از آقای‌گلی با تراکتور تا نیمکت افغانستان؛ مأموریت تازه کوروش برمک برای ساختن یک نسل

فدراسیون فوتبال افغانستان روز پنجشنبه ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶، برابر با هشتم مرداد ۱۴۰۵، کادر فنی جدید تیم‌های ملی زیر ۱۴ و زیر ۲۰ سال خود را معرفی کرد. براساس اعلام منتشرشده، کوروش برمک هدایت هر دو تیم را بر عهده گرفته و مهدی حیدری اصفهان نیز به‌عنوان مربی دروازه‌بانان انتخاب شده است. برمک دارای مدرک حرفه‌ای مربیگری کنفدراسیون فوتبال آسیاست.

محمد نصیر صداقت، مدیر تیم ملی فوتسال افغانستان، نیز به‌عنوان مسئول تیم‌های ملی زیر ۱۴ و زیر ۲۰ سال منصوب شده است. مراسم معرفی کادر جدید با حضور مسئولان فدراسیون، بازیکنان تیم جوانان و اعضای کادر تیم‌های پایه برگزار شد.

این انتخاب در شرایطی انجام شده که تیم زیر ۲۰ سال افغانستان کمتر از پنج هفته دیگر باید وارد یکی از مهم‌ترین مسابقات سال‌های اخیر خود شود. بنابراین برمک با فرصت محدودی برای شناخت بازیکنان، انتخاب فهرست نهایی و ایجاد هماهنگی تاکتیکی مواجه است.

اصلاح یک اشتباه؛ مسابقات آسیایی در تاجیکستان برگزار نمی‌شود

در روایت اولیه، مسابقاتی که در تاجیکستان برگزار شده بود با مرحله مقدماتی جام ملت‌های زیر ۲۰ سال آسیا ۲۰۲۷ ترکیب شده است. تورنمنت برگزارشده در ماه مه در دوشنبه، مسابقات قهرمانی زیر ۲۰ سال آسیای مرکزی یا «کافا ۲۰۲۶» بود، نه مقدماتی جام ملت‌های آسیا. افغانستان در آن رقابت‌ها مقابل ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان قرار گرفت.

مقدماتی جام ملت‌های زیر ۲۰ سال آسیا از ۳۱ اوت تا ششم سپتامبر ۲۰۲۶ در شهر عیسی بحرین برگزار خواهد شد. افغانستان در گروه D با اردن، تاجیکستان و میزبان مسابقات، بحرین، هم‌گروه است.

برنامه بازی‌های افغانستان به این شرح است:

ساعت و ورزشگاه دقیق بازی‌ها در برنامه اولیه کنفدراسیون فوتبال آسیا هنوز نهایی نشده است.

گروه دشوار افغانستان در مقدماتی آسیا

افغانستان نخستین مسابقه خود را مقابل اردن برگزار می‌کند؛ مسابقه‌ای که نتیجه آن می‌تواند مسیر شاگردان برمک را در ادامه مرحله گروهی مشخص کند. تاجیکستان، حریف دوم افغانستان، شناخت خوبی از فوتبال این کشور دارد و دو تیم در رقابت‌های منطقه‌ای آسیای مرکزی نیز بارها مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند.

آخرین مسابقه افغانستان مقابل بحرین میزبان برگزار خواهد شد. امتیاز میزبانی، سازگاری با آب‌وهوا و حمایت تماشاگران می‌تواند شرایط را برای بحرین آسان‌تر کند. در نتیجه، افغانستان برای زنده نگه داشتن شانس صعود احتمالاً باید پیش از مسابقه پایانی، امتیازهای لازم را برابر اردن و تاجیکستان جمع‌آوری کند.

کنفدراسیون فوتبال آسیا برای این دوره ساختاری تازه شامل دو مرحله و سازوکار صعود و سقوط طراحی کرده است تا تیم‌ها بیشتر با رقبایی در سطح فنی نزدیک به خود بازی کنند. مسابقات مقدماتی در فاصله ۲۵ اوت تا ششم سپتامبر برگزار می‌شود.

کوروش برمک و مهدی حیدری قبلاً کجا همکار بودند؟

همکاری برمک و حیدری اتفاق تازه‌ای نیست. امیرحسین پیروانی در آذر ۱۳۹۳، کوروش برمک و مهدی حیدری را در کنار نناد نیکولیچ به‌عنوان اعضای کادر تیم ملی جوانان ایران معرفی کرد.

بخش دیگری از روایت اولیه نیز به اصلاح نیاز دارد. این دو در مسابقات زیر ۱۹ سال آسیا ۲۰۱۶ عضو کادر تیم ملی جوانان ایران بودند، نه مسابقات زیر ۱۶ سال آسیا. تیم زیر ۱۶ سال ایران در آن دوره با کادر دیگری فعالیت می‌کرد.

برمک در رقابت‌های جوانان آسیا دستیار امیرحسین پیروانی بود و مهدی حیدری وظیفه تمرین دادن دروازه‌بان‌ها را بر عهده داشت. ایران با عبور از ازبکستان به جام جهانی زیر ۲۰ سال راه یافت. برمک پیش از آن در داماش نیز با پیروانی و در گسترش فولاد با مهدی تارتار همکاری کرده بود.

این سابقه مشترک می‌تواند در شرایطی که زمان آماده‌سازی افغانستان محدود است، به کادر جدید کمک کند. مربیانی که شناخت قبلی از روش کاری یکدیگر دارند، معمولاً سریع‌تر مسئولیت‌ها را تقسیم و برنامه تمرینی را اجرا می‌کنند.

آقای‌گل سابق ایران روی نیمکت افغانستان

کوروش برمک در دوران بازی مهاجم بود و مهم‌ترین موفقیت فردی خود را با پیراهن تراکتورسازی به دست آورد. براساس آرشیو بنیاد آمار فوتبال RSSSF، او در فصل ۱۹۹۹-۱۹۹۸ لیگ آزادگان ۱۴ گل به ثمر رساند و همراه با عبدالجلیل گل‌چشمه از ابومسلم، مشترکاً آقای‌گل فوتبال ایران شد.

برخی فهرست‌های قدیمی داخلی تعداد گل‌های برمک و گل‌چشمه را ۱۱ گل ثبت کرده‌اند، اما آرشیو تخصصی RSSSF عدد ۱۴ را گزارش کرده است. به دلیل این اختلاف تاریخی، اصل آقای‌گلی مشترک برمک قطعی‌تر از عددی است که در بعضی منابع قدیمی متفاوت ثبت شده است.

برمک پس از درخشش در تراکتور به پرسپولیس پیوست، اما دوران حضورش در جمع سرخ‌پوشان به اندازه فصل آقای‌گلی او در تبریز برجسته نشد. اطلاعیه فدراسیون افغانستان سن دقیق او را اعلام نکرده است؛ بنابراین عدد «۵۰ سال» که در برخی گزارش‌ها آمده، فعلاً تأیید رسمی ندارد.

میراث مسابقات کافا برای سرمربی جدید

تیم زیر ۲۰ سال افغانستان در ماه مه ۲۰۲۶ برای شرکت در مسابقات کافا به تاجیکستان رفت. این تیم در سه بازی ابتدایی مقابل ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان شکست خورد و سپس در آخرین مسابقه برابر قرقیزستان قرار گرفت.

این نتایج نشان می‌دهد کادر جدید با تیمی مواجه است که هنوز در رقابت با قدرت‌های فوتبال پایه آسیای مرکزی فاصله دارد. برمک باید در مدتی کوتاه مشکلات دفاعی، آمادگی جسمانی و نحوه انتقال از دفاع به حمله را بررسی کند.

فهرست افغانستان برای مسابقات کافا شامل ۲۰ بازیکن بود، اما منابع رسمی منتشرشده، محل اقامت تمام بازیکنان یا نحوه تأمین هزینه سفر آنان را مشخص نکرده‌اند. بنابراین ادعای حضور گسترده بازیکنان مقیم خارج با هزینه شخصی، بدون ارائه اسناد یا اظهارات مستقیم بازیکنان، باید به‌عنوان یک روایت تأییدنشده مطرح شود.

بازیکنان داخل افغانستان یا استعدادهای مهاجر؟

یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های برمک، تعیین نسبت بازیکنان شاغل در داخل افغانستان و استعدادهای مقیم خارج خواهد بود. فوتبال افغانستان جامعه مهاجر بزرگی در ایران، اروپا، استرالیا، آمریکا و کشورهای منطقه دارد و طبیعتاً بخشی از بازیکنان مستعد در خارج از مرزهای این کشور رشد می‌کنند.

بااین‌حال، دعوت از بازیکنان خارج‌نشین فقط به کیفیت فنی وابسته نیست. تهیه مدارک، هماهنگی سفر، هزینه پرواز، زمان آزاد شدن از باشگاه‌ها و حضور به‌موقع در اردو، همگی می‌توانند انتخاب بازیکنان را پیچیده کنند.

آغاز اردو با بازیکنان داخل کشور الزاماً به معنای کنار گذاشتن لژیونرها یا مهاجران نیست. با توجه به زمان محدود، این اقدام می‌تواند صرفاً راهی برای شروع سریع تمرینات و بررسی گزینه‌های در دسترس باشد. سیاست نهایی کادر فنی زمانی مشخص خواهد شد که فهرست دعوت‌شدگان به اردوی اصلی و مقدماتی آسیا منتشر شود.

هدایت هم‌زمان دو تیم؛ فرصت یا ریسک؟

قرار گرفتن یک سرمربی در رأس تیم‌های زیر ۱۴ و زیر ۲۰ سال می‌تواند به ایجاد یک فلسفه فنی مشترک کمک کند. برمک قادر خواهد بود مسیر رشد بازیکنان نوجوان را زیر نظر بگیرد و استعدادهای برتر را به‌تدریج به تیم جوانان منتقل کند.

در مقابل، فاصله سنی و نیازهای دو تیم بسیار متفاوت است. تیم زیر ۱۴ سال بیشتر به آموزش مهارت‌های پایه، رشد فردی و شناخت استعدادها نیاز دارد، درحالی‌که تیم زیر ۲۰ سال باید برای مسابقه‌ای رسمی و نتیجه‌محور آماده شود.

موفقیت این ساختار به تعداد و کیفیت دستیاران، مربیان بدنساز، آنالیزورها و شبکه استعدادیابی بستگی دارد. اگر تمام بار فنی و اجرایی بر دوش چند مربی محدود قرار بگیرد، هدایت هم‌زمان دو رده می‌تواند تمرکز کادر را کاهش دهد.

مأموریت اصلی برمک در افغانستان چیست؟

هدف کوتاه‌مدت، آماده کردن تیم زیر ۲۰ سال برای سه مسابقه دشوار در بحرین است؛ اما مأموریت مهم‌تر می‌تواند ساختن مسیری منظم میان فوتبال پایه و تیم‌های ملی بزرگسالان باشد.

افغانستان به اردوهای مستمر، استعدادیابی در ولایت‌های مختلف، ارتباط سازمان‌یافته با بازیکنان مهاجر و مسابقات تدارکاتی منظم نیاز دارد. یک دوره کوتاه تمرینی پیش از مسابقات آسیایی نمی‌تواند تمام مشکلات ساختاری را برطرف کند.

انتصاب کوروش برمک به‌خودی‌خود تضمینی برای تحول فوتبال پایه افغانستان نیست، اما سابقه کار او در تیم ملی جوانان ایران، تجربه صعود به جام جهانی زیر ۲۰ سال و شناختش از فوتبال منطقه، دلایل اصلی امیدواری به این انتخاب هستند.

آقای‌گل سابق تراکتور حالا وارد مسابقه‌ای متفاوت شده است؛ مسابقه‌ای که در آن تعداد گل‌های دوران بازی اهمیت کمتری دارد و موفقیت با تعداد بازیکنانی سنجیده می‌شود که از رده‌های پایه به سطح اول فوتبال افغانستان می‌رسند.