قرعه سخت اما قابلعبور والیبال زنان ایران؛ چین و تایپه در مسیر المپیک ۲۰۲۸
مراسم قرعهکشی مسابقات والیبال زنان قهرمانی آسیا ۲۰۲۶ روز سهشنبه ۶ مرداد در تیانجین برگزار شد و تیم ملی ایران در گروه نخست کنار چین، چینتایپه و عراق قرار گرفت. این مسابقات از ۳۰ مرداد تا ۸ شهریور ۱۴۰۵، برابر با ۲۱ تا ۳۰ اوت ۲۰۲۶، به میزبانی تیانجین چین برگزار خواهد شد.
۱۲ تیم شرکتکننده در سه گروه چهار تیمی تقسیم شدهاند. تایلند، قهرمان دوره گذشته، در گروه دوم با قزاقستان، اندونزی و استرالیا همگروه است. گروه سوم نیز ژاپن، ویتنام، کره جنوبی و هنگکنگ را در خود جای داده است. تایلند در مسابقات قهرمانی زنان آسیا ۲۰۲۳ با شکست چین در دیدار نهایی به قهرمانی رسیده بود.
گروهبندی کامل مسابقات به این شرح است:
| گروه | تیمها |
|---|---|
| گروه اول | چین، چینتایپه، ایران، عراق |
| گروه دوم | تایلند، قزاقستان، اندونزی، استرالیا |
| گروه سوم | ژاپن، ویتنام، کره جنوبی، هنگکنگ |
آخرین قرعه اعلامشده از سوی فدراسیون والیبال ایران، تعداد تیمها را ۱۲ تیم مشخص میکند. این در حالی است که در خبر مربوط به آغاز اردوی ایران در ۲۴ تیر، از حضور ۱۶ تیم نام برده شده بود. فهرست اولیه کنفدراسیون آسیا نیز لبنان را میان تیمهای واجد شرایط قرار داده بود، اما در قرعه نهایی عراق جایگزین آن شده است. بنابراین، اطلاعات مراسم قرعهکشی را باید نسخه تازهتر و مبنای نهایی ترکیب مسابقات دانست.
چین؛ سختترین مانع ایران در مرحله مقدماتی
چین نهتنها میزبان مسابقات است، بلکه با فاصله مهمترین قدرت گروه نخست به شمار میرود. تیم ملی زنان چین چند هفته پیش در لیگ ملتهای والیبال ۲۰۲۶ با پیروزی سه بر دو برابر آمریکا، تیم نخست مرحله مقدماتی و تیم سوم ردهبندی جهانی، به نیمهنهایی رسید. چین در زمان آن مسابقه تیم هفتم ردهبندی جهانی بود و در نهایت پس از شکست برابر ترکیه از رسیدن به فینال بازماند.
اختلاف تجربه، سرعت حمله و قدرت سرویس چین با ایران، این مسابقه را به دشوارترین بازی شاگردان لی دو هی تبدیل میکند. انتظار پیروزی ایران مقابل میزبان چندان واقعبینانه نیست، اما ساختار جدید رقابتها باعث میشود نتیجه این مسابقه فقط در برد یا باخت خلاصه نشود.
ایران باید تلاش کند ستهای طولانیتری برابر چین داشته باشد، اختلاف امتیاز را کاهش دهد و در صورت فراهمشدن فرصت، حداقل یک ست بگیرد. نسبت ستهای برده به باخته و نسبت امتیازهای کسبشده به ازدسترفته، هم در تعیین بهترین تیمهای سوم و هم در رتبهبندی ترکیبی مرحله حذفی نقش دارد. به همین دلیل، حتی نتیجه یک ست مانند ۲۵ بر ۲۳ در مقایسه با شکست ۲۵ بر ۱۲ میتواند در پایان مرحله مقدماتی اهمیت پیدا کند.
چینتایپه؛ مسابقهای که سرنوشت ایران را تعیین میکند
مسابقه ایران و چینتایپه احتمالاً مهمترین دیدار گروه نخست خواهد بود. چینتایپه در جام زنان آسیا ۲۰۲۶ تا دیدار نهایی پیش رفت و پس از شکست برابر کره جنوبی، نایبقهرمان شد. حضور در فینال آن تورنمنت نشان میدهد ایران با تیمی منظم، سریع و دارای تجربه رقابت در سطح دوم قدرتهای قاره روبهرو خواهد شد.
چینتایپه معمولاً از نظر میانگین قد و قدرت فیزیکی در سطح چین یا ژاپن نیست، اما با دریافت اول مناسب، سرعت در پاس و حملات ترکیبی این کمبود را جبران میکند. ایران برای شکست این حریف به سرویسهای هدفمند و کاهش اشتباهات مستقیم نیاز دارد. دادن توپهای آسان به چینتایپه میتواند سرعت بازی را به سود این تیم تغییر دهد.
پیروزی مقابل چینتایپه احتمال صعود مستقیم ایران بهعنوان تیم دوم گروه را به شکل قابلتوجهی افزایش میدهد. شکست در این مسابقه نیز ایران را به احتمال زیاد وارد رقابت پیچیده بهترین تیمهای سوم خواهد کرد؛ مسیری که در آن نتیجه دیدار برابر عراق و حتی اختلاف امتیاز بازی با چین تعیینکننده میشود.
بازی با عراق؛ پیروزی کافی نیست
از نظر برنامه رقابتی، مسابقه با عراق بهترین فرصت ایران برای کسب پیروزی و سه امتیاز کامل است. بااینحال، سیستم مسابقات اجازه نمیدهد تیم ملی فقط به برد فکر کند. ایران باید برای پیروزی سه بر صفر و با کمترین امتیاز ازدسترفته وارد زمین شود.
اگر ایران در رتبه سوم گروه قرار بگیرد، برای صعود باید با تیم سوم گروههای دوم و سوم مقایسه شود. ابتدا تعداد بردها، سپس امتیاز مسابقات، نسبت ستها، نسبت امتیازها و در نهایت نتیجه رودررو ملاک خواهد بود. بنابراین، ازدستدادن یک ست برابر عراق یا کشیدهشدن ستها به امتیازهای بالا ممکن است جایگاه ایران را در جدول تیمهای سوم تضعیف کند.
سناریوی ایدهآل برای ایران، پیروزی سه بر صفر مقابل عراق و شکست چینتایپه است. در این حالت، صعود بهعنوان تیم دوم گروه محتمل میشود. سناریوی حداقلی نیز برد قاطع برابر عراق و ثبت عملکردی مناسب در دو بازی دیگر است تا ایران یکی از دو تیم برتر رتبه سوم باشد.
سیستم رتبهبندی ترکیبی چگونه حریف ایران را تعیین میکند؟
یکی از تفاوتهای مهم مسابقات ۲۰۲۶، شیوه تشکیل جدول یکچهارم نهایی است. تیمهای اول و دوم هر سه گروه مستقیماً صعود میکنند و دو سهمیه دیگر به بهترین تیمهای سوم میرسد، اما تیمها پس از صعود براساس جایگاه گروهی وارد جدول حذفی نمیشوند.
کنفدراسیون والیبال آسیا هر هشت تیم صعودکننده را با «سیستم رتبهبندی ترکیبی تیمها» از رتبه یک تا هشت مرتب میکند. سپس تیم اول با هشتم، دوم با هفتم، سوم با ششم و چهارم با پنجم بازی خواهد کرد. در نتیجه، ممکن است یک تیم دوم به دلیل داشتن برد، امتیاز و نسبت ست بهتر، بالاتر از صدرنشین گروه دیگری قرار بگیرد.
این ساختار اهمیت همه مسابقات مرحله مقدماتی را بالا میبرد. صدرنشینی با دو برد ضعیف و یک شکست سنگین الزاماً قرعه آسانتری نسبت به تیم دومی که سه مسابقه باکیفیت داشته ایجاد نمیکند.
برای ایران، صعود با رتبه هفتم یا هشتم احتمالاً به معنای تقابل فوری با تیمهایی مانند چین، ژاپن یا تایلند خواهد بود. بنابراین، هدف فنی باید کسب بهترین رتبه ممکن در جدول ترکیبی باشد، نه فقط عبور از مرحله مقدماتی.
قهرمان آسیا مستقیم به المپیک لسآنجلس میرود
مسابقات تیانجین نخستین مرحله انتخابی المپیک ۲۰۲۸ برای تیمهای آسیایی است. براساس نظام رسمی انتخابی، قهرمان هر یک از پنج قاره مستقیماً سهمیه المپیک را دریافت میکند. سه سهمیه دیگر در مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۲۷ و سه سهمیه پایانی پس از مرحله مقدماتی لیگ ملتهای ۲۰۲۸ از طریق ردهبندی جهانی توزیع خواهند شد. آمریکا نیز بهعنوان میزبان سهمیه مستقیم دارد.
کسب سهمیه مستقیم برای ایران با توجه به حضور قدرتهایی مانند چین، ژاپن، تایلند و کره جنوبی مأموریتی بسیار دشوار است. بااینحال، این مسابقات فقط به سهمیه فوری محدود نمیشود. هر پیروزی مقابل تیمهای بالاتر میتواند در اعتبار فنی، تجربه بینالمللی و مسیر آینده تیم ملی مؤثر باشد.
رسیدن به مرحله یکچهارم نهایی هدف اولیه و منطقی ایران است. عبور از این مرحله و حضور در جمع چهار تیم برتر، نتیجهای تاریخی و بسیار فراتر از انتظارات فعلی خواهد بود.
قهرمانی کاوا؛ پشتوانه روحی تیم ملی زنان
ایران پیش از قهرمانی آسیا، نشانههایی از پیشرفت نشان داده است. تیم ملی زنان در رقابتهای قهرمانی منطقه آسیای مرکزی یا کاوا در سال ۲۰۲۶ بدون شکست به عنوان قهرمانی رسید. این موفقیت پس از قهرمانی تاریخی ایران در دوره ۲۰۲۵ به دست آمد و میتواند اعتمادبهنفس بازیکنان را پیش از رویارویی با تیمهای قدرتمندتر افزایش دهد.
بااینحال، فاصله سطح کاوا با قهرمانی آسیا قابلتوجه است. ایران در تیانجین با سرعت بازی، قدرت سرویس و کیفیت دفاعی بالاتری مواجه خواهد شد. قهرمانی منطقهای باید سکوی آمادهسازی تلقی شود، نه تضمین موفقیت در سطح قاره.
اردوی ۲۱نفره ایران زیر نظر آنلاین لی دو هی
اردوی تیم ملی زنان با حضور ۲۱ بازیکن در مجموعه ورزشی آزادی برگزار میشود. تمرینات در دو نوبت زیر نظر نیلوفر حجتی، فاطمه حسنی و مینا روستا ادامه دارد و لی دو هی، سرمربی کرهای تیم، بهصورت آنلاین بر برنامهها نظارت میکند. علیرضا طلوعکیان نیز قرار است پس از انجام هماهنگیها بهعنوان مشاور فنی در مسابقات به تیم کمک کند.
شبنم علیخانی، غزاله بستان، هستی واحدی، فاطمه خلیلی، شقایق حسنخانی، مهسا کدخدا، الهه پورصالح، سودابه باقرپور و آیدا ولینژاد از جمله بازیکنان حاضر در اردو هستند. فهرست ۲۱نفره باید پیش از اعزام کاهش پیدا کند و انتخاب ترکیب نهایی، نخستین تصمیم مهم کادر فنی خواهد بود.
نظارت آنلاین سرمربی در بخش ابتدایی آمادهسازی میتواند هماهنگی برنامهها را حفظ کند، اما نزدیکشدن مسابقات، نیاز به حضور مستقیم و ارزیابی بازیکنان در تمرین و مسابقات تدارکاتی را افزایش میدهد. چینتایپه و چین دو سبک متفاوت دارند و آمادهسازی برای آنها صرفاً با یک برنامه عمومی امکانپذیر نیست.
مسیر ایران برای صعود از گروه
قرعه ایران دشوار است، اما بسته محسوب نمیشود. چین مدعی اصلی صدرنشینی است و عراق روی کاغذ بهترین فرصت کسب پیروزی ایران خواهد بود. در نتیجه، مسابقه با چینتایپه به فینال واقعی مرحله گروهی برای ملیپوشان تبدیل میشود.
ایران برای صعود مطمئن به یک برد سهامتیازی برابر عراق و پیروزی مقابل چینتایپه نیاز دارد. در صورت شکست برابر چینتایپه نیز باید عراق را با اختلاف مناسب شکست دهد و مقابل چین اجازه شکلگیری یک نتیجه بسیار سنگین را ندهد.
سیستم جدید مسابقات یک پیام روشن دارد: هیچ ست و هیچ امتیازی بیاهمیت نیست. شاگردان لی دو هی حتی در مسابقهای که احتمال پیروزی پایین است، باید برای هر توپ بجنگند؛ زیرا همان امتیازها ممکن است مرز میان حذف، صعود یا برخورد با یکی از مدعیان اصلی در یکچهارم نهایی باشند.