اولین هشدار جدی به تارتار؛ پرسپولیس دفاعی شود، هوادار نمی‌بخشد!

حسن خان‌محمدی، پیشکسوت پرسپولیس، انتخاب مهدی تارتار را با توجه به شرایط فعلی فوتبال ایران تصمیمی قابل دفاع دانسته است. او تأکید دارد که تارتار علاوه بر تجربه طولانی در لیگ برتر، سابقه بازی برای پرسپولیس را هم دارد و با فضای این باشگاه غریبه نیست؛ اما این ویژگی‌ها به‌تنهایی برای جلب رضایت هواداران کافی نخواهد بود.

باشگاه پرسپولیس چهاردهم تیر ۱۴۰۵ رسماً اعلام کرد تارتار با قراردادی یک‌ساله هدایت سرخ‌پوشان را پذیرفته است. او از سال ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۲ بازیکن پرسپولیس بود و در مقطعی نیز به‌عنوان مربی در کادر فنی این تیم فعالیت کرد. به این ترتیب، مدیران باشگاه برای جانشینی اوسمار ویرا به سراغ مربی‌ای رفتند که هم سابقه پرسپولیسی دارد و هم نزدیک به ۱۵ سال در سطح سرمربیگری فوتبال ایران فعالیت کرده است.

چرا هواداران هنوز تارتار را نپذیرفته‌اند؟

خان‌محمدی دلیل اصلی تردید هواداران را برداشت عمومی از سبک بازی تیم‌های قبلی تارتار می‌داند. از نگاه او، هوادار پرسپولیس تیمی می‌خواهد که از همان دقایق ابتدایی بر حریف فشار بیاورد، موقعیت‌های متعددی ایجاد کند و جریان مسابقه را در اختیار داشته باشد؛ الگویی که او آن را با پرسپولیس دوران برانکو ایوانکوویچ مقایسه کرده است.

این پیشکسوت پیش‌تر نیز گفته بود مسئله اصلی فقط توانایی تارتار در کنترل رختکن نیست، بلکه فلسفه‌ای است که مدیریت باشگاه برای فصل جدید انتخاب کرده است: نتیجه‌گیری با فوتبال محتاطانه یا تلاش برای پیروزی همراه با نمایش هجومی. او تأکید کرده بود تیم‌های قبلی تارتار معمولاً مدعی قهرمانی نبوده‌اند و سرمربی جدید پرسپولیس باید این بار در فضایی کاملاً متفاوت فعالیت کند.

عبارت «ایجاد هفت یا هشت موقعیت در ۳۰ دقیقه نخست» را البته باید بیشتر بیان انتظارات احساسی هواداران دانست تا یک شاخص فنی ثابت. حتی تیم‌های بزرگ نیز در تمام مسابقات نمی‌توانند چنین حجمی از موقعیت ایجاد کنند. پیام اصلی روشن است: هوادار پرسپولیس عقب‌نشینی طولانی، واگذاری توپ به حریف و تلاش صرف برای حفظ نتیجه را به‌آسانی نمی‌پذیرد.

تفاوت بزرگ پرسپولیس با تیم‌های قبلی تارتار

تارتار در باشگاه‌هایی کار کرده که در بسیاری از مسابقات، کسب یک امتیاز نیز نتیجه قابل قبولی به شمار می‌رفت. در پرسپولیس اما مساوی، به‌ویژه برابر تیم‌های پایین‌تر جدول، ممکن است همانند شکست واکنش ایجاد کند. سرمربی جدید باید نه‌تنها امتیاز بگیرد، بلکه نشان دهد تیمش برای پیروزی وارد زمین شده است.

خود تارتار نیز از بزرگی مسئولیتی که پذیرفته آگاه است. او پس از انتخاب به‌عنوان سرمربی گفت پشت پیراهن پرسپولیس یک تاریخ قرار دارد و از هواداران خواست او را به‌عنوان عضوی از خانواده باشگاه بپذیرند. تارتار همچنین اعلام کرد پرسپولیس از نظر بازیکن و امکانات چیزی برای قهرمانی کم ندارد و شخصاً تشنه کسب جام است.

این سخنان سطح توقع را بالاتر می‌برد. وقتی سرمربی اعلام می‌کند ابزار قهرمانی در اختیارش قرار دارد، دیگر نمی‌تواند در صورت ناکامی به کمبود امکانات یا ضعف کلی فهرست استناد کند؛ مگر آنکه در ادامه نقل‌وانتقالات مشکلاتی خارج از اختیار کادر فنی ایجاد شود.

برد پیرامیدز نشانه فوتبال جدید بود؟

پرسپولیس در نخستین مسابقه تدارکاتی اردوی ترکیه، پیرامیدز مصر را با نتیجه یک بر صفر شکست داد. تک گل مسابقه در دقیقه ۸۶ و با ضربه سر تیوی بیفوما پس از ارسال کرنر به ثمر رسید. باشگاه پرسپولیس نیز جریان این دیدار را پایاپای توصیف کرده و نوشته است نیمه نخست بدون گل پایان یافت.

پیروزی مقابل حریفی باکیفیت از نظر روحی اتفاق مثبتی است، اما این مسابقه هنوز پاسخ روشنی درباره سبک پرسپولیس تارتار ارائه نمی‌دهد. گل دیرهنگام روی ضربه ایستگاهی و پایاپای بودن بازی را نمی‌توان نشانه قطعی فوتبال تهاجمی دانست؛ همان‌طور که نمی‌توان از یک بازی دوستانه نتیجه گرفت پرسپولیس قرار است تدافعی بازی کند.

مسابقات آماده‌سازی بیشتر برای سنجش وضعیت جسمانی، آزمایش بازیکنان و تمرین ساختارهای متفاوت برگزار می‌شوند. ارزیابی واقعی تارتار زمانی ممکن خواهد بود که پرسپولیس در مسابقات رسمی، به‌خصوص برابر تیم‌هایی که با دفاع فشرده بازی می‌کنند، مجبور به ساختن موقعیت و شکستن بلوک دفاعی حریف شود.

فلسفه مربی تغییر می‌کند؟

خان‌محمدی معتقد است مربیان معمولاً فلسفه اصلی خود را به‌سادگی تغییر نمی‌دهند و برای توضیح این موضوع از پپ گواردیولا و وفاداری او به فوتبال مالکانه مثال زده است.

بااین‌حال، تغییر باشگاه می‌تواند باعث تغییر جزئی در روش اجرای فلسفه مربی شود. تارتار در پرسپولیس بازیکنان باکیفیت‌تر و امکانات بیشتری نسبت به بسیاری از تیم‌های سابقش خواهد داشت. او دیگر مجبور نیست در تمام مسابقات با بلوک پایین دفاع کند و برای گلزنی فقط به ضدحمله یا ضربات ایستگاهی متکی باشد.

آزمون اصلی این است که آیا تارتار می‌تواند سازمان دفاعی مورد علاقه خود را حفظ کند و هم‌زمان تعداد بیشتری بازیکن را وارد حمله کند. پرسپولیس برای قهرمانی هم به دفاع مطمئن نیاز دارد و هم به سرعت گردش توپ، پرس در زمین حریف، حضور پرتعداد در محوطه جریمه و تنوع در ساخت موقعیت.

مسئله انتخاب میان دفاع و حمله نیست؛ مسئله برقراری تعادل است. تیمی که بی‌محابا حمله کند، در انتقال دفاعی ضربه می‌خورد و تیمی که بیش از اندازه محتاط باشد، مقابل حریفان بسته امتیاز از دست می‌دهد.

هشدار درباره خریدهای جدید؛ تکرار پرونده شکاری ممنوع

بخش دیگری از صحبت‌های خان‌محمدی به بازیکنان تازه‌وارد مربوط است. او تأکید کرده بازی در پرسپولیس، استقلال و تیم ملی شرایط متفاوتی دارد و بازیکنی که در یک باشگاه کم‌فشار موفق بوده، لزوماً نمی‌تواند همان عملکرد را در پرسپولیس تکرار کند.

او رضا شکاری را نمونه‌ای از این مسئله دانسته است؛ بازیکنی که با انتظارات بالا به پرسپولیس آمد، اما نتوانست کارایی موردنظر را ارائه کند. گزارش ایسنا نیز نشان می‌دهد شکاری پس از یک فصل و در شرایطی که انتقالش هزینه قابل‌توجهی داشت، در آستانه جدایی قرار گرفته است. بااین‌حال، این رسانه نوشته تصمیم جدایی او الزاماً با نظر تارتار گرفته نشده و دلایل آن همچنان به‌طور کامل مشخص نیست.

اشاره به شکاری بیشتر از آنکه حمله به یک بازیکن باشد، هشداری برای خریدهای جدید است. پیراهن پرسپولیس فقط به کیفیت فنی نیاز ندارد؛ بازیکن باید فشار رسانه‌ای، انتقاد هواداران، رقابت شدید برای ترکیب و الزام پیروزی در تقریباً تمام مسابقات را نیز تحمل کند.

دو نمایش ضعیف متوالی می‌تواند بازیکن تازه‌وارد را زیر فشار زیادی قرار دهد. در چنین شرایطی، نقش تارتار فقط انتخاب ترکیب نیست؛ او باید از نظر روانی نیز بازیکنانش را آماده کند و اجازه ندهد یک اشتباه یا چند بازی کم‌فروغ، اعتمادبه‌نفس آنها را از بین ببرد.

تارتار برای عبور از گارد هواداران چه باید بکند؟

سرمربی جدید بیش از هر چیز به شروع قدرتمند نیاز دارد. نمایش هجومی در هفته‌های نخست می‌تواند بخش زیادی از بدبینی‌ها را کاهش دهد، اما بازی محتاطانه و از دست دادن امتیاز مقابل حریفان متوسط، خیلی زود اعتراض‌ها را آغاز خواهد کرد.

تارتار باید در چینش نفرات نشان دهد برای گلزنی برنامه دارد. استفاده هم‌زمان از بازیکنان خلاق، بالا بردن مدافعان کناری، پرس پس از لو دادن توپ و حمله سریع از کناره‌ها می‌تواند چهره متفاوتی از تیم‌های قبلی او ارائه کند.

در کنار آن، حفظ ساختار دفاعی نیز ضروری است. هوادار فوتبال تهاجمی می‌خواهد، اما شکست‌های پرگل را هم تحمل نمی‌کند. بهترین پاسخ به منتقدان، ساختن تیمی است که مالکیت بی‌هدف نداشته باشد، موقعیت تولید کند و پس از از دست دادن توپ، سریع واکنش نشان دهد.

تارتار هنوز فرصت دارد ذهنیت عمومی را تغییر دهد. برد دوستانه مقابل پیرامیدز شروع مثبتی بود، اما قضاوت نهایی از نخستین هفته‌های لیگ آغاز می‌شود. آنجا دیگر سابقه پرسپولیسی، نتایج تیم‌های قبلی یا توضیحات تاکتیکی تعیین‌کننده نیست؛ سکوها فقط چیزی را قضاوت خواهند کرد که در زمین می‌بینند.