خبر خوش برای ۲۶ هزار معلم؛ نخستین حقوق تابستانی واریز شد، بیمه هم قطع نمیشود
یکی از قدیمیترین مطالبات معلمان حقالتدریس آزاد در تابستان ۱۴۰۵ به مرحله اجرا رسید. این گروه از معلمان که در سالهای گذشته معمولاً با پایان کلاسهای درس، با قطع یا کاهش حقوق و ناقصشدن سابقه بیمه روبهرو میشدند، اکنون نخستین دریافتی مربوط به تابستان را دریافت کردهاند.
بر اساس اعلام اعضای کمیسیون آموزش مجلس، تصمیم گرفته شده است پرداخت حقوق و بیمه معلمان حقالتدریس آزاد از پایان خرداد تا آغاز سال تحصیلی جدید ادامه پیدا کند. این تصمیم پس از برگزاری جلسات مشترک نمایندگان مجلس با وزیر آموزشوپرورش و معاونان این وزارتخانه اتخاذ شده است.
حقوق تابستانی معلمان حقالتدریس واریز شد
احسان عظیمیراد، عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، روز سوم مرداد از واریز نخستین حقوق معلمان حقالتدریس آزاد در تابستان ۱۴۰۵ خبر داد. او گفت پس از توافق کمیسیون آموزش و وزارت آموزشوپرورش، بخشنامه مربوط صادر شده و نخستین پرداخت انجام گرفته است.
بنابراین اصل آغاز پرداخت حقوق تابستانی تأیید شده است؛ اما هنوز مبلغ یکسانی بهعنوان حقوق همه معلمان اعلام نشده است. دریافتی هر فرد میتواند با توجه به ساعات فعالیت، نوع همکاری، سابقه، استان محل خدمت و نحوه بهکارگیری در برنامههای تابستانی متفاوت باشد.
در اطلاعیههای منتشرشده نیز جدول جامعی از مبلغ پرداختی به هر معلم یا زمان واریز حقوق ماههای بعد ارائه نشده است. به همین دلیل، صرف اعلام آغاز واریز به معنای آن نیست که تمام معلمان مشمول در همه استانها دقیقاً در یک روز یا با یک مبلغ مشخص حقوق خود را دریافت کردهاند.
اصلاح یک اشتباه در انتساب خبر
در برخی گزارشها، اعلام واریز نخستین حقوق تابستانی به حسین امامیراد نسبت داده شده است. بررسی منابع نشان میدهد حسین امامیراد روز پنجم تیر از توافق برای استمرار پرداخت حقوق و بیمه معلمان در تابستان خبر داده بود؛ اما اعلام انجام نخستین واریزی، بعدتر از سوی احسان عظیمیراد منتشر شد.
حسین امامیراد گفته بود یکی از اصلیترین نگرانیهای این معلمان، توقف حقوق و بیمه از پایان خرداد تا شروع مدارس در مهرماه است. به گفته او، در جلسات مشترک با وزارت آموزشوپرورش مقرر شد پرداختها در این دوره بدون وقفه ادامه داشته باشد.
تفکیک این دو اظهارنظر اهمیت دارد: سخنان امامیراد درباره تصمیم و توافق اولیه بود و اظهارات عظیمیراد به آغاز اجرای تصمیم و واریز نخستین حقوق مربوط میشود.
چه تعداد معلم مشمول این تصمیم هستند؟
آمار اعلامشده درباره تعداد معلمان حقالتدریس آزاد یکسان نیست. در نشست مشترک کمیسیون آموزش مجلس و وزیر آموزشوپرورش در خرداد، از تعیین تکلیف حقوق تابستانی حدود ۲۱ هزار معلم سخن گفته شد.
در اظهارات جدیدتر رئیس کمیسیون آموزش، تعداد معلمان مشمول پرداخت سهماهه تابستان حدود ۲۶ هزار نفر اعلام شده است.
این اختلاف پنجهزارنفری ممکن است ناشی از بهروزرسانی فهرست نیروها، تفاوت میان افراد واجد شرایط بیمه و حقوق یا تفاوت دامنه آماری گزارشها باشد. وزارت آموزشوپرورش هنوز فهرست عمومی و نهایی تعداد مشمولان هر استان را منتشر نکرده است.
بنابراین دقیقتر است گفته شود تصمیم پرداخت حقوق تابستانی، بر اساس اعلامهای مختلف، حدود ۲۱ تا ۲۶ هزار معلم حقالتدریس آزاد را در بر میگیرد.
آیا معلمان بدون فعالیت تابستانی حقوق میگیرند؟
پرداخت تابستانی ظاهراً بدون شرط فعالیت نیست. وزیر آموزشوپرورش تأکید کرده است پرداخت حقوق نیروهای حقالتدریس به استفاده از ظرفیت آنها در تابستان وابسته خواهد بود و استانها باید گزارش عملکرد خود را ارائه کنند.
وزارت آموزشوپرورش از معاونتهای آموزشی، پرورشی، تربیتبدنی و آموزشوپرورش استثنایی خواسته است این معلمان را در برنامههای تابستان به کار بگیرند. کلاسهای جبرانی، برنامههای تقویتی، کانونهای فرهنگی، مراکز قرآن، مراکز مشاوره، پایگاههای سنجش و پژوهشسراها از جمله محلهایی هستند که میتوانند از ظرفیت این نیروها استفاده کنند.
احسان عظیمیراد نیز اجرای طرحهایی مانند «حامی» و «تقویت» را راهکاری موقت برای ایجاد فرصت فعالیت در تابستان توصیف کرده است. به گفته او، چون معلمان حقالتدریس در تابستان کلاس رسمی ندارند، وزارتخانه برای پرداخت حقوق، فعالیتهای آموزشی و تربیتی دیگری را پیشبینی کرده است.
در نتیجه، تعبیر «پرداخت حقوق بدون هیچ شرطی در سه ماه تعطیلی» کاملاً دقیق نیست. اصل مهم این است که برخلاف گذشته، امکان استمرار همکاری، حقوق و بیمه در تابستان فراهم شده؛ اما این پرداخت فعلاً در قالب فعالیتهای تعریفشده وزارت آموزشوپرورش صورت میگیرد.
بیمه معلمان حقالتدریس قطع نمیشود؟
در توافق اعلامشده از سوی حسین امامیراد، تداوم هر دو مؤلفه حقوق و بیمه مطرح شده است. او تأکید کرده بود توقف بیمه در فاصله پایان خرداد تا مهر، علاوه بر ایجاد مشکل درمانی، سابقه بیمهای و امنیت شغلی معلمان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
سخنگوی وزارت آموزشوپرورش نیز پیشتر گفته بود با هماهنگی سازمان برنامه و بودجه، حقوق، مزایا و بیمه نیروهای حقالتدریس استفادهشده در طرحهای تابستانی پرداخت میشود.
بااینحال، برای اطمینان از ثبت کامل سابقه، هر معلم باید پس از پایان ماه، سابقه بیمه خود را در سامانه تأمین اجتماعی بررسی کند. اعلام سیاسی یا اداری تداوم بیمه زمانی به نتیجه کامل میرسد که نام فرد و تعداد روزهای بیمهشده در سابقه رسمی او ثبت شده باشد.
اعتبار پرداخت حقوق از کجا تأمین شد؟
برای تأمین حقوق تابستانی معلمان حقالتدریس، رقمی در حدود هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان در نظر گرفته شده است. احسان عظیمیراد گفته این اعتبار به تابستان امسال مربوط است و لازم است در بودجه سالهای بعد نیز بهصورت پایدار پیشبینی شود.
این اعتبار فعلاً مشکل پرداخت تابستان ۱۴۰۵ را هدف قرار میدهد، اما تضمینی برای تکرار خودکار آن در سالهای آینده نیست. اگر ردیف یا سازوکار دائمی در بودجه وزارت آموزشوپرورش ایجاد نشود، احتمال دارد سال آینده نیز معلمان برای دریافت حقوق تابستانی به پیگیریهای تازه مجلس و دولت نیاز داشته باشند.
نمایندگان کمیسیون آموزش تأکید دارند که پرداخت حقوق نباید به یک تصمیم موقت و سالانه تبدیل شود. راهحل پایدار از نظر آنها، تغییر نوع قرارداد و قرارگرفتن این نیروها در ساختاری است که حقوق، بیمه و مزایای آنان در تمام ماههای سال پیشبینی شود.
قرارداد کار معین چه زمانی اجرا میشود؟
تبدیل وضعیت معلمان حقالتدریس آزاد به قرارداد کار معین هنوز نهایی نشده است. حسین امامیراد پیشتر گفته بود جمعبندی این موضوع باید تا آغاز سال تحصیلی جدید انجام شود و در صورت نیاز، پرونده برای تصمیمگیری به معاون اول رئیسجمهور ارجاع خواهد شد.
احسان عظیمیراد نیز گفته است سازمان اداری و استخدامی با قابلیت اجرای این تغییر همراهی کرده، اما تأمین اعتبار و موافقت سازمان برنامه و بودجه همچنان یکی از موانع اصلی است. او ابراز امیدواری کرده بود که در صورت همراهی این سازمان، موضوع قرارداد کار معین ظرف حدود یک ماه و نیم به نتیجه برسد.
این سخنان یک وعده و هدف زمانی هستند، نه اعلام صدور قرارداد. تا زمانی که بخشنامه رسمی، کد استخدامی و قراردادهای جدید صادر نشوند، معلمان همچنان در وضعیت حقالتدریس آزاد قرار دارند.
قرارداد کار معین چه تغییری ایجاد میکند؟
قرارداد کار معین میتواند پرداخت حقوق را از حالت صرفاً ساعتی و وابسته به برگزاری کلاس خارج کند و رابطه کاری باثباتتری میان معلم و آموزشوپرورش ایجاد کند.
در صورت اجرای کامل، انتظار میرود حقوق ماهانه، بیمه، مرخصی، سابقه خدمت و برخی مزایای رفاهی این معلمان ساختار مشخصتری پیدا کند. همچنین دیگر لازم نیست هر تابستان طرحهای موقتی برای توجیه پرداخت حقوق طراحی شود.
بااینحال، جزئیات نهایی قرارداد، میزان حقوق، نحوه محاسبه سنوات و مزایای مشمول هنوز اعلام نشده است. تبدیل وضعیت نیز لزوماً به معنای استخدام رسمی یا پیمانی نیست؛ قرارداد کار معین یک نوع رابطه استخدامی متفاوت با شرایط و محدودیتهای خاص خود است.
گامی مهم، اما نه پایان بلاتکلیفی
واریز نخستین حقوق تابستانی، یک تغییر مهم برای معلمانی است که سالها با پایان خرداد از حقوق و بیمه محروم میشدند. این اقدام میتواند بخشی از فشار معیشتی خانوادهها را کاهش دهد و از ایجاد وقفه در سابقه بیمه جلوگیری کند.
اما هنوز چند پرسش اساسی بدون پاسخ مانده است: مبلغ حقوق هر فرد چگونه محاسبه میشود؟ حقوق مرداد و شهریور چه زمانی واریز خواهد شد؟ آیا بیمه تمام ۳۰ روز ماه ثبت میشود؟ تکلیف معلمانی که در منطقه آنها برنامه تابستانی تعریف نشده چیست؟ و قرارداد کار معین دقیقاً در چه تاریخی صادر میشود؟
آغاز پرداخت حقوق تابستانی را باید یک موفقیت مهم برای معلمان و نتیجه پیگیریهای مجلس و وزارت آموزشوپرورش دانست؛ اما امنیت شغلی واقعی زمانی ایجاد میشود که پرداختها از حالت مقطعی خارج شود و وضعیت قراردادی هزاران معلم بهصورت شفاف و پایدار تعیین تکلیف شود.