افشاگری بامزه مورینیو؛ این بازیکن موهای «آقای خاص» را سفید کرد!

ژوزه مورینیو در طول دوران مربیگری خود با ستاره‌های بزرگ، مدیران پرنفوذ و رختکن‌های پرحاشیه بسیاری روبه‌رو شده است؛ اما وقتی از بازیکنی صحبت می‌کند که بیش از دیگران او را تحت فشار قرار داده، نامی غیرمنتظره را به زبان می‌آورد: لاسانا دیارا.

سرمربی پرتغالی در گفت‌وگویی با جان اوبی میکل، شاگرد سابقش در چلسی، با اشاره به موهای سفید خود گفت بخشی از این سفیدی نتیجه همکاری با دیارا و مدیر برنامه‌های او بوده است. مورینیو توضیح داد هرگاه هافبک فرانسوی ۹۰ دقیقه بازی می‌کرد و عملکرد خوبی داشت، نماینده‌اش روز بعد برای درخواست تمدید قرارداد و افزایش دستمزد سراغ مربی می‌آمد. اگر دیارا بازی نمی‌کرد، همان مدیر برنامه این بار خواهان برگزاری جلسه برای خروج بازیکن از تیم می‌شد.

یک اصلاح مهم؛ صحبت‌های مورینیو تازه نیست

این روایت طی روزهای اخیر بار دیگر در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های فوتبالی بازنشر شده، اما اظهارنظر تازه‌ای از مورینیو محسوب نمی‌شود. ماجرا به حضور او در قسمت هفتم پادکست «The Obi One» بازمی‌گردد که ۱۸ دسامبر ۲۰۲۳ منتشر شد. در معرفی رسمی آن قسمت نیز به بازیکنی اشاره شده بود که بیشتر از همه باعث سفید شدن موهای سرمربی پرتغالی شده است.

بازنشر گسترده این بخش از مصاحبه چندان عجیب نیست. مورینیو همواره توانایی ویژه‌ای در تبدیل تجربه‌های پیچیده فوتبالی به جمله‌های کوتاه، کنایه‌آمیز و خبرساز داشته است. او در این خاطره نیز بدون حمله مستقیم به دیارا، فشار ناشی از مدیریت هم‌زمان بازیکن و مدیر برنامه‌اش را با زبانی طنزآلود توصیف می‌کند.

همکاری مورینیو و لاسانا دیارا از کجا آغاز شد؟

نخستین دوره همکاری این دو به چلسی بازمی‌گردد. دیارا در سال ۲۰۰۵ از لوآور فرانسه به باشگاه لندنی پیوست و به دلیل سبک بازی، قدرت توپ‌گیری و جثه نسبتاً کوچک خود، با کلود ماکلله مقایسه می‌شد. مورینیو به استعداد او اعتقاد داشت، اما رقابت شدید در خط میانی چلسی فرصت چندانی برای بازی مستمر این هافبک جوان باقی نمی‌گذاشت.

داده‌های لیگ برتر انگلیس نشان می‌دهد دیارا طی دوران حضورش در چلسی فقط ۱۳ بار در لیگ به میدان رفت. او پس از آنکه نتوانست به بازیکنی ثابت تبدیل شود، در تابستان ۲۰۰۷ راهی آرسنال شد. منابع رسمی چلسی نیز نوشته‌اند این بازیکن که به‌عنوان جانشین احتمالی ماکلله جذب شده بود، به دلیل کمبود فرصت بازی برای ترک استمفوردبریج بی‌تاب شد.

با وجود بازی‌های محدود، دیارا توانسته بود اعتماد مورینیو را تا اندازه‌ای به دست آورد. یوفا در سال ۲۰۰۷ از صبر این بازیکن و اعتمادی که سرمربی چلسی به قابلیت‌هایش نشان داده بود نوشت. همین رابطه سبب شد خاطره دیارا، برخلاف بسیاری از بازیکنان ذخیره آن دوران، سال‌ها در ذهن مورینیو باقی بماند.

دیدار دوباره در رئال مادرید

دومین دوره همکاری مورینیو و دیارا در رئال مادرید شکل گرفت. هافبک فرانسوی در ژانویه ۲۰۰۹ با انتقالی که ارزش آن حدود ۲۰ میلیون یورو گزارش شد، از پورتسموث به رئال پیوست. مورینیو یک سال و نیم بعد هدایت تیم اسپانیایی را بر عهده گرفت و بار دیگر دیارا را در اختیار داشت.

دیارا بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲ عضو رئال مادرید بود و با این تیم قهرمانی جام حذفی اسپانیا در سال ۲۰۱۱ و لالیگا در فصل ۱۲-۲۰۱۱ را تجربه کرد. صفحه رسمی باشگاه رئال مادرید نیز دوره حضور او را از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲ ثبت کرده است.

شرایط او در مادرید نیز شباهت زیادی به دوران چلسی داشت. دیارا بازیکنی توانمند و چندپسته بود، اما برای حضور ثابت باید با هافبک‌هایی مانند ژابی آلونسو و سامی خدیرا رقابت می‌کرد. گزارش فنی یوفا از فصل ۱۱-۲۰۱۰ لیگ قهرمانان نشان می‌دهد مورینیو با توجه به نیاز تاکتیکی تیم، میان خدیرا و لاسانا دیارا دست به انتخاب می‌زد.

وقتی شوخی مورینیو با گزارش‌های آن زمان مطابقت پیدا می‌کند

روایت مورینیو درباره درخواست قرارداد بهتر یا تهدید به جدایی، فقط یک شوخی بدون زمینه تاریخی نیست. در ژانویه ۲۰۱۱ گزارش شد دیارا با وجود نقش محدودتر در ترکیب رئال، خواهان قرارداد جدید شده و هم‌زمان احتمال انتقال او به منچستریونایتد مطرح بوده است. مورینیو در همان مقطع می‌گفت تمایل دارد بازیکن فرانسوی را حفظ کند، اما کاهش زمان بازی او پس از ورود سامی خدیرا، شایعات جدایی را افزایش داده بود.

چند ماه بعد، مدیر برنامه‌های دیارا اعلام کرد این هافبک قصد ترک رئال را ندارد و در مادرید احساس رضایت می‌کند؛ بااین‌حال، اضافه کرد در صورت دریافت پیشنهادی بزرگ، آن را بررسی خواهند کرد. همین رفت‌وبرگشت میان ماندن، تمدید قرارداد و احتمال جدایی، فضای توصیف‌شده از سوی مورینیو را باورپذیرتر می‌کند.

در واقع، دیارا در موقعیتی قرار داشت که نه بازیکنی حاشیه‌ای و کم‌کیفیت بود و نه جایگاه تضمین‌شده‌ای در ترکیب داشت. چنین بازیکنانی معمولاً دشوارترین پرونده را برای یک مربی ایجاد می‌کنند؛ زیرا توانایی بازی در سطح بالا را دارند، اما حاضر نیستند برای مدت طولانی نقش ذخیره را بپذیرند.

ایجنت‌ها؛ بازیگران پشت صحنه رختکن

خاطره مورینیو تصویری ساده از یکی از پیچیده‌ترین روابط فوتبال مدرن ارائه می‌دهد. مدیر برنامه وظیفه دارد از منافع مالی و ورزشی بازیکن دفاع کند، اما این دفاع گاهی با برنامه فنی سرمربی در تضاد قرار می‌گیرد.

یک نمایش خوب می‌تواند به ابزاری برای مطالبه افزایش حقوق تبدیل شود و یک نیمکت‌نشینی نیز ممکن است بلافاصله شایعه جدایی را فعال کند. مربی در چنین فضایی فقط مسئول طراحی تمرین و انتخاب ترکیب نیست؛ او باید انگیزه بازیکنان را حفظ کند، فشار نمایندگان آنان را مدیریت کند و در عین حال اجازه ندهد اعتراض‌ها نظم رختکن را از بین ببرد.

جمله طنزآمیز مورینیو دقیقاً به همین فرسایش روزانه اشاره دارد. مشکل اصلی برای او احتمالاً یک درخواست مشخص نبود، بلکه تکرار جلساتی بود که نتیجه هر مسابقه، موضوع آنها را تغییر می‌داد: پس از بازی خوب، افزایش حقوق و پس از نیمکت‌نشینی، انتقال به باشگاهی دیگر.

آیا مورینیو از دیارا ناراضی بود؟

لحن این خاطره نباید به معنای بی‌اعتقادی مورینیو به توانایی فنی لاسانا دیارا تعبیر شود. سرمربی پرتغالی در رئال خواهان حفظ او بود و در مسابقات مختلف، متناسب با نیاز تاکتیکی تیم از این هافبک فرانسوی استفاده می‌کرد. دیارا نیز بخشی از تیم قهرمان لالیگای مورینیو بود.

آنچه مورینیو را خسته می‌کرد، نه الزاماً کیفیت بازیکن، بلکه مدیریت انتظارات او و نماینده‌اش بود. دیارا می‌خواست در سطح اول فوتبال اروپا بازی کند و طبیعتاً نیمکت‌نشینی را با جایگاه خود سازگار نمی‌دید. از سوی دیگر، مورینیو نمی‌توانست فقط برای جلوگیری از اعتراض مدیر برنامه‌ها، ترکیب تیم را تغییر دهد.

همین تضاد، خاطره‌ای ساخته که سال‌ها بعد نیز شنیدنی است. لاسانا دیارا شاید مشهورترین یا پرحاشیه‌ترین شاگرد مورینیو نباشد، اما طبق روایت «آقای خاص»، یکی از بازیکنانی بوده که مدیریت شرایطش بیشترین فشار را به او وارد کرده است؛ آن‌قدر که مورینیو با لبخند، بخشی از موهای سفید خود را به نام دیارا و مدیر برنامه‌هایش ثبت می‌کند.