سیمان در آستانه شوک قیمتی؟ برق کارخانه‌ها به ۱۵ درصد رسید

بازار عمده سیمان در معاملات امروز روند روز گذشته را ادامه داد و چهار محصول پرتقاضای مورد بررسی، بدون تغییر قیمت عرضه شدند.

سیمان پاکتی تیپ ۲ تهران با نرخ ۲۵۳ هزار تومان، سیمان صوفیان با قیمت ۲۸۹ هزار تومان، سیمان ساوه با نرخ ۲۵۷ هزار تومان و سیمان آبیک با قیمت ۲۵۵ هزار تومان در فهرست امروز قرار دارند. این نرخ‌ها در گزارش بازار به‌عنوان قیمت عمده یا کارخانه درج شده‌اند.

قیمت نهایی تحویل به مصرف‌کننده ممکن است با این ارقام تفاوت داشته باشد. هزینه حمل، تخلیه، فاصله کارخانه تا پروژه، تعداد پاکت سفارش، کارمزد فروشنده و شرایط پرداخت می‌توانند مبلغ نهایی فاکتور را افزایش دهند.

هر تن سیمان امروز چقدر تمام می‌شود؟

اگر نرخ‌های اعلام‌شده مربوط به پاکت استاندارد ۵۰ کیلوگرمی باشند، برای تهیه یک تن سیمان به ۲۰ پاکت نیاز است. بر این مبنا، ارزش تقریبی یک تن از محصولات امروز چنین محاسبه می‌شود:

این محاسبه فقط حاصل ضرب قیمت هر پاکت در ۲۰ است و هزینه حمل، تخلیه، انبارداری و مالیات یا کارمزد احتمالی را دربر نمی‌گیرد.

برای یک سفارش ۲۰ تنی، ارزش سیمان تهران پیش از هزینه‌های جانبی حدود ۱۰۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان خواهد بود. همین حجم سیمان صوفیان تقریباً ۱۱۵ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان، سیمان ساوه ۱۰۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و سیمان آبیک حدود ۱۰۲ میلیون تومان هزینه دارد.

چرا سیمان صوفیان گران‌تر است؟

در میان چهار محصول جدول، سیمان صوفیان با قیمت ۲۸۹ هزار تومان بالاترین نرخ و سیمان تهران با قیمت ۲۵۳ هزار تومان پایین‌ترین نرخ را دارند.

اختلاف قیمت این دو محصول برای هر پاکت ۳۶ هزار تومان است. این فاصله برای یک تن به ۷۲۰ هزار تومان و برای یک محموله ۲۰ تنی به ۱۴ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان می‌رسد.

سیمان صوفیان براساس نرخ‌های امروز حدود ۱۴.۲ درصد از سیمان تهران گران‌تر است. این اختلاف الزاماً فقط به کیفیت مربوط نمی‌شود؛ محل کارخانه، هزینه حمل، میزان عرضه منطقه‌ای، موجودی انبارها و شرایط بازار مقصد نیز در قیمت‌گذاری اثر دارند.

به همین دلیل، ارزان‌ترین نرخ جدول همیشه کم‌هزینه‌ترین گزینه برای پروژه نیست. ممکن است کارخانه‌ای قیمت درب کارخانه پایین‌تری داشته باشد، اما به دلیل فاصله بیشتر تا محل ساخت‌وساز، هزینه نهایی تحویل آن از گزینه‌ای با نرخ اولیه بالاتر بیشتر شود.

قیمت سیمان در یک ماه گذشته چه تغییری کرده است؟

مقایسه نرخ‌های امروز با قیمت‌های ۳۰ خرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بازار سیمان در این فاصله افزایش یکدست و گسترده‌ای نداشته است.

در ۳۰ خرداد، سیمان تهران ۲۵۵ هزار تومان، صوفیان ۲۸۱ هزار تومان، ساوه ۲۵۳ هزار تومان و آبیک ۲۵۵ هزار تومان قیمت داشت.

بر این اساس:

میانگین ساده چهار نرخ مورد بررسی از ۲۶۱ هزار تومان در ۳۰ خرداد به ۲۶۳ هزار و ۵۰۰ تومان در ۷ مرداد رسیده است؛ یعنی کمتر از یک درصد افزایش.

این مقایسه نشان می‌دهد فشار هزینه هنوز به یک موج افزایشی عمومی تبدیل نشده و رفتار برندها متفاوت بوده است. با این حال، ادامه محدودیت تولید می‌تواند این تعادل را تغییر دهد.

خطر اصلی بازار سیمان چیست؟

مهم‌ترین ریسک بازار، محدودیت شدید برق کارخانه‌های سیمان است. دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان اعلام کرده در تیر و مرداد فقط حدود ۱۵ درصد برق مورد نیاز این صنعت تأمین می‌شود؛ سطحی که به گفته او عملاً برای روشنایی کارخانه‌ها کافی است و امکان ادامه کامل تولید را فراهم نمی‌کند.

در گزارش دیگری، محدودیت اعمال‌شده برای صنعت سیمان ۸۵ درصد اعلام شده است. انجمن سیمان هشدار داده چنین محدودیتی می‌تواند خطوط تولید و توزیع را مختل کند و در ادامه به افزایش قیمت منجر شود.

فرآیند تولید سیمان فقط به بسته‌بندی محصول محدود نیست. استخراج مواد، آسیاب، تولید کلینکر، فعالیت کوره، انتقال مواد و آسیاب نهایی به انرژی مستمر نیاز دارند. توقف و راه‌اندازی دوباره خطوط نیز برای کارخانه هزینه ایجاد می‌کند.

بنابراین ممکن است اثر قطعی برق بلافاصله روی تابلوی قیمت دیده نشود، اما کاهش تولید امروز با فاصله زمانی به کمبود عرضه در بازار تبدیل شود.

چرا با وجود محدودیت برق، قیمت‌ها ثابت مانده‌اند؟

ثبات امروز می‌تواند چند علت احتمالی داشته باشد. نخست اینکه کارخانه‌ها یا شبکه توزیع ممکن است هنوز از موجودی تولیدشده در هفته‌های گذشته استفاده کنند. در این حالت، کاهش تولید فوراً به کمبود محصول منجر نمی‌شود.

عامل دوم به رفتار خریداران مربوط است. هنگامی که فعالان ساختمانی درباره آینده قیمت یا وضعیت پروژه‌ها اطمینان ندارند، خریدهای غیرضروری را به تعویق می‌اندازند. احتیاط در سمت تقاضا می‌تواند فشار ناشی از کاهش عرضه را موقتاً خنثی کند.

احتمال سوم این است که شدت محدودیت برق در تمام کارخانه‌ها و روزهای هفته یکسان نباشد. برخی واحدها ممکن است از برق خریداری‌شده، تولید محدود یا برنامه‌ریزی شیفت‌ها برای حفظ بخشی از عرضه استفاده کنند.

این عوامل تنها توضیح‌های احتمالی برای رفتار فعلی بازار هستند. برای تعیین علت دقیق ثبات باید آمار روزانه تولید، موجودی انبار کارخانه‌ها و حجم معاملات بررسی شود.

برق گران چگونه بر قیمت سیمان اثر می‌گذارد؟

محدودیت انرژی فقط باعث کاهش تولید نمی‌شود؛ خرید برق جایگزین نیز هزینه سنگینی به کارخانه‌ها تحمیل می‌کند.

دبیرکل انجمن سیمان گفته است قیمت هر واحد برق خریداری‌شده از بورس انرژی که در ابتدای سال حدود هزار تومان بود، در مقاطعی به حدود ۹ هزار تومان رسیده است. در گزارش دیگری نیز افزایش قیمت برق از هفت هزار به ۹ هزار تومان مطرح شده است. این ارقام اظهارات مقام صنفی هستند و جزئیات قرارداد هر کارخانه ممکن است متفاوت باشد.

کارخانه در چنین شرایطی میان دو گزینه پرهزینه قرار می‌گیرد: کاهش یا توقف تولید به دلیل نبود برق، یا خرید انرژی گران‌تر و انتقال بخشی از هزینه آن به قیمت محصول.

هزینه سوخت جایگزین، حمل مواد اولیه، تعمیر تجهیزات و انتقال سیمان به بازار مصرف نیز بر قیمت تمام‌شده اثر می‌گذارد. بنابراین حتی اگر قیمت درب کارخانه ثابت بماند، افزایش کرایه حمل می‌تواند محصول را برای مصرف‌کننده نهایی گران‌تر کند.

آیا احتمال جهش قیمت سیمان وجود دارد؟

تجربه سال قبل یکی از دلایل نگرانی تولیدکنندگان است. دبیرکل انجمن سیمان گفته اعمال محدودیت ۹۰ درصدی برق برای تنها ۱۰ روز، توقف تولید و افزایش شدید قیمت بازار را به دنبال داشت. این ادعا از سوی نماینده صنعت مطرح شده و برای سنجش دقیق شدت افزایش باید داده‌های معاملاتی همان دوره نیز بررسی شود.

در شرایط فعلی سه سناریو برای بازار قابل تصور است:

سناریوی ثبات: اگر برق مورد نیاز کارخانه‌ها تا حد قابل‌قبولی تأمین شود و موجودی انبارها پاسخگوی تقاضا باشد، قیمت‌ها می‌توانند با نوسان محدود در محدوده فعلی باقی بمانند.

سناریوی افزایش تدریجی: ادامه قطعی برق همراه با کاهش آرام موجودی، احتمال افزایش مرحله‌ای قیمت کارخانه‌ها و هزینه تحویل را بالا می‌برد.

سناریوی جهش قیمت: توقف گسترده تولید هم‌زمان با افزایش تقاضای پروژه‌های ساختمانی و عمرانی می‌تواند عرضه را مختل کرده و بازار را با رشد سریع قیمت مواجه کند.

فعلاً شواهد قیمت روز از سناریوی نخست حکایت دارند، اما وضعیت انرژی، احتمال حرکت بازار به سمت سناریوی دوم را زنده نگه داشته است.

سیمان بخریم یا منتظر کاهش قیمت بمانیم؟

برای پیمانکاری که مصرف قطعی و کوتاه‌مدت دارد، عقب‌انداختن کامل خرید می‌تواند خطرناک باشد. ثبات فعلی فرصت مقایسه قیمت کارخانه‌ها و خرید مرحله‌ای را فراهم کرده است؛ به‌ویژه زمانی که محدودیت برق احتمال کاهش عرضه آینده را افزایش می‌دهد.

خرید انبوه نیز بدون محاسبه شرایط نگهداری منطقی نیست. سیمان در تماس با رطوبت کیفیت خود را از دست می‌دهد و نگهداری طولانی‌مدت آن به انبار خشک، فاصله مناسب از زمین و پوشش استاندارد نیاز دارد.

خریداران باید پیش از سفارش، قیمت تحویل‌شده در محل پروژه را استعلام کنند. مقایسه فقط براساس نرخ هر پاکت ممکن است گمراه‌کننده باشد، زیرا هزینه حمل می‌تواند اختلاف میان دو برند را کاملاً جابه‌جا کند.

پیش‌بینی قیمت سیمان در روزهای آینده

بازار سیمان در ۷ مرداد ۱۴۰۵ آرام است و افزایش گسترده‌ای در نرخ‌های مورد بررسی دیده نمی‌شود. چهار محصول اصلی جدول بدون تغییر روزانه معامله شده‌اند و میانگین قیمت آنها نسبت به پایان خرداد کمتر از یک درصد رشد کرده است.

با این حال، ثبات فعلی شکننده است. تأمین فقط ۱۵ درصد برق مورد نیاز کارخانه‌ها، افزایش قیمت انرژی جایگزین و احتمال کاهش موجودی، سه عامل مهمی هستند که می‌توانند بازار را در هفته‌های آینده تحت فشار قرار دهند.

بنابراین نمی‌توان ثبات امروز را به معنای حذف احتمال گرانی دانست. اگر محدودیت‌های برق ادامه پیدا کند، نخستین نشانه‌های تغییر احتمالاً در کاهش عرضه، افزایش هزینه حمل و بالا رفتن قیمت برخی برندها ظاهر خواهد شد.