زلزله روی نیمکت فرانسه؛ زیدان جانشین دشان شد، مأموریت ستاره سوم آغاز شد

فدراسیون فوتبال فرانسه در یک نشست خبری در پاریس، زین‌الدین زیدان را به‌عنوان سرمربی جدید تیم ملی مردان این کشور معرفی کرد. فیلیپ دیالو، رئیس فدراسیون فرانسه، مسئول اعلام رسمی این انتخاب بود و به یکی از طولانی‌ترین گمانه‌زنی‌های مربیگری فوتبال جهان پایان داد.

براساس گزارش ال‌پایس، قرارداد زیدان از اول اوت ۲۰۲۶ آغاز می‌شود و تا جام جهانی ۲۰۳۰ ادامه خواهد داشت. فدراسیون فرانسه هنوز تمام جزئیات مالی و ترکیب نهایی کادر فنی او را در دسترس عموم قرار نداده است.

پایان باشکوه‌ترین دوره نیمکت فرانسه

زیدان جانشین مربی‌ای شده که از ژوئیه ۲۰۱۲ هدایت فرانسه را بر عهده داشت. دیدیه دشان طی ۱۴ سال در ۱۸۵ مسابقه روی نیمکت خروس‌ها نشست و ۱۲۰ پیروزی به دست آورد؛ آماری که او را با فاصله به باسابقه‌ترین سرمربی تاریخ تیم ملی فرانسه تبدیل کرده است.

دشان در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه فرانسه را به قهرمانی رساند و ستاره دوم را بالای نشان این تیم قرار داد. او همچنین قهرمان لیگ ملت‌های اروپا در فصل ۲۱-۲۰۲۰ شد و فرانسه را به فینال یورو ۲۰۱۶ و جام جهانی ۲۰۲۲ رساند. آخرین تورنمنت او با کسب مقام چهارم جام جهانی ۲۰۲۶ به پایان رسید.

فرانسه در نیمه‌نهایی جام جهانی اخیر با نتیجه دو بر صفر مقابل اسپانیا شکست خورد و سپس دیدار رده‌بندی را با نتیجه شش بر چهار به انگلیس واگذار کرد. مسابقه برابر انگلیس آخرین حضور دشان روی نیمکت تیم ملی بود.

زیدان پس از پنج سال به نیمکت برگشت

آخرین تجربه مربیگری زیدان به ماه مه ۲۰۲۱ و پایان دوره دوم حضورش در رئال مادرید بازمی‌گردد. او از آن زمان پیشنهادهای مختلف باشگاهی را نپذیرفت و بارها از علاقه خود به هدایت تیم ملی فرانسه سخن گفت. زیدان نخستین بار در سال ۲۰۱۲، چند ماه پس از انتصاب دشان، اعلام کرده بود که مربیگری فرانسه یکی از اهداف بزرگ دوران حرفه‌ای اوست.

انتصاب جدید، نخستین شغل سرمربیگری زیدان خارج از ساختار رئال مادرید است. او پیش از هدایت تیم اصلی، سرمربی کاستیا بود و در دو مقطع ژانویه ۲۰۱۶ تا مه ۲۰۱۸ و مارس ۲۰۱۹ تا مه ۲۰۲۱ تیم بزرگسالان رئال را هدایت کرد.

مهم‌ترین افتخار زیدان، کسب سه قهرمانی متوالی لیگ قهرمانان اروپا در سال‌های ۲۰۱۶، ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ است. او نخستین مربی تاریخ فرمت لیگ قهرمانان شد که سه فصل متوالی جام را بالای سر می‌برد.

تفاوت بزرگ رئال مادرید و تیم ملی فرانسه

کار در تیم ملی با مربیگری باشگاهی تفاوت بنیادی دارد. زیدان در رئال مادرید تقریباً هر روز بازیکنان را در اختیار داشت و می‌توانست در طول فصل ساختار تاکتیکی تیمش را اصلاح کند؛ اما سرمربی تیم ملی تنها در اردوهای کوتاه و چند پنجره محدود بین‌المللی با بازیکنان کار می‌کند.

قدرت اصلی زیدان در مادرید، مدیریت ستاره‌ها و ایجاد آرامش در رختکن بود. او توانست تیمی پر از چهره‌های بزرگ مانند کریستیانو رونالدو، سرخیو راموس، لوکا مودریچ، تونی کروس و کریم بنزما را در حساس‌ترین مسابقات اروپا متحد نگه دارد.

این توانایی برای فرانسه اهمیت زیادی دارد؛ تیمی که مجموعه‌ای از بازیکنان مطرح در بزرگ‌ترین باشگاه‌های اروپا را در اختیار دارد و مدیریت نقش‌ها، نیمکت‌نشینی‌ها و رقابت‌های درون تیمی در آن به اندازه طراحی تاکتیک اهمیت خواهد داشت.

اولین تصمیم بزرگ؛ امباپه همچنان کاپیتان می‌ماند؟

یکی از نخستین پرسش‌های دوران زیدان، آینده بازوبند کاپیتانی کیلیان امباپه است. دشان پس از خداحافظی هوگو لوریس، امباپه را به‌عنوان کاپیتان معرفی کرد و مهاجم رئال مادرید اکنون مهم‌ترین چهره تیم ملی محسوب می‌شود.

زیدان شناخت نزدیکی از فضای رئال مادرید و فشارهای واردشده بر ستاره‌های این باشگاه دارد. ادامه کاپیتانی امباپه محتمل به نظر می‌رسد، اما سرمربی جدید باید جایگاه رهبران دیگری مانند اورلین شوامنی و بازیکنان باتجربه‌تر را نیز در ساختار رختکن مشخص کند. هنوز تصمیم رسمی درباره بازوبند اعلام نشده است.

از نظر فنی نیز زیدان با پرسش‌های مهمی روبه‌رو خواهد بود: آیا فرانسه همچنان با چهار بازیکن تهاجمی به میدان می‌رود؟ چگونه امباپه، عثمان دمبله، مایکل اولیسه، بردلی بارکولا و دزیره دوئه در یک ساختار متعادل قرار می‌گیرند؟ لوموند، استفاده هم‌زمان از استعدادهای هجومی در کنار حفظ نظم دفاعی را مهم‌ترین چالش سرمربی جدید دانسته است.

نخستین بازی زیدان چه زمانی است؟

اولین آزمون رسمی زیدان در لیگ ملت‌های اروپا خواهد بود. فرانسه روز ۲۵ سپتامبر در زمین ترکیه بازی می‌کند و سه روز بعد مهمان بلژیک خواهد بود. خروس‌ها سپس دوم اکتبر در ورزشگاه استاد دو فرانس میزبان ایتالیا هستند و پنجم اکتبر نیز در همان ورزشگاه با بلژیک مسابقه می‌دهند.

این برنامه فرصت زیادی برای آزمون‌وخطا در اختیار زیدان قرار نمی‌دهد. سه حریف نخست او تیم‌هایی رقابتی هستند و نتیجه مسابقات لیگ ملت‌ها می‌تواند فضای رسانه‌ای دوران جدید را خیلی زود تحت‌تأثیر قرار دهد.

بازگشت قهرمان ۱۹۹۸ برای ساختن نسل تازه

زیدان و دشان در جام جهانی ۱۹۹۸ هم‌تیمی بودند. دشان کاپیتان فرانسه بود و زیدان با زدن دو گل در فینال برابر برزیل، نقش اصلی را در نخستین قهرمانی جهان ایفا کرد. اکنون یکی از آنها پس از ۱۴ سال نیمکت را تحویل دیگری می‌دهد.

زیدان در تیمی کار را آغاز می‌کند که برخلاف فرانسه بحران‌زده سال‌های ابتدایی دهه ۲۰۱۰، از نظر استعداد بازیکن کمبودی ندارد. امباپه، اولیسه، بارکولا، دوئه و شوامنی هنوز سال‌های زیادی برای حضور در بالاترین سطح پیش رو دارند. دشان نیز هنگام خداحافظی تأکید کرد تیمی جوان و باکیفیت در اختیار جانشینش قرار می‌دهد.

انتظارها از زیدان فقط رسیدن به مراحل پایانی تورنمنت‌ها نیست. جایگاه او به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین بازیکنان تاریخ فرانسه و موفقیت خیره‌کننده‌اش در رئال مادرید باعث می‌شود هر نتیجه‌ای غیر از قهرمانی در یورو ۲۰۲۸ یا جام جهانی ۲۰۳۰ با پرسش و انتقاد همراه شود.

دوران دشان با یک قهرمانی جهان، دو فینال بزرگ دیگر و رکوردی تاریخی به پایان رسید. زیدان نه یک تیم ویران‌شده، بلکه یکی از پرستاره‌ترین تیم‌های جهان را تحویل می‌گیرد؛ تیمی که مشکلش کمبود استعداد نیست، بلکه تبدیل این استعداد به یک مجموعه منظم، متعادل و قهرمان است.

انتصاب زیدان پایان یک انتظار طولانی و آغاز پرریسک‌ترین مأموریت دوران مربیگری اوست. او در مادرید تقریباً همه جام‌های ممکن را فتح کرد؛ اکنون باید نشان دهد جادویش در فوتبال ملی نیز کار می‌کند یا خیر.