بمب حقوقی در استقلال؛ بازی یاسر آسانی واقعاً غیرقانونی است؟
پرونده یاسر آسانی بار دیگر به یکی از پیچیدهترین حواشی استقلال تبدیل شده است. مجتبی فریدونی، عضو سابق هیئتمدیره باشگاه، معتقد است نامه فسخ ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ قرارداد این بازیکن را بهطور کامل منحل کرده و آسانی را به بازیکن آزاد تبدیل کرده است.
فریدونی نتیجه گرفته که استقلال، به دلیل بسته بودن پنجره نقلوانتقالاتی، نمیتواند این بازیکن را دوباره ثبت کند و استفاده از او تا زمان رفع رسمی محرومیت «کاملاً غیرقانونی» خواهد بود. متن این هشدار در رسانهها نیز منتشر شده است.
اما روایت باشگاه و یک منبع نزدیک به استقلال متفاوت است. براساس خبری که ایسنا منتشر کرده، باشگاه موضوع را از سازمان لیگ استعلام کرده و پاسخ گرفته است که چون فسخ آسانی در سامانه ثبت نشده و نام او از فهرست استقلال خارج نشده، ثبت دوبارهای لازم نیست. این پاسخ هنوز در قالب اطلاعیه رسمی سازمان لیگ یا فدراسیون فوتبال منتشر نشده و فعلاً نقلقول یک منبع آگاه باشگاه است.
ماجرای فسخ قرارداد یاسر آسانی از کجا آغاز شد؟
باشگاه استقلال در ۱۱ تیر اعلام کرده بود قرارداد یاسر آسانی از ابتدا دوساله بوده و یک فصل دیگر اعتبار دارد. سعید فتاحی، رئیس سازمان فوتبال استقلال، در آن مقطع تأکید کرد که برای ادامه همکاری نیازی به قرارداد یا توافق جدید نیست.
چند روز بعد، سایت رسمی استقلال روایت دقیقتری ارائه کرد. باشگاه در ۲۲ تیر نوشت آسانی با وجود داشتن یک فصل قرارداد، برای تمدید و امضای یک توافق سهساله جدید مذاکره کرده است؛ اما سفر او مانع نهایی شدن توافق شد.
تنها یک روز بعد، ایسنا گزارش داد که آسانی به دلیل پرداخت نشدن مطالبات فصل گذشته و پیشپرداخت فصل جدید، با ارسال ایمیل قراردادش را بهصورت یکطرفه فسخ کرده است.
پس از مذاکرات تازه، باشگاه استقلال در دوم مرداد از بازگشت وینگر آلبانیایی به تهران خبر داد و اعلام کرد او دوباره در تمرینات تیم شرکت خواهد کرد. در اطلاعیه باشگاه اشارهای به امضای قرارداد جدید یا لغو رسمی نامه فسخ نشد.
مقررات فیفا درباره پنجره بسته چه میگوید؟
قاعده کلی فیفا روشن است: باشگاهی که با ممنوعیت ثبت بازیکن مواجه است، در مدت اجرای محرومیت نمیتواند بازیکن جدیدی را در سطح داخلی یا بینالمللی ثبت کند؛ فرقی هم نمیکند بازیکن حرفهای باشد یا آماتور. امکان ثبت بازیکنان جدید تنها پس از پایان کامل محرومیت یا رفع آن از سوی فیفا بازمیگردد.
مقررات وضعیت و انتقال بازیکنان فیفا همچنین تصریح میکند که فقط بازیکنان ثبتشده اجازه حضور در فوتبال سازمانیافته را دارند. اگر بازیکنی بدون ثبت معتبر در یک مسابقه رسمی به میدان برود، حضورش نامشروع محسوب میشود و باشگاه، بازیکن یا هر دو ممکن است با مجازات مواجه شوند. تعیین آثار ورزشی نیز اصولاً در اختیار فدراسیون یا برگزارکننده مسابقات است.
بنابراین بخش اصلی استدلال فریدونی درست است: اگر آسانی پس از فسخ به بازیکن آزاد تبدیل شده، ثبت قبلی او لغو شده و بازگشتش مستلزم ثبت جدید باشد، استقلال با پنجره بسته نمیتواند او را دوباره وارد فهرست کند.
اما هنوز ثابت نشده که تمام این شروط در پرونده آسانی رخ داده است.
تفاوت مهم قرارداد و ثبت بازیکن
در این پرونده دو موضوع مرتبط اما متفاوت وجود دارد:
| موضوع | سؤال اصلی |
|---|---|
| وضعیت قراردادی | آیا نامه آسانی قرارداد دوساله را بهطور معتبر خاتمه داده است؟ |
| وضعیت ثبت در سازمان لیگ | آیا نام آسانی از فهرست و سامانه ثبت استقلال خارج شده است؟ |
| توافق بعدی | آیا دو طرف فسخ را بیاثر کردهاند یا قرارداد تازهای بستهاند؟ |
| پنجره استقلال | آیا محرومیت همچنان اجرا میشود یا تعلیق و رفع شده است؟ |
ممکن است میان بازیکن و باشگاه بر سر اعتبار فسخ اختلاف حقوقی وجود داشته باشد، اما ثبت اداری بازیکن در سامانه فدراسیون هنوز تغییر نکرده باشد. از سوی دیگر، باقی ماندن نام بازیکن در فهرست نیز بهتنهایی ثابت نمیکند که قرارداد کاری او بعد از یک فسخ معتبر همچنان برقرار است.
مقررات فیفا میگوید قرارداد حرفهای میتواند با پایان مدت، توافق دو طرف یا وجود دلیل موجه خاتمه یابد. تشخیص اینکه عدم پرداخت مطالبات در پرونده آسانی «دلیل موجه» ایجاد کرده یا خیر، به متن قرارداد، اخطارهای مالی، مهلت دادهشده به باشگاه و مدارک پرداخت بستگی دارد.
در نتیجه، نه انتشار نامه فسخ در رسانهها بهتنهایی اعتبار حقوقی آن را قطعی میکند و نه ثبت نشدن آن در سازمان لیگ الزاماً به معنای بیاثر بودن فسخ است.
آیا افشای نامه در رسانهها راه بازگشت را میبندد؟
فریدونی معتقد است انتشار عمومی نامه، امکان کتمان اداری فسخ را از بین برده است. این گزاره میتواند از نظر اثبات وجود نامه اهمیت داشته باشد، اما رسانهای شدن یک سند با تأیید اعتبار حقوقی آن تفاوت دارد.
برای قطعی شدن فسخ باید مشخص شود:
- نامه از سوی شخص دارای اختیار یا وکیل رسمی بازیکن ارسال شده است؛
- به نشانی قراردادی باشگاه ابلاغ شده است؛
- مهلتهای مقرر برای پرداخت مطالبات رعایت شده است؛
- باشگاه پیش از پایان مهلت، بدهی را پرداخت یا آماده پرداخت کرده است؛
- دو طرف پس از ارسال نامه چه توافقی انجام دادهاند.
حتی ممکن است استقلال اصل دریافت نامه را بپذیرد، اما فسخ را به دلیل پرداخت مطالبات یا رعایت نشدن تشریفات معتبر نداند. تاجرنیا پیشتر گفته بود درخواست فسخ آسانی هنوز «ثبت نشده» و از نگاه مدیریت باشگاه، جدایی بازیکن قطعی نشده است.
سناریوی اول؛ آسانی بدون نیاز به ثبت جدید بازی میکند
روایت باشگاه این است که نام آسانی هیچگاه از فهرست رسمی استقلال خارج نشده است. اگر سازمان لیگ ثبت فصل گذشته او را برای فصل دوم قرارداد معتبر بداند و هیچ درخواست حذف یا صدور مجوز جدیدی لازم نباشد، محرومیت پنجره لزوماً مانع استفاده از او نمیشود.
در این سناریو، آسانی «بازیکن جدید» محسوب نمیشود؛ بلکه بازیکنی است که ثبت قبلی و قرارداد دوسالهاش ادامه دارد. منبع آگاه استقلال نیز دقیقاً با همین استدلال گفته است که استعلام از سازمان لیگ، مجاز بودن حضور آسانی را تأیید کرده است.
نقطه ضعف این روایت، نبود پاسخ رسمی و مکتوب سازمان لیگ در فضای عمومی است. نقلقول یک منبع باشگاهی برای رفع کامل ریسک مسابقه کافی نیست و استقلال باید مجوز روشن برگزارکننده رقابتها را در اختیار داشته باشد.
سناریوی دوم؛ استقلال به ثبت مجدد نیاز دارد
اگر نامه ۱۴ ژوئیه از نظر حقوقی قرارداد را خاتمه داده باشد، آسانی بعد از آن بازیکن آزاد محسوب میشود. توافق مجدد برای ادامه همکاری در این حالت ممکن است قرارداد تازه یا احیای رابطه قراردادی تلقی شود.
چنانچه سازمان لیگ نیز ثبت قبلی او را پایانیافته بداند، حضور دوبارهاش نیازمند یک عملیات ثبت جدید خواهد بود. در چنین شرایطی، ممنوعیت نقلوانتقالاتی میتواند مانع اصلی استقلال شود؛ زیرا فیفا باشگاه محروم را از ثبت هر بازیکن جدید منع میکند.
این همان سناریویی است که فریدونی بر آن تأکید دارد. مشکل آن است که او بدون انتشار وضعیت سامانه سازمان لیگ، متن کامل قرارداد، نامه فسخ و پاسخ رسمی نهادهای فوتبالی، نتیجه را قطعی اعلام کرده است.
آیا استقلال با خطر باخت انضباطی مواجه است؟
صرف مطرح شدن ادعای فریدونی به معنای تغییر نتیجه مسابقات یا محرومیت آسانی نیست. اما اگر بازیکن بدون ثبت معتبر در یک دیدار رسمی به میدان برود، مقررات فیفا حضور او را نامشروع میداند و امکان اعمال مجازات ورزشی و انضباطی وجود دارد. نوع مجازات باید براساس آییننامه مسابقات ایران و رأی مرجع صالح تعیین شود و نمیتوان از حالا بهطور خودکار از شکست سه بر صفر یا کسر امتیاز سخن گفت.
برای حذف این ریسک، استقلال باید پیش از نخستین مسابقه رسمی سه سند روشن داشته باشد:
- تأیید کتبی سازمان لیگ درباره فعال بودن ثبت آسانی؛
- تعیین وضعیت حقوقی نامه فسخ و توافق بعدی طرفین؛
- تأیید اینکه استفاده از بازیکن با حکم محرومیت پنجره تعارض ندارد.
جمعبندی؛ هشدار جدی است اما حکم قطعی نیست
ادعای مجتبی فریدونی از یک منطق حقوقی قابلبحث پیروی میکند: فسخ معتبر، آسانی را بازیکن آزاد میکند و بازیکن آزاد برای بازگشت به باشگاهی با پنجره بسته ممکن است نیازمند ثبت ممنوعشده باشد.
اما اطلاعات فعلی برای اثبات جمله «بازی آسانی قطعاً غیرقانونی است» کافی نیست. باشگاه میگوید فسخ در سازمان لیگ ثبت نشده، نام بازیکن از فهرست خارج نشده و استعلام انجامشده نیز مشکلی برای حضور او نشان نداده است. این روایت در صورت تأیید رسمی سازمان لیگ، استدلال فریدونی را تضعیف میکند.
نتیجه نهایی نه با استوری عضو سابق هیئتمدیره و نه با اظهارنظر غیررسمی مدیران مشخص میشود. ملاک اصلی، وضعیت ثبت یاسر آسانی در سامانه سازمان لیگ، اعتبار حقوقی نامه فسخ و پاسخ مکتوب فدراسیون فوتبال است.
تا انتشار این اسناد، پرونده آسانی را باید یک ابهام حقوقی جدی دانست؛ نه حضور قطعاً غیرقانونی و نه مسئلهای کاملاً حلشده.
