والیبال زنان ایران در آستانه آزمونی تاریخی؛ از اردوی تهران تا رؤیای المپیک ۲۰۲۸

تمرین تیم ملی والیبال زنان ایران صبح جمعه نهم مرداد ۱۴۰۵ در سالن زنده‌یاد محمدرضا یزدانی‌خرم برگزار شد؛ جلسه‌ای متشکل از برنامه‌های توپی و بدنسازی که فریبا محمدیان، معاون توسعه ورزش بانوان وزارت ورزش و جوانان، سید میلاد تقوی، رئیس فدراسیون والیبال، ندا پاکدامن، نایب‌رئیس زنان فدراسیون و جمعی از خبرنگاران آن را از نزدیک تماشا کردند.

حضور هم‌زمان مدیران وزارت ورزش و فدراسیون، این تمرین را به جلسه‌ای برای ارزیابی شرایط فنی، امکانات اردو و میزان آمادگی ملی‌پوشان تبدیل کرد. فریبا محمدیان اعلام کرد نیازها و مشکلات تیم ملی زنان به‌صورت هفتگی با رئیس فدراسیون بررسی می‌شود؛ وعده‌ای که در صورت تبدیل شدن به پشتیبانی عملیاتی، می‌تواند بخشی از دغدغه‌های کادر فنی در آستانه اعزام به چین را کاهش دهد.

۱۹ بازیکن در رقابت برای حضور در ترکیب نهایی

در تمرین امروز ۱۹ بازیکن شامل شبنم علیخانی، غزاله بستان، هستی واحدی، فاطمه خلیلی، شقایق حسن‌خانی، فاطمه منظوری، مبینا کریمی، مهسا کدخدا، آیدا ولی‌نژاد، سپینود دست‌برجن، ستایش حسینی، الهه پورصالح، سودابه باقرپور، زهرا کریمی، ریحانه کریمی، زهرا صالحی، یسنا آهنکوب، نگار هاشمی و محدثه مشتاق حضور داشتند.

ترکیب اردوی تیم ملی زنان ایران، تلفیقی از بازیکنان باتجربه و چهره‌های جوان است. نیلوفر حجتی، مربی تیم ملی، تأکید کرده کادر فنی پس از بررسی مسابقات قبلی تصمیم گرفته است انرژی بازیکنان جوان را در کنار تجربه نفرات قدیمی قرار دهد. تمرینات این مرحله از ششم تیر آغاز شده و علاوه بر بدنسازی، بر هماهنگی تاکتیکی و شناخت سبک بازی حریفان متمرکز بوده است. برگزاری دیداری تدارکاتی با هنگ‌کنگ نیز در برنامه آماده‌سازی تیم قرار دارد.

غیبت لی دو هی؛ مهم‌ترین چالش اردوی تیم ملی زنان

یکی از مهم‌ترین ابهام‌های تیم ملی والیبال زنان ایران، ادامه غیبت لی دو هی در تمرینات حضوری است. سرمربی کره‌ای تیم به دلیل محدودیت ایجادشده از سوی کشور محل اقامتش و مشکل روادید، تاکنون نتوانسته در تهران به بازیکنان ملحق شود و به‌صورت آنلاین بر تمرینات نظارت می‌کند. سید میلاد تقوی اعلام کرده برای جبران این غیبت، از توانایی فنی علیرضا طلوع‌کیان استفاده خواهد شد.

طلوع‌کیان که تجربه فعالیت در سطوح مختلف والیبال ایران را دارد، در رقابت‌های پیش‌رو به عنوان مدیر فنی در کنار تیم خواهد بود. حضور او می‌تواند ارتباط میان برنامه‌های آنلاین سرمربی و اجرای تمرینات داخل زمین را تقویت کند؛ با این حال، هدایت از راه دور در آستانه تورنمنتی با چنین سطحی، همچنان یک نقطه آسیب‌پذیر محسوب می‌شود. تصمیم‌های لحظه‌ای، اصلاح جزئیات تکنیکی و مدیریت روانی بازیکنان از موضوعاتی هستند که ارتباط مستقیم سرمربی با تیم در آن‌ها اهمیت زیادی دارد.

از قهرمانی آسیای مرکزی تا رتبه هفتم جام آسیا

عملکرد تیم ملی زنان در سال ۲۰۲۶ دو تصویر متفاوت ارائه کرده است. ایران در مسابقات قهرمانی آسیای مرکزی با شکست سه بر یک قزاقستان برای دومین سال متوالی قهرمان شد؛ عنوانی که نخستین مدال طلای والیبال ایران در سال ۱۴۰۵ نیز محسوب می‌شد. تیم ملی سال قبل از آن نیز با قهرمانی در همین رقابت‌ها، نخستین طلای خود پس از ۶۲ سال فعالیت را کسب کرده بود.

اما تیم لی دو هی در جام والیبال زنان آسیا نتوانست به جمع چهار تیم پایانی برسد. ایران پس از دو پیروزی برابر لبنان و هنگ‌کنگ، مرحله مقدماتی را در رتبه چهارم گروه دوم به پایان رساند و در نهایت با سه برد و سه شکست، هفتم شد.

این دو نتیجه نشان می‌دهد والیبال زنان ایران در سطح منطقه‌ای به ثبات نسبی رسیده، اما برای رقابت با تیم‌های قدرتمندتر آسیا هنوز به پیشرفت تاکتیکی، ذهنی و فنی نیاز دارد. خود لی دو هی نیز پس از شکست مقابل ویتنام، مدیریت لحظات حساس، هماهنگی پاسور و مهاجمان و کیفیت پاس‌ها را از نقاطی دانست که باید اصلاح شوند.

چین‌تایپه؛ فینال زودرس ایران در مرحله گروهی

مسابقات قهرمانی زنان آسیا از ۳۰ مرداد تا هشتم شهریور ۱۴۰۵ در تیانجین چین برگزار می‌شود. ایران در گروه نخست با چین، چین‌تایپه و عراق هم‌گروه است؛ قرعه‌ای که مسیر صعود را تا حد زیادی به نتیجه مسابقه با چین‌تایپه وابسته می‌کند.

چین به عنوان میزبان یکی از جدی‌ترین مدعیان قهرمانی است و چین‌تایپه نیز در جام آسیا ۲۰۲۶ تا دیدار فینال پیش رفت. شبنم علیخانی، کاپیتان ایران، گروه تیم ملی را دشوار توصیف کرده و سودابه باقرپور نیز مسابقه نخست مقابل چین‌تایپه را «حکم فینال» دانسته است.

در عمل، پیروزی برابر عراق یک ضرورت است، اما نتیجه بازی با چین‌تایپه می‌تواند مشخص کند ایران به عنوان تیم دوم گروه صعود می‌کند یا برای قرار گرفتن در میان دو تیم برتر سوم وارد محاسبات پیچیده می‌شود. شروع قدرتمند در نخستین مسابقه، کنترل فشار روانی و جلوگیری از واگذاری امتیازهای متوالی، مهم‌ترین نیازهای تیم ایران خواهد بود.

فرمت جدیدی که اهمیت هر ست را افزایش می‌دهد

رقابت‌های قهرمانی زنان آسیا با حضور ۱۲ تیم در سه گروه چهار تیمی برگزار خواهد شد. دو تیم نخست هر گروه مستقیماً صعود می‌کنند و دو سهمیه دیگر به بهترین تیم‌های سوم می‌رسد. تعداد پیروزی‌ها، امتیازات مسابقات، نسبت ست‌ها و حتی نسبت امتیازهای کسب‌شده و ازدست‌رفته در تعیین تیم‌های صعودکننده مؤثر خواهد بود.

هشت تیم صعودکننده سپس با سیستم رتبه‌بندی ترکیبی از رتبه یک تا هشت سیدبندی می‌شوند و مسابقات یک‌چهارم نهایی بر اساس این رتبه‌بندی شکل می‌گیرد. بنابراین برای ایران فقط پیروزی مهم نیست؛ تعداد ست‌های برده، اختلاف امتیازات و کیفیت نمایش مقابل چین نیز می‌تواند حریف مرحله حذفی را تعیین کند.

مسیر المپیک ۲۰۲۸ از تیانجین آغاز می‌شود

اهمیت این دوره از مسابقات به سیستم جدید انتخابی المپیک بازمی‌گردد. بر اساس اعلام رسمی فدراسیون جهانی والیبال، قهرمان هر یک از پنج رقابت قاره‌ای سال ۲۰۲۶ مستقیماً سهمیه المپیک لس‌آنجلس را کسب می‌کند. سه سهمیه دیگر از مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۲۷ و سه سهمیه پایانی از رده‌بندی جهانی پس از مرحله مقدماتی لیگ ملت‌های ۲۰۲۸ توزیع خواهد شد.

کسب عنوان قهرمانی آسیا برای ایران هدفی بسیار دشوار است، اما حضور در جمع هشت تیم برتر، ثبت پیروزی مقابل رقبای بالاتر و افزایش امتیازات جهانی می‌تواند مسیر آینده والیبال زنان را تغییر دهد. تیم ملی اکنون بیش از هر زمان دیگری به انسجام میان کادر فنی، حمایت مدیریتی، آرامش روانی و اجرای دقیق برنامه‌های تاکتیکی نیاز دارد.

اردوی تهران فقط آماده‌سازی برای چند مسابقه نیست؛ آزمونی است برای مشخص شدن اینکه آیا والیبال زنان ایران می‌تواند موفقیت‌های منطقه‌ای را به پیشرفت واقعی در سطح قاره تبدیل کند یا خیر. پاسخ این پرسش از نخستین دیدار در تیانجین و جدال سرنوشت‌ساز برابر چین‌تایپه آغاز خواهد شد.