شمارش معکوس برای جنجالیترین تغییر بیتکوین؛ قیمت BTC سقوط میکند؟
شرکت استراتژی که فعالیت اصلی آن در حوزه نرمافزار و هوش تجاری است، اکنون ۸۴۳ هزار و ۷۷۵ بیتکوین در اختیار دارد و بزرگترین خزانه شرکتی شناختهشده بیتکوین را مدیریت میکند. ارزش این دارایی در گزارش روز ۲۸ ژوئیه حدود ۵۳.۹۲ میلیارد دلار محاسبه شده بود. وبسایت رسمی استراتژی نیز تعداد بیتکوینهای شرکت را تأیید میکند.
البته ارزش دلاری این ذخیره دائماً تغییر میکند. در زمان بررسی زنده این گزارش، قیمت بیتکوین حدود ۶۴ هزار و ۳۷۸ دلار بود؛ بنابراین ارزش نظری دارایی استراتژی به حدود ۵۴.۳۲ میلیارد دلار میرسید. اختلاف با رقم ۵۳.۹۲ میلیارد دلار، ناشی از تغییر قیمت بیتکوین میان دو زمان ثبت دادههاست.
حجم سرمایهگذاری استراتژی اهمیت موضع سیلور را افزایش میدهد، اما مالکیت تعداد زیادی بیتکوین بهخودیخود برای او حق رأی ویژهای در پروتکل ایجاد نمیکند. در ساختار پیشنهادی BIP-110، رفتار نودها، سیگنالدهی استخراجکنندگان و واکنش بازیگران اقتصادی شبکه تعیینکننده خواهد بود، نه تعداد بیتکوینهای یک شخص یا شرکت.
«قوانین اجماع، قانون اساسی بیتکوین هستند»
سیلور در تازهترین موضعگیری خود، قوانین اجماع بیتکوین را به قانون اساسی تشبیه کرد؛ قواعدی که مالکیت، کمیابی، تسویه معاملات و توزیع قدرت در شبکه را مشخص میکنند. او هشدار داد تغییر این قوانین برای پاسخگویی به خواسته یک گروه، میتواند حقوق اقتصادی کاربران فعلی و نسلهای آینده را تحت تأثیر قرار دهد.
این موضع در ادامه مخالفتهای پیاپی سیلور با BIP-110 مطرح شده است. او در مقالهای طولانی، ۱۱۰ دلیل برای مخالفت با این پیشنهاد ارائه کرد و نوشت هدف حامیان طرح، از جمله کاهش هزینه نودها و مقابله با دادههای غیرضروری، قابلدرک است؛ اما تغییر قواعد اجماع را راهحل مناسبی نمیداند.
از نگاه سیلور، مسئله اصلی فقط تصاویر اوردینال یا دادههای موسوم به اسپم نیست. نگرانی او ایجاد سابقهای است که بر اساس آن، تراکنشهای معتبر و کارمزدپرداز به دلیل نوع کاربردشان در سطح پروتکل نامعتبر اعلام شوند.
BIP-110 دقیقاً چه چیزی را تغییر میدهد؟
پیشنهاد بهبود بیتکوین ۱۱۰ با عنوان رسمی Reduced Data Temporary Softfork، یک سافتفورک موقت برای محدود کردن ذخیره دادههای دلخواه در تراکنشهای بیتکوین است. این طرح از سوی توسعهدهندهای با نام مستعار «داتون اهم» ارائه شده و وضعیت سند آن در مخزن رسمی پیشنهادهای بیتکوین «Complete» اعلام شده است. کامل شدن سند به معنی پذیرش، اجماع یا فعالشدن آن نیست؛ مخزن BIPها صرفاً محلی برای ثبت و بررسی پیشنهادهاست.
BIP-110 برای دورهای حدوداً یکساله هفت محدودیت تازه در سطح اجماع پیشنهاد میکند. مهمترین آنها عبارتاند از محدود شدن دادههای OP_RETURN به ۸۳ بایت، نامعتبر شدن برخی دادههای پیوسته بزرگتر از ۲۵۶ بایت و اعمال محدودیتهایی بر برخی ساختارهای Taproot و اسکریپتهای تراکنش.
خروجیهای خرجنشدهای که پیش از فعالشدن طرح ساخته شدهاند، از قوانین جدید مستثنا خواهند بود. این بند برای جلوگیری از مسدود شدن داراییهای موجود در نظر گرفته شده است؛ با وجود این، متن رسمی پیشنهاد میپذیرد که در برخی کاربردهای آزمایشی و پیچیده Taproot، احتمال بسیار محدودی برای ایجاد مشکل وجود دارد.
موافقان BIP-110 چه میگویند؟
حامیان طرح معتقدند بلاکچین بیتکوین باید در درجه نخست برای انتقال پول و ثبت تراکنشهای مالی استفاده شود، نه ذخیره تصاویر، توکنهای غیرقابلتعویض یا فایلهای دلخواه. استدلال آنها این است که استخراجکننده کارمزد ثبت داده را یکبار دریافت میکند، اما همه نودها باید آن داده را برای مدتی نامحدود دانلود، نگهداری و منتقل کنند.
از این منظر، دادههای غیرپولی هزینهای دائمی به اپراتورهای نود تحمیل میکنند، فضای بلاک را اشغال میکنند و در دورههای افزایش تقاضا، کارمزد پرداختهای عادی را بالا میبرند. طراحان BIP-110 میگویند محدودیت موقت یکساله به جامعه فرصت میدهد راهکاری دقیقتر و بلندمدت پیدا کند.
طرفداران طرح همچنین تأکید میکنند تراکنشهای پولی استاندارد، کانالهای معمول شبکه لایتنینگ و بیشتر استفادههای شناختهشده بیتکوین تحت تأثیر قرار نمیگیرند.
چرا مخالفان از سانسور و انشعاب شبکه میترسند؟
منتقدان پاسخ میدهند که واژه «اسپم» تعریف ثابتی ندارد. از نگاه آنها، هنگامی که یک تراکنش قوانین موجود را رعایت میکند و کارمزد کافی میپردازد، پروتکل نباید درباره هدف یا محتوای آن قضاوت کند.
آدام بک، مدیرعامل بلاکاستریم، نیز با طرح مخالفت کرده و هشدار داده است که اجرای اجباری آن بدون همراهی گسترده اکوسیستم میتواند یک فورک اقلیت ایجاد کند؛ یعنی بخشی از نودها زنجیرهای را دنبال کنند که اکثریت قدرت استخراج از آن پشتیبانی نمیکند.
سافتفورک در حالت عادی با نسخههای قدیمی سازگار است؛ اما سازوکار BIP-110 یک دوره سیگنالدهی اجباری دارد. نودهایی که این طرح را اجرا میکنند، در آن دوره بلاکهای بدون سیگنال مشخص را نامعتبر خواهند شناخت. اگر اکثریت استخراجکنندگان همراه نشوند، احتمال شکلگیری دو دیدگاه متفاوت درباره زنجیره معتبر وجود دارد.
شمارش معکوس تا ۹ آگوست؛ حمایت استخراجکنندگان چقدر است؟
طبق متن رسمی BIP-110، آستانه فعالسازی زودهنگام ۵۵ درصد است؛ یعنی باید ۱۱۰۹ بلاک از یک دوره ۲۰۱۶ بلاکی حمایت خود را اعلام کنند. دوره سیگنالدهی اجباری نیز از بلاک ۹۶۱ هزار و ۶۳۲ آغاز میشود که بر اساس سرعت متوسط استخراج، زمان رسیدن به آن حوالی ۹ آگوست ۲۰۲۶ تخمین زده شده است. این یک تاریخ تقریبی است و با سرعت تولید بلاکها تغییر میکند.
در پایش روز ۲۷ ژوئیه، میزان سیگنالدهی حدود ۲.۶۴ درصد گزارش شد؛ رقمی که از کمتر از یک درصد افزایش یافته، اما همچنان فاصله بسیار زیادی با آستانه ۵۵ درصد دارد. بخش عمده حمایت از سوی استخر Ocean، استخراجکنندگان مستقل و مجموعههای کوچکتر دیده شده و استخرهای بزرگی مانند Foundry، Antpool، ViaBTC و F2Pool هنوز حمایت گستردهای نشان ندادهاند.
در صورت طی شدن مسیر اجباری، قفلشدن طرح حداکثر در بلاک ۹۶۳ هزار و ۶۴۸ و فعالشدن محدودیتها در بلاک ۹۶۵ هزار و ۶۶۴، حوالی ابتدای سپتامبر، پیشبینی شده است. قوانین پس از ۵۲ هزار و ۴۱۶ بلاک، تقریباً یک سال، خودکار منقضی میشوند.
قیمت زنده بیتکوین و رمزارزها؛ اعداد اولیه نیازمند اصلاح است
بررسی زنده بازار در روز چهارشنبه ۷ مرداد ۱۴۰۵ نشان داد بخشی از قیمتهای درجشده در متن اولیه، بهویژه اتریوم، سولانا و هایپرلیکویید، با نرخهای جاری فاصله دارد. قیمتها در زمان نگارش به شرح زیر بود:
| رمزارز | قیمت زنده تقریبی |
|---|---|
| بیتکوین | ۶۴٬۳۷۸ دلار |
| اتریوم | ۱٬۶۲۴.۹۵ دلار |
| تتر | ۰.۹۹۸۷ دلار |
| بایننسکوین | ۵۷۰.۱۱ دلار |
| یواسدیکوین | ۰.۹۹۹۷ دلار |
| ریپل | ۱.۰۵۹ دلار |
| سولانا | ۷۷.۹۷ دلار |
| ترون | ۰.۳۱۵۵ دلار |
| هایپرلیکویید | ۶۳.۳۵ دلار |
| دوجکوین | ۰.۰۷۰۷ دلار |
دادههای پنج رمزارز نخست از نرخهای زنده بازار گرفته شدهاند.
نرخ ریپل، سولانا، ترون، هایپرلیکویید و دوجکوین نیز در همان زمان ثبت شده است.
آیا جنجال BIP-110 قیمت بیتکوین را تهدید میکند؟
در کوتاهمدت، مخالفت سیلور یا مطرح شدن یک پیشنهاد فنی لزوماً باعث سقوط قیمت بیتکوین نمیشود. بازار بیشتر به جریان سرمایه، وضعیت اقتصاد جهانی، سیاست پولی آمریکا و فعالیت سرمایهگذاران بزرگ واکنش نشان میدهد. بااینحال، نزدیک شدن شبکه به یک انشعاب بحثبرانگیز میتواند عدمقطعیت ایجاد کند و صرافیها، کیف پولها و شرکتهای نگهداری رمزارز را وادار به آمادهسازی برای دو زنجیره احتمالی کند.
در شرایط فعلی، حمایت پایین استخراجکنندگان احتمال تبدیل BIP-110 به تغییر مورد قبول کل شبکه را محدود میکند؛ اما دوره سیگنالدهی اجباری، خطر شکلگیری یک زنجیره اقلیت را کاملاً از بین نمیبرد. این ارزیابی یک نتیجهگیری تحلیلی بر پایه سازوکار فعالسازی و سطح فعلی حمایت است.
جنجال BIP-110 فقط دعوایی بر سر اوردینالها یا چندصد بایت داده نیست؛ پرسش اصلی این است که چه کسی باید درباره کاربرد مجاز بیتکوین تصمیم بگیرد. طرفداران، آن را دفاع از بیتکوین بهعنوان پول میدانند و مخالفان، آغاز مسیری خطرناک به سوی سانسور تراکنشها. پاسخ نهایی احتمالاً نه با سخنان سیلور، بلکه با تصمیم نودها، استخراجکنندگان، صرافیها و کاربران اقتصادی شبکه مشخص خواهد شد.