قیمت دام زنده امروز ۱۱ مرداد ۱۴۰۵؛ گوسفند در تهران به ۶۶۷ هزار تومان رسید

بازار دام زنده در دومین روز هفته با ثبات قیمت گوسفند و گوساله فعالیت خود را آغاز کرد. بر اساس آمار منتسب به اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور، بیشترین نرخ ثبت‌شده برای گوسفند زنده مربوط به تهران و کمترین نرخ متعلق به چهارمحال‌وبختیاری است. در بازار گوساله نیز تهران و مرکزی بالاترین قیمت را دارند و خراسان رضوی ارزان‌ترین نرخ را ثبت کرده است.

قیمت هر کیلوگرم گوسفند زنده در تهران ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان گزارش شده است. در مقابل، گوسفند زنده در چهارمحال‌وبختیاری با قیمت ۶۵۰ هزار تومان عرضه می‌شود. گوساله زنده نیز در تهران و مرکزی کیلویی ۵۳۵ هزار تومان و در خراسان رضوی ۵۲۶ هزار تومان قیمت دارد.

جدول قیمت دام زنده امروز ۱۱ مرداد ۱۴۰۵

اختلاف بالاترین و پایین‌ترین قیمت گوسفند زنده در استان‌های مورد بررسی ۱۷ هزار و ۷۵۰ تومان در هر کیلوگرم است. این فاصله معادل حدود ۲.۷ درصد پایین‌ترین نرخ بازار محسوب می‌شود. دام سنگین نیز تنها ۹ هزار تومان اختلاف استانی دارد که حدود ۱.۷ درصد نرخ خراسان رضوی است.

محدود بودن این فاصله نشان می‌دهد بازار دام زنده در استان‌های مختلف فعلاً با شکاف قیمتی شدیدی روبه‌رو نیست. هزینه حمل، وضعیت عرضه محلی، وزن و نژاد دام، کیفیت پرواربندی و میزان تقاضای کشتارگاه‌ها می‌تواند همین اختلاف محدود را میان استان‌ها ایجاد کند.

یک نکته مهم درباره نرخ‌های اعلام‌شده دام

قیمت‌های نقطه‌ای اعلام‌شده در گزارش روزانه با دامنه قیمت منتشرشده در سامانه اتحادیه تفاوت دارد. صفحه قیمت اتحادیه برای گوسفند زنده تهران بازه ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان و برای چهارمحال‌وبختیاری بازه ۶۳۰ تا ۶۷۰ هزار تومان را درج کرده است. در بازار گوساله نیز دامنه قیمت تهران و مرکزی ۵۲۰ تا ۵۵۰ هزار تومان اعلام شده است.

این تفاوت لزوماً به معنای تناقض نیست. نرخ ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومانی احتمالاً یک قیمت شاخص یا میانگین محاسبه‌شده برای بازار تهران است، درحالی‌که سامانه اتحادیه کف و سقف معاملات را نشان می‌دهد. قیمت واقعی هر محموله می‌تواند با توجه به وزن، نژاد، جنسیت، سلامت، میزان گوشت‌دهی و شرایط تسویه در محدوده متفاوتی قرار گیرد.

بنابراین خریداران نباید نرخ‌های روزانه را قیمت قطعی تمام دام‌های موجود در یک استان تصور کنند. هنگام معامله، وزن‌کشی در باسکول معتبر، دریافت گواهی سلامت دامپزشکی و مشخص شدن هزینه حمل و کشتار اهمیت بیشتری از یک عدد کلی دارد.

چرا قیمت گوسفند و گوساله تغییر نکرد؟

یکی از عوامل ثبات بازار، مناسب بودن عرضه در برابر تقاضای فعلی است. نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون پیش‌تر اعلام کرده بود دام به میزان فراوان در بازار عرضه می‌شود و انباشت دام در برابر تقاضا مانع نوسان قیمت شده است.

رکود تقاضای مصرفی نیز می‌تواند به ثبات قیمت کمک کند. هنگامی که قدرت خرید خانوارها کاهش پیدا می‌کند، تقاضا برای گوشت قرمز و در نتیجه سفارش کشتارگاه‌ها محدود می‌شود. در چنین شرایطی، حتی افزایش بعضی هزینه‌های تولید نیز ممکن است بلافاصله به نرخ دام زنده منتقل نشود.

این نوع ثبات الزاماً خبر مثبتی برای دامدار نیست. اگر هزینه خوراک، دارو، حمل‌ونقل و نیروی کار افزایش یابد، اما قیمت فروش دام تغییر نکند، حاشیه سود تولیدکننده کاهش پیدا می‌کند. تداوم این وضعیت می‌تواند در دوره‌های بعدی به کاهش پرواربندی، فروش دام مولد یا افت سرمایه‌گذاری در دامداری منجر شود.

نهاده‌های دامی همچنان مهم‌ترین ریسک بازار

خوراک، سهم مهمی از هزینه پرورش دام را تشکیل می‌دهد و بخش قابل‌توجهی از نهاده‌های مورد نیاز کشور از مسیر واردات تأمین می‌شود. فعالان این صنعت هشدار داده‌اند که قیمت ذرت، جو و کنجاله سویا به نرخ ارز و هزینه واردات حساس است و کاهش‌های مقطعی قیمت نهاده‌ها ممکن است پایدار نباشد.

گزارش‌های رسمی از آرامش نسبی در تأمین نهاده‌ها حکایت دارند، اما تأخیر در تخصیص ارز، اختلال در حمل‌ونقل یا افزایش قیمت جهانی می‌تواند هزینه دامداری‌ها را بالا ببرد. ثبات فعلی قیمت دام زمانی پایدار خواهد بود که نهاده با مقدار کافی و نرخ قابل پیش‌بینی در اختیار تولیدکننده قرار گیرد.

هزینه جابه‌جایی نیز افزایش یافته است. نرخ شاخص حمل جاده‌ای کالا از نیمه خرداد ۱۴۰۵ حدود ۲۶.۵ درصد بالا رفت و از ۱۳ هزار و ۱۹۰ ریال به ۱۶ هزار و ۶۸۰ ریال به ازای تن‌کیلومتر رسید. این افزایش می‌تواند هزینه انتقال خوراک به دامداری و حمل دام به کشتارگاه را بیشتر کند.

قیمت دام زنده چگونه به قیمت گوشت تبدیل می‌شود؟

قیمت هر کیلو دام زنده را نمی‌توان مستقیماً با قیمت یک کیلو گوشت در قصابی مقایسه کرد. تمام وزن دام به گوشت قابل‌فروش تبدیل نمی‌شود و بخش‌هایی مانند پوست، استخوان، سر، احشا و افت کشتار از وزن نهایی کم می‌شوند.

سامانه اتحادیه دامپروران قیمت لاشه گوسفندی در تهران را حدود یک میلیون و ۲۸۵ هزار تا یک میلیون و ۳۴۰ هزار تومان اعلام کرده است؛ درحالی‌که دام زنده در محدوده ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان قرار دارد. قیمت کشتار گوساله نیز در تهران حدود یک میلیون و ۱۸۰ هزار تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان گزارش شده است.

پس از کشتار نیز هزینه سردخانه، حمل، قطعه‌بندی، بسته‌بندی، ضایعات و سود شبکه توزیع به قیمت اضافه می‌شود. به همین دلیل قطعات ممتاز مانند ماهیچه، راسته و فیله با نرخ بیشتری نسبت به میانگین لاشه عرضه می‌شوند.

بااین‌حال، فاصله زیاد میان قیمت دامدار و نرخ نهایی مصرف‌کننده ضرورت شفافیت در زنجیره توزیع را نشان می‌دهد. فاکتور رسمی از دامداری تا کشتارگاه و از عمده‌فروش تا فروشگاه می‌تواند مشخص کند بیشترین افزایش قیمت در کدام مرحله رخ می‌دهد.

واردات گوشت چه اثری بر بازار دام دارد؟

طبق اعلام انجمن واردکنندگان فرآورده‌های خام دامی، از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا اوایل مرداد حدود ۱۲ هزار تن گوشت قرمز وارد کشور شده است. پاکستان و مسیرهای زمینی از منابع مهم تأمین گوشت وارداتی محسوب می‌شوند. واردات سال گذشته نیز حدود ۹۱ هزار تن گزارش شده بود.

واردات می‌تواند در دوره کمبود عرضه، از جهش قیمت مصرف‌کننده جلوگیری کند؛ اما اگر بدون توجه به هزینه تولید داخلی انجام شود، ممکن است بر قیمت دام دامداران فشار وارد کند. سیاست تنظیم بازار باید میان تأمین گوشت با قیمت قابل‌تحمل و حفظ انگیزه تولید داخلی تعادل برقرار کند.

در شرایط فعلی، عرضه مناسب داخلی و تداوم ورود گوشت از خارج، دو عاملی هستند که احتمال جهش ناگهانی قیمت دام را محدود کرده‌اند. بااین‌حال، هزینه بالاتر ارز، مالیات، حقوق ورودی و ترخیص باعث شده اثر واردات بر کاهش قیمت خرده‌فروشی کمتر از گذشته باشد.

چشم‌انداز قیمت دام زنده در مرداد ۱۴۰۵

بازار دام زنده در کوتاه‌مدت نشانه‌ای از جهش قیمت نشان نمی‌دهد. ثبات چندروزه نرخ‌ها، عرضه کافی و محدود بودن تقاضای مصرفی از ادامه شرایط فعلی حمایت می‌کند.

مهم‌ترین عوامل صعودی بازار، افزایش قیمت نهاده، رشد هزینه حمل، بیماری‌های دامی و کاهش عرضه به کشتارگاه‌ها هستند. در مقابل، تداوم واردات، عرضه دام‌های انباشته‌شده و رکود بازار گوشت می‌تواند مانع افزایش نرخ شود.

قیمت امروز نشان می‌دهد تهران همچنان گران‌ترین بازار دام در میان نرخ‌های شاخص اعلام‌شده است، اما اختلاف آن با ارزان‌ترین استان چندان زیاد نیست. مسئله اصلی بازار در حال حاضر نه نوسان روزانه دام، بلکه تبدیل قیمت نسبتاً ثابت تولیدکننده به نرخ‌های بسیار بالاتر در خرده‌فروشی است.

در نتیجه، ثابت ماندن گوسفند در محدوده ۶۵۰ تا ۶۶۸ هزار تومان و گوساله در محدوده ۵۲۶ تا ۵۳۵ هزار تومان لزوماً به معنای کاهش قریب‌الوقوع قیمت گوشت نیست. کاهش نرخ مصرف‌کننده به کنترل هزینه نهاده، اصلاح شبکه توزیع، افزایش بهره‌وری کشتارگاه‌ها و نظارت بر حاشیه سود حلقه‌های واسطه وابسته خواهد بود.