بازار تیرآهن قفل شد؛ کاهش قیمت ذوب‌آهن در سایه رکود سنگین ساخت‌وساز

بررسی معاملات بازار آهن نشان می‌دهد بیشتر تولیدکنندگان و فروشندگان در روز چهارشنبه سیاست تثبیت قیمت را در پیش گرفته‌اند. خریداران همچنان محتاط هستند و خریدهای عمده فقط برای تأمین نیاز فوری پروژه‌ها انجام می‌شود.

در میان محصولات مورد بررسی، تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن اصفهان کاهش قیمت داشت و تیرآهن ۲۰ نورد فولاد یزد با رشد محدودی همراه شد. تیرآهن ۱۴ فایکو و تیرآهن ۱۴ شاهین بناب نیز در محدوده‌های قبلی معامله شدند. گزارش روزانه بازار نیز از فضای کم‌رمق و ثبات غالب نرخ‌ها حکایت دارد.

روز گذشته تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن اصفهان با نرخ ۹۲ هزار و ۶۶۱ تومان معامله می‌شد و تیرآهن ۲۰ نورد فولاد یزد نیز روی رقم ۸۴ هزار و ۴۰۴ تومان قرار داشت. بنابراین کاهش نرخ محصول ذوب‌آهن و رشد محدود محصول یزد با داده‌های مقایسه‌ای روز قبل همخوانی دارد.

یک نکته مهم درباره جدول قیمت تیرآهن

ارقام بالا نرخ کیلویی محصولات در مبادی اعلامی بازار هستند و نباید آنها را با قیمت یک شاخه تیرآهن اشتباه گرفت. قیمت نهایی هر شاخه با توجه به وزن واقعی، طول، کارخانه تولیدکننده، محل تحویل، مالیات بر ارزش افزوده و هزینه حمل محاسبه می‌شود.

برای نمونه، وزن یک شاخه ۱۲ متری تیرآهن سنگین ۱۶ ذوب‌آهن در برخی جداول بازار حدود ۱۸۸ کیلوگرم اعلام شده است. قیمت شاخه همین محصول در انبارهای مختلف نیز متفاوت ثبت می‌شود؛ زیرا هزینه بارگیری، حمل و موجودی انبار در نرخ نهایی اثر دارد. جدول‌های زنده بازار نشان می‌دهند حتی یک محصول مشخص در کارخانه، انبار تهران، اصفهان یا مشهد ممکن است با قیمت متفاوتی عرضه شود.

به همین دلیل، خریداران عمده پیش از معامله باید علاوه بر نرخ کیلویی، وزن باسکول، محل تحویل، مالیات، هزینه حمل و زمان اعتبار پیش‌فاکتور را بررسی کنند. صرف مقایسه یک عدد بدون توجه به این موارد ممکن است برآورد هزینه پروژه را با خطا روبه‌رو کند.

چرا بازار تیرآهن بی‌رمق شده است؟

عامل اصلی ثبات و کاهش محدود قیمت‌ها، ضعف تقاضای واقعی است. بسیاری از پروژه‌های ساختمانی یا با سرعت پایین فعالیت می‌کنند یا خرید مصالح موردنیاز خود را به تعویق انداخته‌اند. در چنین شرایطی، بنگاه‌ها و تولیدکنندگان نمی‌توانند افزایش هزینه‌ها را به‌طور کامل به مشتری منتقل کنند.

آمارهای بخش مسکن نیز از کاهش فعالیت‌های ساختمانی حمایت می‌کنند. گزارش‌های مبتنی بر داده‌های مرکز آمار، از افت قابل‌توجه صدور پروانه‌های ساختمانی و کاهش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان حکایت دارند. کاهش صدور پروانه به‌عنوان یک شاخص پیش‌نگر، به معنای آغاز پروژه‌های کمتر و در نتیجه افت تقاضای آینده برای تیرآهن، میلگرد، سیمان و سایر مصالح ساختمانی است.

افزایش هزینه ساخت، کاهش قدرت خرید متقاضیان مسکن و نااطمینانی اقتصادی نیز باعث شده سازندگان در شروع پروژه‌های تازه احتیاط بیشتری داشته باشند. نتیجه این وضعیت، محدود شدن سفارش‌های بزرگ و افزایش خریدهای مرحله‌ای است.

چرا قیمت تیرآهن با وجود رکود سقوط نمی‌کند؟

ضعف تقاضا معمولاً باید قیمت را پایین بیاورد، اما بازار فولاد ایران با فشارهای جدی در سمت عرضه مواجه است. هزینه مواد اولیه، دستمزد، حمل‌ونقل، قطعات صنعتی و انرژی افزایش یافته و حاشیه سود تولیدکنندگان را محدود کرده است.

محدودیت برق نیز یکی از مهم‌ترین عوامل جلوگیری از افت شدید قیمت‌هاست. گزارش ایرنا نشان می‌دهد از ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ بسیاری از واحدهای زنجیره فولاد و سیمان با محدودیت شدید برق روبه‌رو شده‌اند. کاهش ساعات فعالیت کارخانه‌ها، توقف برخی خطوط تولید و افزایش هزینه راه‌اندازی مجدد تجهیزات، عرضه منظم محصولات فولادی را مختل می‌کند.

برخی گزارش‌های صنعتی از افت حدود ۳۰ درصدی تولید فولاد در دوره‌ای از سال و نگرانی درباره تشدید محدودیت‌های برق خبر داده‌اند. هرچند میزان اثرگذاری در کارخانه‌های مختلف یکسان نیست، کاهش تولید می‌تواند بخشی از فشار نزولی ناشی از رکود تقاضا را خنثی کند.

به بیان ساده، بازار میان دو نیروی مخالف گرفتار شده است: رکود ساختمان قیمت را پایین می‌کشد، اما کاهش تولید و افزایش هزینه‌ها مانع سقوط آن می‌شود.

چرا تیرآهن ذوب‌آهن گران‌تر است؟

محصولات ذوب‌آهن اصفهان معمولاً با نرخ بالاتری نسبت به بسیاری از برندهای دیگر معامله می‌شوند. شناخته‌شدن برند، وزن نزدیک‌تر به جدول اشتال، کیفیت تولید، گستردگی مصرف و تقاضای بالاتر از دلایل این اختلاف قیمت هستند.

ذوب‌آهن یکی از مهم‌ترین عرضه‌کنندگان تیرآهن ساختمانی در ایران است و تغییر قیمت محصولات آن می‌تواند بر انتظارات کل بازار اثر بگذارد. منابع تخصصی بازار نیز تأکید می‌کنند تیرآهن‌های ذوب‌آهن به دلیل تقاضا و اعتبار بالاتر، اغلب گران‌تر از محصولات مشابه برخی کارخانه‌ها عرضه می‌شوند.

کاهش قیمت تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن در معاملات امروز از این جهت اهمیت دارد که می‌تواند نشانه تلاش فروشندگان برای تحریک تقاضا باشد. با این حال، افت نزدیک به هزار تومان هنوز برای تأیید آغاز یک روند نزولی فراگیر کافی نیست.

اختلاف قیمت فایکو، یزد و شاهین بناب از کجاست؟

وزن شاخه، استاندارد تولید، محل کارخانه، هزینه حمل و شرایط عرضه، مهم‌ترین دلایل اختلاف قیمت برندها هستند. تیرآهن ۱۴ فایکو با نرخ ۷۹ هزار و ۳۵۸ تومان، بالاتر از تیرآهن ۱۴ شاهین بناب قرار گرفته است؛ اما قیمت پایین‌تر یک محصول الزاماً به معنای انتخاب اقتصادی‌تر برای همه پروژه‌ها نیست.

مهندس محاسب باید وزن، استاندارد و مشخصات فنی موردنیاز سازه را تعیین کند. جایگزینی یک تیرآهن سنگین با نمونه سبک‌تر فقط به دلیل قیمت پایین‌تر می‌تواند مقدار مصرف یا ایمنی سازه را تحت تأثیر قرار دهد.

همچنین فاصله کارخانه تا محل پروژه اهمیت زیادی دارد. ممکن است محصولی در مبدا ارزان‌تر باشد، اما پس از اضافه شدن کرایه حمل، تخلیه و خواب بار، هزینه نهایی آن از محصول کارخانه‌ای نزدیک‌تر بیشتر شود.

پیش‌بینی قیمت تیرآهن در روزهای آینده

در سناریوی نخست، اگر رکود تقاضا ادامه پیدا کند و نرخ ارز نیز افزایش شدیدی نداشته باشد، احتمالاً بخش عمده بازار در محدوده فعلی نوسان خواهد کرد. در این وضعیت، فروشندگان ممکن است برای جذب مشتری تخفیف‌های محدود ارائه کنند، اما کاهش گسترده قیمت‌ها دور از انتظار است.

در سناریوی افزایشی، تشدید قطعی برق کارخانه‌ها، افزایش نرخ ارز یا رشد قیمت مواد اولیه می‌تواند هزینه تولید را بالا ببرد. اگر تولیدکنندگان عرضه خود را کاهش دهند، بازار حتی بدون رشد محسوس تقاضا نیز ممکن است با افزایش نرخ مواجه شود.

در سناریوی نزولی، کاهش نرخ ارز همراه با بهبود عرضه و ادامه رکود ساخت‌وساز می‌تواند قیمت تیرآهن را تحت فشار قرار دهد. با این حال، هزینه‌های بالای تولید احتمال شکل‌گیری یک ریزش سریع و طولانی را محدود می‌کند.

خریداران تیرآهن منتظر کاهش بیشتر بمانند؟

برای پروژه‌هایی که مصرف فوری دارند، انتظار طولانی برای کاهش شدید قیمت می‌تواند ریسک توقف عملیات و افزایش هزینه‌های اجرایی را به همراه داشته باشد. بازار فعلی بیش از آنکه نزولی باشد، در وضعیت فرسایشی و کم‌معامله قرار دارد.

خریداران پروژه‌های بزرگ می‌توانند خرید خود را مرحله‌بندی کنند تا ریسک نوسان قیمت کاهش یابد. استعلام همزمان از چند مبدا، بررسی نرخ بورس کالا و دریافت پیش‌فاکتور معتبر نیز امکان تصمیم‌گیری دقیق‌تری فراهم می‌کند.

در مجموع، بازار تیرآهن روز چهارشنبه ۷ مرداد ۱۴۰۵ تحت سلطه رکود تقاضا قرار داشت. کاهش نرخ تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن و ثبات بیشتر محصولات نشان می‌دهد فروشندگان برای حفظ جریان معاملات محتاط شده‌اند؛ اما محدودیت انرژی و افزایش هزینه تولید همچنان کف قیمت‌ها را تقویت می‌کند. تا زمانی که یکی از دو عامل تقاضای ساختمانی یا عرضه کارخانه‌ها تغییر جدی نکند، محتمل‌ترین مسیر بازار ادامه نوسانات محدود و رفت‌وبرگشتی خواهد بود.

این گزارش ماهیت خبری و تحلیلی دارد و قیمت قطعی خرید باید هنگام معامله از کارخانه یا فروشنده استعلام شود.