تهدیدهای تازه، دلار را صعودی کرد؛ فردا چه می‌شود؟

بازار ارز دوشنبه با یک چرخش محسوس آغاز شد. دلار که در آخرین معاملات نقدی یکشنبه حدود ۱۸۵ هزار و ۵۰۰ تومان قیمت داشت، روز دوشنبه با افزایش دو هزار و ۵۰۰ تومانی روی رقم ۱۸۸ هزار تومان بازگشایی شد. گزارش‌های منتشرشده در ساعات پایانی نشان می‌دهد قیمت به کانال ۱۸۹ هزار تومان رسید و نرخ فروش در برخی تابلوهای بازار تا محدوده ۱۹۰ هزار تومان نیز اعلام شد.

بنابراین یک اصلاح مهم در روایت اولیه لازم است: دلار تمام روز را دقیقاً در محدوده ۱۸۸ هزار تومان سپری نکرد. نرخ ۱۸۸ هزار تومان بیشتر به زمان بازگشایی و معاملات میانی مربوط بود و بازار در ساعات بعد به محدوده ۱۸۹ هزار تومان نزدیک شد. این تفاوت برای تحلیل ادامه مسیر اهمیت دارد؛ زیرا نشان می‌دهد خریداران توانستند قیمت را یک گام دیگر به مرز روانی ۱۹۰ هزار تومان نزدیک کنند.

جدول تغییرات قیمت دلار در ۵ مرداد ۱۴۰۵

رشد اولیه دلار نسبت به نرخ پایانی یکشنبه حدود ۱.۳۵ درصد بود. اگر قیمت‌های نزدیک به ۱۸۹ هزار تومان را مبنا قرار دهیم، افزایش روزانه بازار به حدود ۳ هزار و ۵۰۰ تومان یا نزدیک به ۱.۹ درصد می‌رسد.

چرا دلار پس از دو روز کاهش برگشت؟

دلار طی دو روز معاملاتی قبل تحت‌تأثیر توقف حملات نظامی و افزایش امید به فعال شدن دوباره مسیر دیپلماسی کاهش یافته بود. آمریکا و ایران در روزهای شنبه و یکشنبه حملات خود را متوقف کردند و میانجی‌ها نیز تلاش برای بازگرداندن دو طرف به یک چارچوب دیپلماتیک را ادامه دادند. همین وقفه نظامی، بخشی از تقاضای احتیاطی بازار ارز را کاهش داده بود.

بااین‌حال، توقف حملات هنوز به یک توافق پایدار تبدیل نشده است. دونالد ترامپ هم‌زمان با سخن گفتن از مذاکره، احتمال ادامه یا تشدید عملیات نظامی را نیز کنار نگذاشته است. آسوشیتدپرس گزارش داده که رئیس‌جمهور آمریکا دو مسیر را مطرح کرده است: ادامه حملات یا مذاکره با تهران. همین ترکیب متناقضِ تهدید و دیپلماسی، اجازه نمی‌دهد ریسک سیاسی به‌طور کامل از قیمت دلار خارج شود.

در کنار آن، گزارش‌هایی از حملات تازه اسرائیل در جنوب لبنان منتشر شد. بازار ارز ایران معمولاً فقط به تحولات مستقیم تهران و واشینگتن واکنش نشان نمی‌دهد و بالا رفتن خطر در لبنان، خلیج فارس یا دیگر نقاط منطقه نیز می‌تواند انتظارات تورمی و تقاضای احتیاطی را افزایش دهد. رسانه منتشرکننده نرخ روز دوشنبه، حملات جنوب لبنان و تهدیدهای تازه ترامپ را از عوامل افزایش نااطمینانی دانسته است.

تهران و واشینگتن درباره مذاکره یک روایت ندارند

یکی از مهم‌ترین عوامل بی‌ثباتی بازار، اختلاف روایت ایران و آمریکا درباره وضعیت مذاکرات است. مقام‌های آمریکایی می‌گویند گفت‌وگوها ادامه دارد و توقف حملات فضایی برای دیپلماسی ایجاد کرده است، اما سخنگوی وزارت امور خارجه ایران اعلام کرده تهران درخواست ازسرگیری مذاکرات صلح را مطرح نکرده است.

اسماعیل بقایی گفته پیام‌ها همچنان از طریق میانجی‌ها میان دو طرف منتقل می‌شود و ایران دیپلماسی را کنار نگذاشته، اما گزارش‌هایی مبنی بر درخواست تهران برای مذاکره را رد کرده است. بنابراین تماس‌های غیرمستقیم و انتقال پیام ادامه دارد، اما این روند با آغاز یک دور رسمی و مستقیم از مذاکرات یکسان نیست.

برای بازار ارز، همین تفاوت اهمیت زیادی دارد. معامله‌گران هنوز نمی‌دانند توقف فعلی حملات مقدمه یک توافق است یا فقط وقفه‌ای موقت برای بازسازی مواضع طرفین. تا زمانی که تاریخ، محل و دستور کار مشخصی برای مذاکرات اعلام نشود، هر خبر مثبت یا منفی می‌تواند قیمت دلار را چند کانال جابه‌جا کند.

محدوده ۱۸۵ هزار تومان خریدار داشت

افزایش دلار را نمی‌توان فقط به اخبار سیاسی نسبت داد. گزارش‌های بازار نشان می‌دهد محدوده ۱۸۵ هزار تومان برای بخشی از معامله‌گران به سطح جذابی برای ورود تبدیل شده بود. پس از عقب‌نشینی چندروزه، خریدارانی که انتظار افت عمیق‌تری نداشتند وارد بازار شدند و تقاضای تازه مانع ادامه کاهش شد.

از نظر رفتاری، هرچه قیمت در مدت کوتاهی بیشتر کاهش پیدا کند، احتمال ورود تقاضای جبرانی افزایش می‌یابد. برخی معامله‌گران ممکن است قیمت پایین‌تر را فرصت خرید بدانند و گروهی دیگر برای پوشش ریسک سیاسی ارز تهیه کنند. ترکیب این دو تقاضا می‌تواند حتی بدون وقوع حادثه‌ای کاملاً جدید، قیمت را به سمت بالا برگرداند.

البته نمی‌توان تنها با مشاهده یک روز افزایش، سطح ۱۸۵ هزار تومان را یک حمایت قطعی نامید. بازار آزاد ارز شفافیت کامل درباره حجم معاملات ندارد و بخش قابل‌توجهی از نرخ‌ها براساس معاملات محدود، تماس‌های تلفنی و قیمت‌های پیشنهادی شکل می‌گیرد. تثبیت حمایت زمانی قابل‌اتکاتر خواهد بود که قیمت در چند نوبت به این محدوده برسد و دوباره با تقاضای قابل‌توجه روبه‌رو شود.

فاصله دلار آزاد با نرخ توافقی چقدر شد؟

در بازار رسمی حواله، قیمت فروش دلار توافقی روز دوشنبه ۱۵۱ هزار و ۷۸۷ تومان و قیمت خرید آن ۱۵۰ هزار و ۴۲۰ تومان اعلام شد. نرخ فروش بازار آزاد در همان روز حدود ۳۶ هزار تومان بالاتر از نرخ فروش حواله توافقی بود.

این دو قیمت مستقیماً قابل‌مقایسه نیستند؛ زیرا یکی نرخ بازار نقدی آزاد و دیگری نرخ حواله در سازوکاری متفاوت است. بااین‌حال، فاصله آنها نشان می‌دهد انتظارات سیاسی و تقاضای احتیاطی همچنان در نرخ بازار آزاد نقش قابل‌توجهی دارند.

هرچه نااطمینانی بیشتر شود، معامله‌گران حاضرند برای دسترسی فوری به ارز نقدی مبلغ بیشتری بپردازند. در مقابل، انتشار خبر معتبر درباره توافق یا کاهش پایدار تنش می‌تواند بخشی از این فاصله را کاهش دهد.

آیا دلار وارد کانال ۱۹۰ هزار تومان می‌شود؟

مرز ۱۹۰ هزار تومان نخستین محدوده مهم پیش روی بازار است. دلار در پایان دوشنبه به کانال ۱۸۹ هزار تومان رسیده و نرخ فروش برخی تابلوها نیز ۱۹۰ هزار تومان اعلام شده است. بنابراین بازار برای ورود اسمی به کانال جدید فاصله زیادی ندارد.

عبور لحظه‌ای از ۱۹۰ هزار تومان به‌تنهایی نشانه آغاز یک موج صعودی نیست. برای تثبیت این کانال، قیمت باید برای مدت بیشتری بالای آن معامله شود و تقاضای خریداران پس از افزایش اولیه نیز ادامه داشته باشد. در غیر این صورت، نرخ می‌تواند پس از برخورد با مرز روانی ۱۹۰ هزار تومان دوباره عقب‌نشینی کند.

در سوی مقابل، محدوده ۱۸۵ تا ۱۸۶ هزار تومان فعلاً نخستین ناحیه موردتوجه خریداران است. اگر قیمت دوباره به این محدوده برگردد و تقاضا کاهش یافته باشد، مسیر افت به نیمه پایین‌تر کانال ۱۸۰ هزار تومان باز می‌شود.

سه سناریو برای قیمت دلار

در سناریوی صعودی، تشدید تنش‌های منطقه‌ای، شکست تلاش‌های میانجی‌گران یا انتشار خبر تازه‌ای درباره بازگشت حملات می‌تواند دلار را بالای ۱۹۰ هزار تومان تثبیت کند. ادامه این روند، بازار را دوباره به سمت سقف‌های اخیر سوق خواهد داد.

در سناریوی میانه، انتقال پیام‌ها از طریق میانجی‌ها ادامه پیدا می‌کند، اما هیچ توافق یا درگیری بزرگی رخ نمی‌دهد. در این وضعیت، دلار می‌تواند میان کانال‌های ۱۸۵ تا ۱۹۰ هزار تومان نوسان کند و جهت روزانه آن با خبرهای کوتاه‌مدت تغییر کند.

در سناریوی نزولی، اعلام رسمی دور تازه مذاکرات، تمدید قابل‌اعتماد توقف حملات یا توافق بر سر یکی از موضوعات اختلافی می‌تواند تقاضای احتیاطی را کاهش دهد. در این صورت، افزایش روز دوشنبه ممکن است موقتی باشد و دلار بار دیگر به نیمه کانال ۱۸۰ هزار تومان برگردد.

دلار فعلاً بازار خبر است، نه بازار تحلیل‌های قطعی

افزایش روز دوشنبه نشان داد افت دو روز گذشته هنوز به یک روند نزولی پایدار تبدیل نشده است. خریداران در محدوده ۱۸۵ هزار تومان فعال شدند و ابهام سیاسی دوباره قیمت را به کانال ۱۸۹ هزار تومان رساند.

در عین حال، توقف حملات آمریکا و ایران ادامه دارد و مسیر انتقال پیام‌های دیپلماتیک نیز کاملاً بسته نشده است. به همین دلیل، بازار با دو نیروی مخالف روبه‌روست: تهدید نظامی قیمت را بالا می‌برد و امید به توافق آن را تحت‌فشار قرار می‌دهد.

نتیجه آن است که کانال ۱۹۰ هزار تومان بیش از آنکه فقط یک مرز قیمتی باشد، به آزمونی برای انتظارات سیاسی تبدیل شده است. عبور پایدار از این سطح به خبر منفی و تقاضای قوی‌تر نیاز دارد؛ همان‌طور که عقب‌نشینی دوباره نیز بدون یک سیگنال معتبر دیپلماتیک دشوار خواهد بود.