از آکادمی استقلال تا پیراهن پرسپولیس؛ محبی سومین خرید «آبی‌سابق» سرخ‌ها شد

باشگاه پرسپولیس روز سه‌شنبه ۶ مرداد ۱۴۰۵ از محمدمهدی محبی رونمایی کرد. این وینگر ملی‌پوش پس از توافق پرسپولیس با باشگاه اتحاد کلباء امارات، رضایت‌نامه قطعی خود را دریافت کرد و قراردادی سه‌ساله با سرخ‌پوشان امضا کرد. رسانه‌ها از محبی به‌عنوان هشتمین خرید تابستانی پرسپولیس نام برده‌اند و قرار است او به اردوی تیم مهدی تارتار در ترکیه ملحق شود.

محبی ۲۶ ساله بازیکنی چپ‌پا است که توانایی بازی در هر دو سمت خط حمله و نزدیک مهاجم را دارد. او در فصل ۲۰۲۵–۲۰۲۶ تنها هشت بار برای کلباء در لیگ امارات به میدان رفت و در نیم‌فصل دوم به‌صورت قرضی به سپاهان بازگشت. پرسپولیس اکنون با خرید قطعی این بازیکن، قراردادی را که تا سال ۲۰۲۸ با باشگاه اماراتی اعتبار داشت خاتمه داده و مالکیت ورزشی او را در اختیار گرفته است.

ستاره جدید پرسپولیس روزگاری در استقلال بود

محبی پیش از آنکه در لیگ برتر به شهرت برسد، برای تیم‌های زیر ۱۷ و زیر ۲۱ سال استقلال بازی می‌کرد. او در دوره سرمربیگری وینفرد شفر حتی به تمرینات تیم بزرگسالان استقلال نیز راه یافت، اما فرصت تثبیت جایگاه خود را پیدا نکرد و برای ادامه مسیر به تیم امید مقاومت رفت. پس از آن، حضور در نفت مسجدسلیمان، پیکان و مس رفسنجان زمینه مطرح‌شدن او را فراهم کرد.

محبی در لیگ بیست‌وچهارم یکی از مؤثرترین بازیکنان سپاهان بود. باشگاه سپاهان اعلام کرده است که او در ۲۶ مسابقه لیگ برتر هفت گل و هفت پاس گل ثبت کرد؛ با اضافه‌شدن عملکردش در جام حذفی و رقابت‌های آسیایی، مجموع آمار او در آن فصل به ۹ گل و ۱۰ پاس گل رسید. همین نمایش‌ها زمینه دعوت او به تیم ملی و انتقالش به لیگ امارات را فراهم کرد.

تجربه محبی در کلباء مطابق انتظار پیش نرفت. او نتوانست به بازیکنی ثابت و تأثیرگذار تبدیل شود و پس از چند ماه با قراردادی قرضی به سپاهان برگشت. این بازگشت نشان داد مهاجرت زودهنگام به فوتبال امارات، دست‌کم در نخستین مقطع، کمکی به ادامه روند صعودی او نکرد؛ بااین‌حال، آشنایی با فوتبال بین‌المللی و حضور در تیم ملی همچنان محبی را به یکی از وینگرهای مهم بازار ایران تبدیل کرده است.

پوریا شهرآبادی؛ گل به استقلال و انتقال به پرسپولیس

پوریا شهرآبادی دیگر بازیکنی است که از فوتبال پایه استقلال خارج شد و اکنون پیراهن رقیب سنتی را بر تن می‌کند. مهاجم ۲۰ ساله گل‌گهر با قراردادی چهار‌ساله به پرسپولیس پیوست و به دلیل تجربه همکاری با مهدی تارتار در سیرجان، یکی از خریدهای مورد اعتماد سرمربی جدید سرخ‌پوشان محسوب می‌شود.

شهرآبادی فصل گذشته در ۱۶ مسابقه لیگ برتر چهار گل برای گل‌گهر به ثمر رساند. مهم‌ترین گل او در هفته پانزدهم وارد دروازه استقلال شد؛ گلی که پیروزی یک بر صفر گل‌گهر را رقم زد و توجه‌ها را به مهاجمی جلب کرد که پیش‌تر در رده‌های جوانان و امید استقلال حضور داشت.

انتقال شهرآبادی بیش از هر چیز، اهمیت اعتماد به بازیکنان جوان را نشان می‌دهد. این مهاجم در استقلال فرصت ورود به تیم بزرگسالان را پیدا نکرد، اما زیر نظر تارتار در گل‌گهر بازی کرد، تجربه لیگ برتر به دست آورد و سرانجام با قراردادی بلندمدت راهی پرسپولیس شد. اکنون سرخ‌ها امیدوارند او از یک مهاجم آینده‌دار به گزینه‌ای مؤثر در ترکیب اصلی تبدیل شود.

محمدمهدی زارع؛ مدافعی که استقلال رایگان از دست داد

محمدمهدی زارع، مدافع میانی ۲۳ ساله، سومین خرید تابستانی پرسپولیس با سابقه حضور در آکادمی استقلال است. زارع پس از قهرمانی با تیم امید استقلال، به دلیل نرسیدن به ترکیب بزرگسالان از این باشگاه جدا شد و به پارس جنوبی جم رفت. عملکرد موفق او در لیگ آزادگان باعث شد گل‌گهر وی را جذب کند و زارع در نخستین فصل لیگ برتری خود به یکی از مدافعان جوان مورد توجه فوتبال ایران تبدیل شود.

زارع تابستان گذشته از گل‌گهر به اخمت گروژنی روسیه پیوست. رقم دقیق این انتقال به‌صورت رسمی اعلام نشد و گزارش‌ها اعداد متفاوتی بین ۷۰۰ هزار تا ۹۰۰ هزار یورو را مطرح کردند؛ بنابراین عدد ۷۰۰ هزار یورو را نمی‌توان رقم قطعی قرارداد دانست. آنچه رسمی است، بازگشت این مدافع از اخمت و امضای قرارداد چهار‌ساله با پرسپولیس است.

زارع نیز مانند محبی و شهرآبادی بدون آنکه برای تیم بزرگسالان استقلال به مهره‌ای اثرگذار تبدیل شود، مسیر پیشرفت خود را در باشگاه‌های دیگر طی کرد. این مسئله به‌خصوص از منظر اقتصادی اهمیت دارد؛ استقلال در زمان جدایی اولیه این بازیکنان درآمد قابل‌توجهی کسب نکرد، اما باشگاه‌های بعدی با پرورش و فروش آنان توانستند ارزش مالی ایجاد کنند.

محمدحسین صادقی؛ چهارمین استقلالی سابق پرسپولیس

محمدحسین صادقی را باید از سه خرید تابستان جاری جدا کرد. او نه در تابستان ۱۴۰۵، بلکه خرداد ۱۴۰۴ و با نظر اسماعیل کارتال از هوادار به پرسپولیس پیوست و قراردادی چهار‌ساله امضا کرد. صادقی نیز سابقه بازی در آکادمی استقلال را دارد، اما برای تیم بزرگسالان این باشگاه به میدان نرفت.

در نتیجه، پرسپولیس اکنون چهار بازیکن با سابقه حضور در تیم‌های پایه استقلال در اختیار دارد: محمدمهدی محبی، محمدمهدی زارع، پوریا شهرآبادی و محمدحسین صادقی. بااین‌حال، استفاده از عنوان «بازیکن سابق استقلال» برای آنان نیازمند توضیح است؛ زیرا هیچ‌یک چهره تثبیت‌شده تیم بزرگسالان استقلال نبوده‌اند و سابقه آبی‌پوشی آنها عمدتاً به رده‌های پایه مربوط می‌شود.

چرا استقلال از محصولات آکادمی خود بهره نمی‌برد؟

تکرار این الگو نشان می‌دهد مشکل فقط به تصمیم یک مربی یا یک فصل محدود نیست. فاصله میان آکادمی و تیم بزرگسالان استقلال طی سال‌های اخیر به اندازه‌ای بوده که بازیکنان جوان برای دریافت زمان بازی ناچار شده‌اند به باشگاه‌های دیگر بروند. برخی از همین بازیکنان پس از کسب تجربه و افزایش ارزش فنی، با هزینه‌های سنگین در بازار نقل‌وانتقالات جابه‌جا شده‌اند.

از منظر مدیریتی، یک آکادمی موفق نباید صرفاً قهرمان رده‌های پایه شود. هدف نهایی باید انتقال مستمر بازیکن به تیم بزرگسالان، عقد قرارداد حرفه‌ای به‌موقع و حفظ حقوق اقتصادی باشگاه باشد. استقلال در پرونده محبی، زارع و شهرآبادی نتوانست از ظرفیت فنی یا مالی محصولات خود استفاده کند و اکنون رقیب سنتی از بازیکنانی بهره می‌برد که نخستین آموزش‌های جدی فوتبالشان را در ساختار آبی‌ها دیده‌اند.

کلیشه معکوس؛ پرسپولیسی سابق درون دروازه استقلال

این مسیر کاملاً یک‌طرفه نیست. استقلال در تابستان جاری محمد خلیفه، دروازه‌بان ۲۱ ساله آلومینیوم اراک، را جذب کرده است. خلیفه پیش از حضور در آلومینیوم سابقه عضویت در پرسپولیس را داشت و حالا پس از امضای قرارداد با استقلال، در انتظار بازشدن پنجره نقل‌وانتقالاتی آبی‌هاست. گزارش‌ها حاکی از پرداخت حدود ۸۰ میلیارد تومان برای رضایت‌نامه این دروازه‌بان است، هرچند جزئیات رسمی قرارداد مالی منتشر نشده است.

این انتقال می‌تواند نمونه معکوس همان روند باشد؛ پرسپولیس نتوانست خلیفه را در ساختار خود نگه دارد، آلومینیوم او را به یک دروازه‌بان ملی‌پوش تبدیل کرد و استقلال در نهایت برای جذبش هزینه پرداخت.

پرسپولیس برنده فعلی، استقلال در برابر یک هشدار جدی

در کوتاه‌مدت، پرسپولیس برنده این چرخه به نظر می‌رسد. سرخ‌ها بدون درگیرشدن با فرایند طولانی آموزش پایه، چند بازیکن جوان و لیگ‌برتری را به خدمت گرفته‌اند که شناخت خوبی از فضای فوتبال ایران دارند. محبی برای حضور فوری در ترکیب جذب شده و زارع، شهرآبادی و صادقی نیز می‌توانند بخشی از پروژه جوان‌سازی تیم مهدی تارتار باشند.

برای استقلال اما این نقل‌وانتقالات یک هشدار ساختاری است. مسئله اصلی، پرسپولیسی‌شدن چند بازیکن سابق آکادمی نیست؛ مشکل بزرگ‌تر این است که باشگاه نتوانسته استعدادهای خود را در زمان مناسب شناسایی، حفظ و به تیم بزرگسالان منتقل کند. در صورتی که این چرخه اصلاح نشود، آکادمی استقلال همچنان برای باشگاه‌های دیگر بازیکن خواهد ساخت و آبی‌ها برای بازگرداندن محصولات سابق خود ناچار به پرداخت هزینه‌های سنگین خواهند شد.