بازار تیرآهن قفل شد؛ آرامش قیمت‌ها موقتی است یا مقدمه یک جهش تازه؟

قیمت تیرآهن امروز یکشنبه ۴ مرداد ۱۴۰۵ در بیشتر مبادی فروش ثابت ماند. تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن اصفهان کیلویی ۹۴ هزار و ۴۹۵ تومان، تیرآهن ۱۴ فایکو ۸۱ هزار و ۱۹۳ تومان، تیرآهن ۲۰ نورد فولاد یزد ۸۵ هزار و ۷۸۰ تومان و تیرآهن ۱۴ شاهین بناب ۷۷ هزار و ۶۴ تومان قیمت‌گذاری شد. بررسی نرخ‌های سوم و چهارم مرداد نشان می‌دهد قیمت هر چهار محصول در دو روز متوالی تغییری نکرده است.

جدول قیمت تیرآهن امروز ۴ مرداد ۱۴۰۵

قیمت‌های اعلام‌شده به‌صورت کیلویی هستند و مبلغ نهایی هر شاخه بر اساس وزن واقعی محصول محاسبه می‌شود. وزن تیرآهن با توجه به سایز، کارخانه، استاندارد تولید و سبک یا سنگین بودن محصول متفاوت است؛ بنابراین مقایسه نرخ دو محصول تنها بر اساس قیمت هر کیلوگرم، برای برآورد هزینه نهایی پروژه کافی نیست. صفحات فروش بازار نیز تیرآهن را هم به‌صورت کیلویی و هم به‌صورت شاخه‌ای قیمت‌گذاری می‌کنند.

گران‌ترین و ارزان‌ترین تیرآهن فهرست امروز

در میان چهار محصول اعلام‌شده، تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن اصفهان با قیمت کیلویی ۹۴ هزار و ۴۹۵ تومان بالاترین نرخ را دارد. تیرآهن ۱۴ شاهین بناب نیز با قیمت ۷۷ هزار و ۶۴ تومان ارزان‌ترین محصول این فهرست است.

فاصله قیمت این دو محصول به حدود ۱۷ هزار و ۴۳۱ تومان در هر کیلوگرم می‌رسد. به این ترتیب، نرخ کیلویی تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن حدود ۲۲.۶ درصد بیشتر از تیرآهن ۱۴ شاهین بناب است. البته بخش مهمی از این اختلاف به تفاوت سایز، وزن، برند، محل بارگیری و شرایط عرضه مربوط می‌شود و نباید آن را صرفاً اختلاف کیفیت دانست.

محصولات ذوب‌آهن اصفهان معمولاً به دلیل شناخته‌شدن برند، شبکه گسترده توزیع و تقاضای بالا، در سطوح قیمتی بالاتری قرار می‌گیرند. قیمت محصولات این کارخانه نیز به دلیل سهم آن در بازار، یکی از شاخص‌های مورد توجه معامله‌گران برای تشخیص جهت کلی بازار تیرآهن است.

چرا قیمت تیرآهن ثابت مانده است؟

ثبات امروز را باید نتیجه رویارویی دو جریان متضاد دانست. در سمت تقاضا، بازار مسکن و پروژه‌های ساختمانی همچنان با کمبود نقدینگی و کاهش فعالیت مواجه‌اند. در یکی از گزارش‌های مبتنی بر آمار ساخت‌وساز، کاهش ۳۱.۸ درصدی صدور پروانه‌های ساختمانی و افت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی به‌عنوان نشانه تشدید رکود این بخش مطرح شده است. کاهش شروع پروژه‌های جدید، مستقیماً مصرف تیرآهن، میلگرد و سایر مقاطع فولادی را محدود می‌کند.

وقتی سازندگان درباره فروش واحدهای آینده، تأمین مالی و هزینه تکمیل پروژه اطمینان ندارند، خریدهای خود را به نیازهای فوری محدود می‌کنند. بنگاه‌های آهن نیز در چنین فضایی تمایل کمتری به افزایش موجودی انبار دارند؛ زیرا خواب سرمایه و هزینه نگهداری کالا می‌تواند سود احتمالی ناشی از افزایش قیمت را از بین ببرد.

در سمت مقابل، تولیدکنندگان با فشار هزینه روبه‌رو هستند. مواد اولیه، حمل‌ونقل، دستمزد، نرخ ارز و انرژی از قیمت محصولات فولادی حمایت می‌کنند. بنابراین حتی در شرایطی که تقاضا ضعیف است، کارخانه و فروشنده فضای زیادی برای کاهش قیمت ندارند.

محدودیت برق؛ خطری که زیر پوست بازار باقی مانده است

یکی از مهم‌ترین ریسک‌های عرضه، محدودیت برق واحدهای فولادی است. معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در خرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد برای برخی واحدهای فولادی محدودیت‌های ۴۰ درصدی در اردیبهشت و ۶۰ درصدی در خرداد ابلاغ شده و ادامه این روند می‌تواند تولید را کاهش داده و بر قیمت محصولات اثر بگذارد.

رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد نیز در تیرماه از محدودیت انرژی تا سطح ۸۰ درصد در برخی واحدها سخن گفت و اعلام کرد ناترازی برق و گاز طی پنج سال گذشته، عدم‌النفع سنگینی به زنجیره فولاد تحمیل کرده است.

اثر محدودیت انرژی همیشه بلافاصله در تابلوی قیمت دیده نمی‌شود. ممکن است کارخانه برای مدتی از موجودی انبار استفاده کند یا تقاضای ضعیف کاهش عرضه را خنثی سازد. اما اگر قطعی برق طولانی شود و موجودی بازار کاهش پیدا کند، حتی بدون رونق ساخت‌وساز نیز احتمال افزایش قیمت بالا می‌رود.

به همین دلیل، ثبات نرخ تیرآهن را نمی‌توان نشانه رفع فشار عرضه دانست. بازار در شرایطی آرام مانده که کاهش تولید احتمالی با کاهش تقاضا هم‌زمان شده است.

نقش دلار در آینده قیمت تیرآهن

نرخ ارز از چند مسیر بر بازار آهن‌آلات اثر می‌گذارد. بخشی از مواد اولیه، قطعات، تجهیزات و هزینه‌های تولید با ارز ارتباط دارد. از سوی دیگر، افزایش دلار می‌تواند صادرات محصولات فولادی را برای تولیدکننده جذاب‌تر کند و عرضه در بازار داخلی را تحت تأثیر قرار دهد.

کاهش یا ثبات نرخ ارز معمولاً از رشد هیجانی قیمت آهن جلوگیری می‌کند، اما لزوماً باعث ارزانی فوری نمی‌شود؛ زیرا تولیدکنندگان هزینه‌های خود را بر مبنای مجموعه‌ای از متغیرها محاسبه می‌کنند. در مقابل، جهش ناگهانی دلار می‌تواند انتظارات تورمی را فعال کند و حتی پیش از تغییر واقعی هزینه تولید، فروشندگان را به اصلاح قیمت‌ها وادارد.

در نتیجه، بازار تیرآهن در روزهای آینده بیش از هر چیز به رفتار دلار، خبرهای سیاسی و میزان تداوم محدودیت‌های انرژی حساس خواهد بود.

ثبات قیمت به معنای رونق معاملات نیست

یکسان ماندن تابلو قیمت‌ها می‌تواند در ظاهر به معنای آرامش بازار باشد، اما در بسیاری از مواقع نتیجه نبود معامله کافی است. وقتی خریدار و فروشنده روی قیمت به توافق نمی‌رسند، نرخ‌های اعلامی بدون تغییر باقی می‌ماند، درحالی‌که حجم واقعی خریدوفروش پایین است.

گزارش‌های روزهای اخیر بازار فولاد نیز از تقاضای محتاطانه و ثبات قیمت تیرآهن در اغلب کارخانه‌ها حکایت داشته‌اند. برخی مقاطع فولادی کاهش محدودی را تجربه کرده‌اند، اما ضعف تقاضا مانع شکل‌گیری یک مسیر پرقدرت صعودی یا نزولی شده است.

این وضعیت برای خریداران عمده یک پیام مهم دارد: نرخ درج‌شده روی تابلو الزاماً قیمت نهایی قابل معامله نیست. حجم سفارش، نحوه پرداخت، موجودی انبار، محل بارگیری، هزینه حمل و زمان تحویل می‌تواند مبلغ نهایی فاکتور را تغییر دهد.

سه سناریو برای قیمت تیرآهن در روزهای آینده

سناریوی نخست، ادامه ثبات است. اگر نرخ ارز در محدوده فعلی باقی بماند، خبر سیاسی تازه‌ای منتشر نشود و تقاضای ساختمانی نیز تقویت نشود، محتمل‌ترین مسیر ادامه نوسان محدود قیمت‌ها خواهد بود. این سناریو با وضعیت فعلی بازار بیشترین سازگاری را دارد.

سناریوی دوم، افزایش قیمت تحت فشار عرضه است. تشدید قطعی برق، کاهش تولید کارخانه‌ها، بالا رفتن هزینه حمل یا رشد دلار می‌تواند بازار را از سکون خارج کند. در چنین شرایطی، ابتدا محصولات کارخانه‌های پرتقاضا و سایزهای پرمصرف واکنش نشان خواهند داد.

سناریوی سوم، اصلاح محدود قیمت‌هاست. کاهش ریسک‌های سیاسی، افت ارز و ادامه رکود خرید می‌تواند برخی فروشندگان را برای تأمین نقدینگی به ارائه تخفیف وادار کند. بااین‌حال، هزینه بالای تولید احتمال شکل‌گیری یک سقوط گسترده را محدود می‌کند.

بازار تیرآهن در انتظار یک محرک جدی

قیمت تیرآهن در چهارم مرداد نه افزایش یافت و نه وارد مسیر کاهشی شد. محصولات مورد بررسی دقیقاً با نرخ روز قبل معامله شدند؛ وضعیتی که نشان می‌دهد بازار هنوز محرک کافی برای انتخاب جهت جدید ندارد.

تقاضای ضعیف پروژه‌های ساختمانی سقفی مقابل افزایش قیمت ساخته و محدودیت تولید و هزینه‌های بالا نیز کف بازار را حفظ کرده است. تا زمانی که یکی از این دو نیرو بر دیگری غلبه نکند، احتمال ادامه معاملات کم‌نوسان بیشتر خواهد بود.

برای خریداران مصرفی و پیمانکاران، مهم‌ترین نکته محاسبه قیمت تمام‌شده است. نرخ کیلویی فقط بخشی از هزینه خرید محسوب می‌شود و وزن هر شاخه، مالیات، بارگیری، حمل‌ونقل و فاصله کارخانه تا پروژه می‌تواند مقایسه میان برندها را تغییر دهد. آرامش امروز بازار واقعی است، اما شکننده؛ زیرا یک جهش ارزی یا محدودیت تازه برق می‌تواند این سکون را در مدت کوتاهی برهم بزند.