجه، صنعت نفت به سمت حضور در قرعه‌کشی می‌رود و مس باید برنامه‌های فصل آینده خود را بر پایه حضور در لیگ دسته اول تنظیم کند. حتی ادامه شکایت نیز نباید مدیران باشگاه را از نقل‌وانتقالات، انتخاب کادر فنی و آماده‌سازی برای رقابت‌های لیگ آزادگان غافل کند.

پرونده مس رفسنجان می‌تواند به یکی از مهم‌ترین دعاوی حقوقی سال‌های اخیر فوتبال ایران تبدیل شود؛ زیرا سؤال اصلی آن فقط سرنوشت یک باشگاه نیست، بلکه به اختیار فدراسیون برای تغییر فرمول مسابقات پس از شروع فصل مربوط می‌شود. بااین‌حال، تصمیم فوری لوزان یک پیام روشن دارد: مس نتوانسته ضرورت توقف فوری روند لیگ را برای قاضی CAS اثبات کند و اکنون لیگ بیست‌وششم بدون این تیم به استقبال قرعه‌کشی می‌رود.