بورس منفجر شد؛ شاخص ۵۶ هزار واحد پرید و پول حقیقی به بازار برگشت

معاملات بازار سهام در سومین روز کاری هفته با برتری محسوس خریداران به پایان رسید. شاخص کل بورس با افزایش ۵۶ هزار و ۹۳۵ واحدی، معادل ۱.۱۳ درصد، به سطح ۵ میلیون و ۱۰۹ هزار واحد رسید. شاخص کل هم‌وزن نیز ۱۸ هزار و ۲۳۹ واحد، معادل ۱.۳۰ درصد، بالا رفت و در محدوده یک میلیون و ۴۲۶ هزار واحد ایستاد. رشد بیشتر شاخص هم‌وزن نشان می‌دهد جریان صعود فقط به چند شرکت بزرگ محدود نبود و بخش گسترده‌ای از سهام کوچک و متوسط نیز در مسیر افزایش قیمت قرار گرفتند.

بورس امروز در یک نگاه

داده‌های بورس‌تریدر نشان می‌دهد ارزش معاملات خرد به حدود ۳۰ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان رسید و تراز ورود پول حقیقی در مجموعه معاملات خرد حدود ۱.۶ هزار میلیارد تومان مثبت بود. این سامانه همچنین ۶۴۵ نماد مثبت و ۲۳۹ نماد منفی را در پایان بازار ثبت کرده است؛ یعنی نزدیک به ۷۳ درصد نمادهای بررسی‌شده در محدوده سبز معامله شدند.

چرا آمار ورود پول در منابع مختلف متفاوت است؟

یک نکته مهم در بررسی آمار امروز، تفاوت اعداد منتشرشده توسط سامانه‌های پایش بازار است. بورس‌تریدر ورود پول حقیقی به معاملات خرد را حدود ۱.۶ همت اعلام کرده، اما دیتابورس رقم ۲ هزار و ۳۳۷ میلیارد تومان را ثبت کرده است. تعداد نمادهای مثبت و صف‌های خرید نیز در این دو سامانه کمی متفاوت است.

این اختلاف لزوماً به معنای اشتباه بودن یکی از منابع نیست. سامانه‌ها ممکن است صندوق‌های سهامی، حق‌تقدم‌ها، بازار پایه، معاملات بلوکی یا برخی نمادهای متوقف و بدون معامله را به شکل متفاوتی در محاسبات خود لحاظ کنند. زمان برداشت داده نیز اهمیت دارد؛ زیرا جمع‌شدن یا تشکیل صف در دقایق پایانی می‌تواند تعداد نمادهای مثبت، صف‌های خرید و تراز پول حقیقی را تغییر دهد.

بنابراین جمع‌بندی قابل‌اتکاتر این است که روز سه‌شنبه بین ۱.۶ تا ۲.۳ همت پول حقیقی وارد بخش‌هایی از بازار سهام شده و حدود سه‌چهارم نمادهای موردبررسی در محدوده مثبت قرار داشته‌اند.

صف‌های خرید هفت برابر صف‌های فروش شد

در پایان معاملات، بورس‌تریدر ۳۸۲ صف خرید و ۵۲ صف فروش را ثبت کرد. ارزش سفارش‌های خرید نیز حدود ۶.۵ همت بود، درحالی‌که ارزش صف‌های فروش به نزدیک ۷۳۳ میلیارد تومان رسید. نسبت تعداد صف‌های خرید به فروش بیش از هفت برابر و نسبت ارزش آنها نزدیک به ۹ برابر بود.

دیتابورس نیز با روش آماری متفاوت، ۳۷۰ صف خرید و ۵۰ صف فروش را گزارش کرده است. نزدیک بودن این اعداد نشان می‌دهد با وجود تفاوت جزئی در دامنه نمادهای محاسبه‌شده، برتری تقاضا در بازار امروز قابل‌انکار نیست.

تعداد زیاد صف‌های خرید از افزایش هیجان مثبت حکایت دارد، اما هم‌زمان می‌تواند یک هشدار نیز باشد. زمانی که بخش بزرگی از بازار در سقف دامنه نوسان قفل می‌شود، کشف قیمت واقعی دشوارتر است و میزان پایداری تقاضا تنها پس از عرضه‌شدن صف‌ها مشخص خواهد شد.

چرا سرانه فروش از سرانه خرید بیشتر بود؟

درحالی‌که پول حقیقی وارد بازار شده و تعداد صف‌های خرید بسیار بیشتر از صف‌های فروش بوده، سرانه فروش هر کد حقیقی حدود ۱۲۰ میلیون تومان و سرانه خرید نزدیک به ۱۰۴ میلیون تومان ثبت شده است. نسبت این دو عدد، قدرت خریدی در محدوده ۰.۸۷ تا ۰.۹ را نشان می‌دهد.

در نگاه اول، ورود پول حقیقی و قدرت خرید کمتر از یک متناقض به نظر می‌رسد؛ اما این دو شاخص مفهوم یکسانی ندارند. ورود پول، تفاوت ارزش کل خرید و فروش حقیقی را نشان می‌دهد؛ درحالی‌که قدرت خرید از مقایسه متوسط خرید هر خریدار با متوسط فروش هر فروشنده به دست می‌آید.

ممکن است تعداد خریداران زیاد باشد و مجموع خرید آنها از فروش بیشتر شود، اما فروشندگان کمتری با سفارش‌های بزرگ‌تر در بازار حضور داشته باشند. در چنین شرایطی، ورود پول مثبت می‌ماند، ولی سرانه فروش از سرانه خرید بالاتر ثبت می‌شود.

این وضعیت نشان می‌دهد تقاضا گسترده بوده، اما بخشی از سهامداران بزرگ‌تر از فضای مثبت برای عرضه استفاده کرده‌اند. برای تأیید قدرت موج صعودی، بهتر است در روزهای آینده هم ورود پول ادامه یابد و هم سرانه خرید به سرانه فروش نزدیک یا از آن بیشتر شود.

پالایشی‌ها فرمان بازار را در دست گرفتند

گروه فرآورده‌های نفتی با ورود حدود ۶۵۸ میلیارد تومان پول حقیقی، بیشترین جذب نقدینگی را در میان صنایع داشت. پس از آن، صنایع شیمیایی با ۶۴۱ میلیارد تومان و بانک‌ها با حدود ۲۹۵ میلیارد تومان ورود پول در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. صنایع دارویی و کانه‌های فلزی نیز با ورود نقدینگی همراه بودند.

در سطح نمادها، پالایش نفت اصفهان با نماد «شپنا» نزدیک به ۴۸۲ میلیارد تومان ورود پول حقیقی داشت و در صدر بازار قرار گرفت. پتروشیمی پردیس با حدود ۱۹۷ میلیارد تومان و بانک تجارت با ۱۶۰ میلیارد تومان در رتبه‌های بعدی بودند. شبندر، ومعادن، پارسان، دزاگرس و بوعلی نیز از دیگر نمادهای موردتوجه خریداران حقیقی بودند.

شپنا علاوه بر بیشترین ورود پول حقیقی، بالاترین ارزش خرید حقیقی و حقوقی را نیز تجربه کرد. ارزش معاملات این نماد به حدود ۲.۶ همت رسید و حجم خرید حقیقی آن بیش از ۱.۷ میلیارد سهم ثبت شد. شبندر نیز بیش از یک همت خرید حقیقی داشت.

این داده‌ها نشان می‌دهد حرکت امروز بیش از هر چیز با محوریت نمادهای پالایشی و پتروشیمی شکل گرفت. قرار گرفتن شپنا، شبندر و وپاسار در میان اثرگذارترین نمادهای مثبت نیز نقش شرکت‌های بزرگ را در عبور شاخص از مرز ۵.۱ میلیون واحد برجسته می‌کند. گزارش‌های میانه بازار نیز این سه نماد را از اصلی‌ترین محرک‌های رشد شاخص معرفی کرده بودند.

پول از کدام نمادها خارج شد؟

در سوی مقابل، صندوق پالایشی یکم با خروج نزدیک به ۱۷۵ میلیارد تومان پول حقیقی، بیشترین خروج را ثبت کرد. صندوق آگاس با حدود ۱۶۸ میلیارد تومان و شستا با ۱۱۳ میلیارد تومان در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.

خروج پول از صندوق پالایش هم‌زمان با ورود سنگین نقدینگی به خود سهام پالایشی نکته قابل‌توجهی است. این جابه‌جایی می‌تواند نشان دهد بخشی از سرمایه‌گذاران ترجیح داده‌اند به‌جای خرید واحدهای صندوق، مستقیماً سهام شرکت‌هایی مانند شپنا و شبندر را خریداری کنند.

در سطح صنایع نیز صندوق‌ها بیشترین خروج پول را داشتند و پس از آنها گروه‌های چندرشته‌ای و زراعت قرار گرفتند. صنایع چندرشته‌ای نزدیک به ۹۲ میلیارد تومان و گروه زراعت بیش از ۶۲ میلیارد تومان خروج پول حقیقی را تجربه کردند.

آرامش سیاسی چگونه مسیر بورس را تغییر داد؟

بازار سهام در روزهای اخیر به اخبار سیاسی و امنیتی حساسیت زیادی نشان داده است. پیش از شروع معاملات سه‌شنبه نیز تحلیلگران تداوم آرامش نسبی در فضای سیاسی را یکی از شروط ادامه روند مثبت بورس می‌دانستند.

در نیمه نخست معاملات، شاخص کل حدود ۴۷ هزار واحد افزایش یافته و نزدیک به ۵۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار شده بود. گزارش میانه بازار، کاهش تنش‌ها، نسبت‌های ارزندگی پایین‌تر سهام و افزایش تقاضا برای صنایع بزرگ را از عوامل سبزپوشی بورس معرفی کرد.

بااین‌حال، نمی‌توان تمام رشد امروز را فقط به اخبار سیاسی نسبت داد. گزارش‌های مالی شرکت‌ها، رشد نرخ ارز رسمی، انتظارات تورمی و جذاب‌تر شدن ارزش نسبی سهام پس از اصلاح اخیر نیز می‌توانند در بازگشت خریداران مؤثر باشند.

عبور از کانال ۵.۱ میلیون چه معنایی دارد؟

شاخص کل با قرار گرفتن روی سطح ۵ میلیون و ۱۰۹ هزار واحد، کانال ۵.۱ میلیون را پس گرفت. دنیای اقتصاد گزارش داده بود شاخص پس از ۱۳ روز برای دومین بار این محدوده را لمس کرده است.

ورود به یک کانال جدید از نظر روانی اهمیت دارد، اما تثبیت در آن مهم‌تر است. شاخص باید در معاملات بعدی بالای مرز ۵.۱ میلیون باقی بماند و ارزش معاملات خرد نیز در سطوح بالا حفظ شود. بازگشت سریع شاخص به زیر این مرز می‌تواند نشان دهد بخشی از رشد امروز صرفاً واکنشی کوتاه‌مدت بوده است.

از سوی دیگر، رشد ۱.۳۰ درصدی شاخص هم‌وزن در برابر افزایش ۱.۱۳ درصدی شاخص کل نشانه مثبتی است. برتری هم‌وزن نشان می‌دهد بازار فقط با چند نماد شاخص‌ساز بالا نرفته و سهام کوچک‌تر نیز در موج تقاضا مشارکت داشته‌اند.

پیش‌بینی بورس فردا

سناریوی صعودی زمانی تقویت می‌شود که آرامش سیاسی ادامه یابد، ورود پول حقیقی تکرار شود و صف‌های خرید امروز بدون فشار فروش سنگین حفظ شوند. در این صورت، شاخص می‌تواند برای تثبیت بالای محدوده ۵ میلیون و ۱۰۰ هزار واحد تلاش کند و گروه‌های پالایشی، شیمیایی و بانکی همچنان در مرکز توجه باقی بمانند.

در سناریوی متعادل، عرضه سهامداران کوتاه‌مدت پس از چند روز رشد افزایش پیدا می‌کند. پایین‌تر بودن سرانه خرید از سرانه فروش و عرضه‌های قابل‌توجه در برخی نمادهای بزرگ نشان می‌دهد احتمال افزایش نوسان و جمع‌شدن بخشی از صف‌های خرید وجود دارد.

سناریوی نزولی نیز به انتشار خبر سیاسی منفی، افت ارزش معاملات یا خروج دوباره پول حقیقی وابسته است. بازار در هفته‌های اخیر نشان داده که در برابر افزایش ریسک‌های سیستماتیک، می‌تواند به‌سرعت از صف خرید به صف فروش تغییر جهت دهد.

بورس روز سه‌شنبه یک صعود فراگیر و همراه با ورود نقدینگی را ثبت کرد؛ اما برای اعلام آغاز یک روند صعودی پایدار، یک روز سبز کافی نیست. تثبیت شاخص بالای ۵.۱ میلیون، تداوم معاملات خرد بالای ۳۰ همت و بهبود قدرت خریدار حقیقی سه نشانه‌ای هستند که باید در روزهای آینده زیر نظر قرار گیرند.

این گزارش صرفاً تحلیل عمومی داده‌های بازار است و توصیه شخصی برای خرید یا فروش سهام محسوب نمی‌شود.